Gà Ai Cập trong trang trại của gia đình chị Tạ Thị Minh ở thôn Phú Ninh (Thanh Vân-Tam Dương).

Từ giống gà quý

Mô hình chăn nuôi gà quy mô công nghiệp ở Vĩnh Phúc chủ yếu phát triển tại các vùng đồi gò, trung du miền núi; trong đó giống được nhiều bà con lựa chọn là gà Ai Cập. Đây là giống gà được Viện Chăn nuôi Quốc gia nhập về từ năm 2003, nuôi thử nghiệm tại Trại gia cầm Thuỵ Phương (Từ Liêm – Hà Nội), tăng trọng nhanh, chỉ 5 tháng tuổi đã có thể sinh sản; thịt trắng, chắc, dai và ngon; tỷ lệ dinh dưỡng trong trứng và thịt cao, vừa có thể nuôi dưới dạng công nghiệp, vừa có thể thả vườn. Qua nuôi thử nghiệm thấy giống gà này thích ứng khá tốt với điều kiện địa phương, tỷ lệ sống đạt 91 – 98%, ít nhiễm bệnh, hiệu quả kinh tế cao hơn một số giống gà như (Lương Phượng, gà đỏ…). Chỉ trong 4 năm, đàn gà Ai Cập tại Vĩnh Phúc đã phát triển lên hàng triệu con, giúp nhiều nông dân tăng thu nhập, làm giàu.

Đến thăm trang trại của “vua gia cầm” Bùi Quốc Việt, Chủ nhiệm HTX nông nghiệp Thanh Vân ở thôn Phú Ninh, xã Thanh Vân (Tam Dương), chúng tôi thực sự “choáng” trước quy mô của 6 trại nuôi với gần 30.000 con gà đẻ, giống Ai Cập. Sau khi tốt nghiệp Trung cấp Thú y, Việt về quê làm nghề chữa bệnh cho gia súc, gia cầm. Nhận thấy đất đai địa phương rộng lớn lại chưa khai thác hết tiềm năng, anh cầm cố sổ đỏ của gia đình, vay tiền ngân hàng và anh em, bạn bè để thuê 1,7ha đất ở đồi Mé, lập trang trại chăn nuôi tập trung. Năm ấy, khi đàn gia cầm của Việt đang lớn nhanh thì đại dịch H5N1 ập đến. Mặc dù đã nuôi riêng trên đồi nhưng 3.000 con ngan Pháp không tránh khỏi “bão dịch”. Nhưng rất may, 500 con gà mái Ai Cập không hề hấn gì. Anh nhận ra, đây là giống gà có sức đề kháng tốt, chịu được nóng cũng như ăn uống kham khổ (tiêu tốn khoảng 90g thức ăn hỗn hợp/ngày) nhưng vẫn cho nhiều trứng, tỷ lệ lòng đỏ đạt 33,31%. Sản lượng trứng 200 – 220 quả/con/năm (trong khi gà ta đạt 110 – 120 quả, gà Lương Phượng 160 – 170 quả/con/năm), vỏ trứng dày nên dễ vận chuyển. Việt quyết định tập trung toàn bộ nguồn lực để nhân giống gà này.

Đến nay, hầu như gia đình nào trong xã Thanh Vân cũng nuôi gà Ai Cập. Anh Nguyễn Văn Đào, 30 tuổi, chủ trang trại của 3.000 con gà đẻ ở thôn Liên Kết, xã Hoàng Lâu (Tam Dương) cho biết: “Trước kia, tôi nuôi gà Lương Phượng nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Sau khi được Trung tâm Khuyến nông tỉnh tư vấn, tôi đã chuyển sang nuôi gà Ai Cập với số lượng lớn. Từ lúc mua gà bóc trứng đến khoảng 4 – 5 tháng, gà bắt đầu đẻ. Sau 1 năm, tôi lại thay giống để có đàn gà khoẻ mạnh. Bình quân, gia đình tôi thu 2.400 – 2.500 trứng/năm, với giá bán 1.500 đồng/quả, đạt thu nhập 300 triệu đồng”.

Đến CLB nuôi gà an toàn sinh học

Một trong những nguyên nhân của thành công là, người nuôi luôn thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, chủ động phòng dịch bệnh. Theo ông Lê Thanh Hào, cán bộ Trung tâm Khuyến nông Vĩnh Phúc, hầu hết các hộ chăn nuôi đều tuân thủ quy trình do Trung tâm đề ra như trước khi đưa gà vào nuôi phải để trống chuồng trại 15 – 20 ngày, quét nước vôi nồng độ 40%, tiêu độc, khử trùng bằng dung dịch NaOH 2% và phun tẩy uế chuồng trại bằng dung dịch formalin 3%. Anh Đào cho biết thêm: “Để có đàn gà khoẻ mạnh, ngoài việc vệ sinh, khử trùng chuồng trại, người nuôi cần dọn sạch toàn bộ máng ăn, uống, đèn sưởi, bạt che, quây gà, nền chuồng… Dùng quây để úm gà con trong 14 ngày đầu, mỗi quây chỉ nhốt 150 – 200 con một ngày tuổi. Nền chuồng rải trấu, vỏ bào hoặc rơm khô có phun thuốc sát trùng”. Theo kinh nghiệm của anh Việt, muốn đàn gà luôn an toàn, cho trứng và thịt sạch bệnh, cần có hệ thống chuồng trại quy củ, có mái che chống nóng vào mùa hè, tránh gió lùa vào mùa đông; chuồng nên làm sàn cao 2m, đóng bằng nan tre thông thoáng, vệ sinh bằng vôi bột để tránh lây lan mầm bệnh.

Mới đây, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Vĩnh Phúc đã phối hợp với các hộ chăn nuôi quy mô lớn thành lập Câu lạc bộ khuyến nông chăn nuôi gà đẻ trứng an toàn sinh học, “đóng đô” tại xã Thanh Vân, do ông Nguyễn Văn Xuân, một trong những “đại gia” nuôi gà, làm Chủ nhiệm. Theo ông Trần Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông, CLB hoạt động trên cơ sở tự nguyện của nông dân nhằm phát huy sức mạnh tập thể, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí thức ăn và tìm đầu ra cho sản phẩm; đồng thời phối hợp với các ban ngành tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kỹ thuật chăn nuôi, kiến thức thị trường, hỗ trợ vốn cho các thành viên…, hướng tới xây dựng thương hiệu Gà an toàn sinh học Vĩnh Phúc. Hiện, CLB có 25 thành viên, người ít nhất cũng nuôi 1.000 – 2.000 con gà. “Mục tiêu từ nay đến năm 2009, chúng tôi sẽ phát triển lên 60 hội viên, chủ yếu là chủ trang trại chăn nuôi gà trong tỉnh, doanh nghiệp sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Trước mắt, Trung tâm Khuyến nông tỉnh sẽ hỗ trợ để CLB đi vào hoạt động ổn định, có chất lượng”, ông Hải cho biết.

Nuôi gà an toàn sinh học là mô hình cần thiết và bền vững nhằm nâng cao thu nhập cho nông dân, đặc biệt trong bối cảnh tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp. Được biết, Vĩnh Phúc cũng đang chuẩn bị thành lập CLB chăn nuôi lợn, làm cầu nối để phát triển sản xuất hàng hoá.

Minh Huệ