[ In tin ] [ Trở về ]
Bác Hồ – người khai sinh nền báo chí cách mạng Việt Nam
 (Thứ Hai, 23/06/2008 - 5:07 PM)
Chủ tịch Hồ Chí Minh chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tham dự Đại hội III Hội Nhà báo Việt Nam (91962).
KTNT - Cách đây 83 năm, ngày 21/6/1925, lãnh tụ Nguyễn ái Quốc đã sáng lập tờ báo cách mạng đầu tiên của nước ta - Báo Thanh niên. Từ tờ báo đầu tiên đó, những thế hệ nhà báo đã có đóng góp quan trọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước.

Báo Thanh niên là cơ quan Trung ương của Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội (VNTNCMĐCH), có nhiệm vụ tuyên truyền về đường lối, chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam, làm rõ thêm những điều mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trình bày vắn tắt trong tác phẩm “Đường kách mệnh” của Người.

Báo Thanh niên in ở Quảng Châu (Trung Quốc), do bị địch kiểm soát gắt gao nên báo được chuyển về nước bằng nhiều con đường khác nhau, chủ yếu là đường thủy. Báo được đưa đến từng Chi bộ VNTNCMĐCH, những người có cảm tình với Hội, có tinh thần yêu nước, kể cả những cơ sở cách mạng của Việt kiều ở Pháp và Thái Lan. Do vậy, Báo Thanh niên đã có ảnh hưởng sâu rộng trong Hội và đông đảo những người yêu nước.

Báo Thanh niên ra hằng tuần do Bác Hồ trực tiếp điều hành, chỉ đạo. Người có nhiều bài viết quan trọng, giá trị, bổ sung cho kho tàng lý luận của Đảng. Bác còn tham gia vẽ tranh châm biếm và viết khẩu hiệu cho báo. Hầu hết những bài viết của Bác đều ngắn gọn, lời văn giản dị, trong sáng, dùng nhiều số liệu chứng minh, dùng phương pháp so sánh. Báo chí thời ấy hầu hết đều dùng tiếng Pháp, riêng Báo Thanh niên được viết bằng tiếng Việt.

Sau khi sáng lập Báo Thanh niên, Bác Hồ còn sáng lập Báo Công nông (12/1926) dành cho giai cấp công nhân và nông dân; Báo Lính kách mệnh (2/1927) dành cho binh lính người Việt Nam, tiền thân của Báo Quân đội nhân dân ngày nay.

Ở Thái Lan, trong cộng đồng người Việt yêu nước có tờ Đồng thanh, cơ quan tuyên truyền của Hội Thân ái (xuất bản số đầu tiên từ năm 1927). Bác Hồ chủ trương đổi tên báo thành Thân ái (1928). Báo đã góp phần quan trọng vào việc vận động kiều bào, mở rộng các cơ sở quần chúng, củng cố và phát triển tổ chức cách mạng.

Trong cao trào Xô-viết Nghệ Tĩnh năm 1930-1931, Bác chỉ đạo nội dung và viết một số bài cho hai tờ báo do đồng chí Nguyễn Lương Bằng phụ trách: Kèn gọi lính dành cho binh lính người Việt Nam và Hồng quân viết bằng tiếng Pháp dành cho binh lính người Pháp.

Thời kỳ Mặt trận dân chủ Đông Dương 1936-1939, Báo Tiếng nói chúng ta (NOTRE VOIX) là tuần báo công khai của Đảng được xuất bản tại Hà Nội. Mặc dù đang ở Trung Quốc nhưng Bác luôn theo dõi rất sát sao và có bài “Thơ từ Trung Quốc” gửi về nhằm giáo dục chính trị tư tưởng, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân ta nhận rõ bọn Tờ –rốt - kít là tay sai của chủ nghĩa phát - xít.

Sài Gòn khi ấy có Báo Dân chúng (xuất bản từ tháng 7/1938), là cơ quan ngôn luận của Đảng. Bác Hồ đánh giá: “Dân chúng là tờ báo đầu tiên đã biết chống đạo luật cấm phát hành nếu không được phép trước. Sau khi nó ra đời được một tháng, quyền tự do báo chí được ban hành, nhưng hằng ngày người ta cứ tìm cách cắt xén và thủ tiêu đi... Dân chúng cũng là tờ báo được nhiều người đọc nhất ở Đông Dương và số lượng phát hành của nó lớn hơn tất cả, mỗi số một vạn bản”.

Sau 30 năm bôn ba ở nước ngoài, tháng 2/1941, Bác Hồ về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Người thành lập Mặt trận Việt Minh, ra Báo Cờ giải phóng - cơ quan của Trung ương Đảng. Mặt trận Việt Minh có Báo Cứu quốc để tuyên truyền đường lối, chiến lược và sách lược của Đảng. Ngày 1/8/1941, ta có thêm Báo Việt Nam độc lập (ra số đầu tiên ở rừng Khuổi Nậm - Cao Bằng) do Bác Hồ trực tiếp chỉ đạo. Đến ngày 30/9/1943, báo ra được 229 số. Bác nêu tôn chỉ của báo: mở mang dân trí, đoàn kết đánh Tây, đánh Nhật, làm cho Việt Nam độc lập, bình đẳng, tự do. Tờ báo đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, để lại những bài học kinh nghiệm quý báu về tính chiến đấu và tính quần chúng của báo chí cách mạng.

Sau ngày 2/9/1945, Báo Cứu quốc của Mặt trận Việt Minh được xuất bản công khai ở Hà Nội, nhằm thông tin kịp thời, chính xác tình hình trong nước và thế giới, phân tích, bình luận để định hướng dư luận. Báo còn chú trọng tuyên truyền, giải thích chính sách đại đoàn kết dân tộc.

Năm 1946, Hà Nội có Báo Quốc gia do một số nhân sĩ, trí thức thành lập để tăng cường đoàn kết, chuẩn bị bước vào cuộc kháng chiến kiến quốc. Ngày 11/5/1951, Bác Hồ sáng lập Báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Trung ương Đảng. Số báo đầu tiên đăng tuyên ngôn của Đảng cùng các văn kiện của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 2. Thời kỳ đầu, báo ra nửa tháng một kỳ, sau tăng lên tuần, rồi chuyển thành báo ngày.

83 năm trôi qua kể từ ngày tờ báo cách mạng đầu tiên do Bác Hồ sáng lập ra đời, báo chí nước nhà đã không ngừng phát triển và có những tiến bộ vượt bậc. Đội ngũ người làm báo hôm nay rất tự hào về những kỳ tích của báo chí cách mạng, đồng thời không quên công ơn to lớn của Bác, người khai sinh báo chí cách mạng, dìu dắt và giáo dục nhiều thế hệ nhà báo trưởng thành, góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Nhất Thống