Nghề nuôi ba ba giống giúp gia đình ông Huân giàu lên.

Nuôi ba ba ở miền núi phải khác nuôi ở miền xuôi

Căn nhà mái bằng khang trang nằm sát Quốc lộ 32 được ông Huân xây bằng số tiền thu được từ bán ba ba giống. Trước nhà, hệ thống ao nuôi được quy hoạch gọn gàng, khoa học. Lúc chúng tôi đến, ông đang cặm cụi làm ổ cho ba ba đẻ trứng. “Phải làm ổ sát mép nước, chú ý đổ cát hợp lý để giữ nhiệt cho trứng”, ông bật mí. Trên diện tích 500m2, ông chia thành 12 ao nuôi. Mặt ao thả bèo tây để giữ nhiệt. Sau khi cho ba ba ăn, ông Huân lội xuống ao bắt một con to bằng hai bàn tay, giới thiệu: “Con này nặng gần 2kg. Trước đây, tôi nuôi ba ba trơn sinh sản nhưng gần đây chuyển sang nuôi ba ba gai”.

Trước ông Huân, chưa có người nào nuôi ba ba ở vùng núi này. Trong một lần ra suối bắt cá, ông phát hiện một chú ba ba nằm dưới tảng đá (nặng 3kg). Ông bắt về thả trong ao. Một năm sau, ba ba tăng thêm 0,5kg, ông bán được gần 300 ngàn đồng. Nhận thấy nuôi ba ba rất phù hợp với vùng đất này, mặt khác, đây là loài đặc sản có giá trị kinh tế cao nên ông nghĩ ngay đến việc đầu tư nuôi quy mô lớn. Không ngại đường xa, ông tìm về Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình học hỏi kinh nghiệm. Giống ba ba cũng được ông lấy trực tiếp từ những cơ sở uy tín dưới xuôi. Năm 1993, ông đầu tư 24 triệu đồng từ nguồn vốn vay ngân hàng để “khởi nghiệp”. Bằng kinh nghiệm của mình, ông tự thiết kế hệ thống ao nuôi đặc thù, thích hợp với điều kiện miền núi. Theo ông, nuôi ba ba ở miền núi có phần khác miền xuôi. Đặc biêt, hệ thống ao cần xây kiên cố, vững chắc để tránh những tổn hại do thiên nhiên gây ra bởi địa hình miền núi rất hay gặp hiện tượng sạt lở. Nếu không làm ao vững chắc, chỉ cần một trận mưa lớn hoặc sạt lở đất, lũ quét là “mất cả chì lẫn chài”. Thế nên, khi xây dựng ao, ông Huân không để diện tích ao quá lớn mà chia thành 12 ao liền kề. Đáy và bờ ao đều kè bằng bê -tông.

Ba ba, con “xóa đói giảm nghèo”

Những ngày đầu, nhận thấy nhu cầu nuôi ba ba của người dân rất lớn nên ông quyết định nuôi ba ba giống. Ông mua 4 đôi ba ba sinh sản về thả. Một buổi sáng, ông bàng hoàng khi thấy ba ba lăn ra chết. Kiểm tra kỹ thức ăn, nguồn nước nhưng ông không phát hiện ra điều gì bất thường. Quyết tâm tìm hiểu nguyên nhân, hàng ngày ông chỉ quanh quẩn ở bờ ao. “Đúng rồi! Chính vì nhiệt độ biến đổi bất thường nên ba ba chết hàng loạt. Do hôm trước trời lạnh nhưng hôm sau nắng nóng nên chúng không thích ứng được” - ông Huân reo lên khi nguyên nhân chết của ba ba đã có lời giải. Đợt ấy, ông bị thiệt hại hơn 10 triệu đồng nhưng vẫn kiên trì nuôi tiếp. Để đảm bảo nhiệt độ trong ao, ông thả bèo tây bao phủ 3/4 diện tích. Từ ngày đó, không lần nào ba ba bị chết vì nhiệt độ thay đổi bất thường nữa.

Nhớ lại trận lũ quét kinh hoàng năm 2005, ông vẫn còn rùng mình. Sau nhiều ngày mưa lớn, đất đá sạt lở khắp nơi, cơn lũ ập đến vào ban đêm khiến mọi người trở tay không kịp. Trước sức tàn phá ghê gớm của nó, hàng loạt ao nuôi ba ba ở Cát Thịnh bị vỡ. Mọi người ngậm ngùi nhìn gia sản tiêu tan. Ông Huân chỉ kịp vớt được vài con ba ba sinh sản chuyển đến nơi an toàn. Sau lũ, ông tiếp tục đầu tư xây hệ thống ao mới.

Ông Huân cho biết, muốn nuôi ba ba thành công, đạt hiệu quả cao phải tạo điều kiện cho nó sống trong môi trường tự nhiên, hoang dã. Cần kiểm tra kĩ lưỡng nguồn thức ăn, ao nuôi sạch sẽ, râm mát. Hiện nay, ông nuôi 20 con ba ba gai sinh sản, mỗi năm đẻ ra hơn 400 ba ba giống. “Với giá bán 250.000 đồng/con, trừ chi phí, tôi thu lãi 100 triệu đồng/năm” - ông cho biết.

Nguồn thu từ ba ba giúp ông xây nhà, mua sắm đầy đủ tiện nghi sinh hoạt. Không những làm giàu cho mình, với tư cách là Chi hội trưởng Chi hội nuôi ba ba xã Cát Thịnh, ông còn giúp 50 hội viên khác cùng phát triển nghề này. Mô hình của ông Huân được người dân huyện Văn Chấn từng bước nhân rộng. Ba ba thực sự trở thành vật nuôi xóa đói giảm nghèo.

Ninh Tuân