KTNT - Năm nào cũng vậy, sau mỗi vụ thu hoạch lúa, người dân các huyện ở Nam Định như Hải Hậu, Xuân Trường, Trực Ninh... lại đổ xô ra đồng tiêu hủy rơm rạ. Việc đốt đồng diễn ra vào những giờ cao điểm ngày nắng nóng. Chính điều này đã làm cho không khí nơi đây càng thêm ngột ngạt, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của nhân dân và những người tham gia giao thông.

Đổ xo đi đốt đồng

Những năm trở lại đây, quá trình đô thị hóa giúp cuộc sống của người dân ngày càng được nâng cao, trong bếp của từng gia đình thay vì chiếc kiềng sắt đun rơm là những bệ bếp ga hiện đại. Người dân không cần đến rơm rạ, trong khi họ cần giải phóng ruộng để chuẩn bị cho vụ sau nên giải pháp đốt trên ruộng xem ra là lựa chọn hợp lý

Gần nửa tháng qua, cứ từ 15 -19 giờ, trên khắp cánh đồng của huyện Hải Hậu (Nam Định), từng đoàn người lại đổ xô ra đồng đốt rạ. Khói mịt mù trên cánh đồng, len lỏi vào từng đường cong, ngõ hẻm. Cả một vùng quê ngập chìm trong khói rạ.

Lý giải cho việc đốt đồng, anh Đỗ Đức Tuyến, người dân xã Hải Quang (Hải Hậu) cho biết: “Trước đây, người dân thường mang rơm, rạ về nhà để đun nấu, làm thức ăn cho trâu - bò; làm nấm. Song hiện nay phần lớn các hộ đã sử dụng bếp gas hoặc bếp củi, nên rơm, rạ không được tận dụng. Nhiều hộ khi gặt lúa đã thuê máy tuốt lúa đến tận ruộng nhằm giảm bớt công vận chuyển nên tuốt lúa xong đem rơm, rạ đốt để có tro bón ruộng”.

Vào giờ cao điểm, khói đốt đồng làm giảm tầm nhìn xa xuống dưới 0,5km. Không những thở, khói mang theo hơi cay khiến người dân bị ngạt mũi, chảy nước mắt. Chị Hà Minh Nguyệt, chủ hiệu thuốc tân dược Hùng Na ở thị trấn Yên Định (Hải Hậu) cho biết: “Trong mấy ngày qua, số người đến mua thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi tăng đột biến”.

“Hàng ngày chúng tôi đã phải chịu cảnh cắt điện triền miên“,nay lại tiếp tục phải hít mùi khói. Thủ phạm không ai khácn, chính là những người nông dân. Nhưng khổ sở nhất có lẽ là người già, trẻ nhỏ. Ở quê thời gian này có lẽ là một cực hình”, Cụ Riện bộc bạch.

Không những làm ảnh hưởng tới cuộc sống sinh hoạt, sức khỏe của người dân, vì khói mà đã có người mất mạng. Nhiều trường hợp ô tô, xe máy do tránh khói mà đâm vào nhau. Những chiếc xe khách vì thế mà cũng chẳng dám phóng nhanh do tầm nhìn quá ngắn. Khách đi xe kêu trời vì khói rạ.

Chính quyền bất lực?

Đoán trước tâm lý người dân, năm nào cũng vậy, cứ đến đầu mùa thu hoạch lúa, UBND tỉnh Nam Định đã có công điện chỉ đạo các cấp, ngành nghiêm cấm nông dân đốt đồng. Bên cạnh đó, các ngành Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và PTNT của tỉnh cũng tổ chức nhiều cuộc hội thảo nhằm tìm giải pháp cho nạn đốt đồng. Đã có nhiều biện pháp khuyến cáo tới người dân như rải rơm rạ ra mặt ruộng, sau đó cày lật để gây mùn cho ruộng; dùng rơm rạ ủ làm phân bón; cất trữ rơm rạ phục vụ chăn nuôi gia súc; dùng rơm rạ làm nguyên liệu trồng nấm...

Tuy nhiên, các biện pháp trên đều không được bà con áp dụng. Trao đổi với chúng tôi, ông Mai Văn Công, Chủ nhiệm HTX Hải Quang, bộc bạch: Các giải pháp này chỉ có thể áp dụng cho một số hộ gia đình, khó có thể áp dụng được trên phạm vi rộng vì khi rải rơm rạ ra mặt ruộng để cày lật thì rất lâu rơm rạ mới mục thành mùn. Trong khi bà con liên tục phải thâm canh gối vụ. Việc ủ rơm rạ làm phân cũng phức tạp và mất nhiều thời gian, công sức. Tích trữ rơm rạ phục vụ chăn nuôi cũng không còn là nhu cầu của người dân”.

Dù có nhiều lý do biện minh cho việc đốt đồng, song việc làm này của bà con là khó có thể chấp nhận. Chính vì vậy, cần có biện pháp mạnh để xử lý. Ngoài tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân không đốt đồng; trường hợp cố tình vi phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng sẽ bị xử lý theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các quy định hiện hành. Ngoài ra, các địa phương cần tích cực phát hiện, đẩy mạnh việc tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân nên tận dụng rơm rạ làm phân bón hoặc sử dụng vào các việc có ích.

Đỗ Triều - Diệp An