Định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

    19/09/2013 - 02:20:00

    Đề án Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế cũng đưa ra những thuận lợi, thách thức, quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

    Thực trạng Giáo dục và đào tạo VN


    Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ tư duy, quan điểm đến mục tiêu, hệ thống, chương trình GD (nội dung, phương pháp, thi, kiểm tra, đánh giá), các chính sách, cơ chế và các điều kiện bảo đảm chất lượng GD; đổi mới ở tất cả các cấp học và trình độ đào tạo, ở cả Trung ương và địa phương, ở mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Đổi mới để tạo ra chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả giáo dục, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhu cầu học tập của nhân dân.

    Đổi mới phải đảm bảo tính hệ thống, có tầm nhìn dài hạn, các giải pháp đồng bộ, khả thi, có cơ sở khoa học.

    Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là làm lại tất cả, từ đầu mà cần vừa củng cố, phát huy các thành tựu và điển hình đổi mới, vừa kiên quyết chấn chỉnh những lệch lạc, việc làm trái quy luật, phát triển những nhân tố tích cực mới; đổi mới có trọng tâm, trọng điểm, có lộ trình phù hợp với thực tế đất nước, địa phương. Những hạn chế, thách thức của GD phải được nhận thức sâu sắc, có giải pháp hữu hiệu và lộ trình để khắc phục, vượt qua để đưa sự nghiệp GD lên tầm cao mới.

    Đề án đưa ra 2 phương án đổi mới:

    Phương án 1: Để đổi căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cần quán triệt các quan điểm chỉ đạo:

    GD-ĐT là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân, là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò một nhân tố quyết định để thực hiện thành công mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; đầu tư cho GD là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển KT-XH.

    Mục tiêu GD là phát triển năng lực công dân, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Thực hiện tốt các nguyên lý GD “Học đi đôi với hành, GD kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, GD nhà trường kết hợp với GD gia đình và GD xã hội”. Chuyển mạnh quá trình GD chủ yếu chú trọng trang bị kiến thức (nâng cao dân trí) sang tập trung phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học (năng lực công dân).

    Phát triển GD-ĐT phải gắn với nhu cầu phát triển KT-XH và bảo vệ Tổ quốc, phù hợp nhu cầu phát triển khách quan, nhưng tiến bộ KH-CN. Chuyển phát triển GD hiện nay chủ yếu thưo mục tiêu số lượng sang phát triển theo mục tiêu vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả GD, vừa đáp ứng yêu cầu số lượng theo nhu cầu nhân lực của xã hội. Thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa và dân chủ hóa GD.

    Xây dựng xã hội học tập. Chuyển hệ thống GD cứng nhắc, thiếu tính liên thông hiện nay sang hệ thống giáo dục mở, linh hoạt, bảo đảm liên thông giữa các trình độ và giữa các phương thức đào tạo, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân học tập suốt đời. Thực hiện xã hội hóa, dân chủ hóa GD và hội nhập quốc tế.

    Chủ động phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo đảm định hướng XHCN trong phát triển GD. Phát triển hài hòa, bình đẳng, hỗ trợ lẫn nhau giữa GD công lập và ngoài công lập, GD các vùng, miền. Ưu tiên đầu tư phát triển GD vùng có điều kiện KT-XH đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số và các đối tượng diện chính sách.

    Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển GD-ĐT, đồng thời GD-ĐT phải đáp ứng yêu cầu hội nhập để phát triển đất nước. Việc hội nhập phải trên cơ sở giữ gìn bản sắc văn hóa và độc lập dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân laọi, phát triển bền vững GD nước nhà.

    Phương án 2:

    Các văn kiện của Đảng về GD đã nêu nhiều quan điểm chỉ đạo còn nguyên giá trị phải tiếp tục được quán triệt và thực hiện: GD-ĐT là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho GD là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước; GD là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân; mục tiêu của GD là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; phát triển GD gắn với nhu cầi phát triển KT-XH, những tiến bộ KH-CN và củng cố quốc phòng – an ninh; đa dạng hóa các loại hình GD; học đi đôi với hành, GD nhà trường gắn liền với GD gia đình, XH; thực hiện công bằng trong GD; ưu tiên đầu tư phát triển GD vùng có điều kiện KT-XH đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số và các đối tượng diện chính sách.

    Để tiến hành thành công đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong hoàn cảnh hiện nay, cần quán triệt thêm một số quan điểm chỉ đạo sau:

    GD là một nhân tố giữ vai trò quyết định để thực hiện thành công mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, cần được ưu tiên trong các chương trình, kết hoạch phát triển KT-XH; ưu tiên lãnh đạo và đầu tư về tài chính và nhân lực.

    Chuyển mạnh quá trình GDtừ chủ yếu chú trọng trang bị kiến thức (nâng cao dân trí) sang tập trung phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học (năng lực công dân).

    Chuyển phát triển GD chủ yếu theo mục tiêu số lượng sang phát triển theo mục tiêu vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả GD, vừa đáp ứng yêu cầu số lượng theo nhu cầu nhân lực của XH; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa và dân chủ hóa GD.

    Chuyển hệ thống GD cứng nhắc, thiếu liên thông sang hệ thống GD mở; hình thành cơ chế học tập suốt đời gắn với xây dựng xã hội học tập; thực hiện xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế.

    Phát triển GD phù hợp với cơ chế thị trường, bảo đảm định hướng XHCN. Phát triển hài hòa, bình đẳng, hỗ trợ lẫn nhau giữa GD công lập và ngoài công lập, GD các vùng, miền.

    Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển GD – ĐT, đồng thời GD-ĐT phải đáp ứng yêu cầu hội nhập để phát triển đất nước. Việc hội nhập phải trên cơ sở giữ gìn bản sắc văn hóa và độc lập dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, phát triển bền vững GD nước nhà.

    PV.

Ý kiến bạn đọc