Bộ trưởng trao đổi với ông Chu Tuấn Thanh, Phó vụ trưởng Vụ Tuyên truyền về Chuyên đề VAC.

KTNT - Năm 2009, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn nhưng công tác xóa đói giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội của chúng ta vẫn đạt kết quả khả quan, được bạn bè quốc tế đánh giá cao. Để đạt được thành tựu đó, Ủy ban Dân tộc đóng vai trò quan trọng. Trong không khí phấn khởi đón Xuân Canh Dần 2010, chúng tôi đã có buổi trò chuyện cùng Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Giàng Seo Phử.

Tại Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2009 và triển khai nhiệm vụ năm 2010, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng đã khẳng định những thành tựu công tác dân tộc đạt được trong năm qua, đặc biệt, việc thực hiện Nghị quyết 30a về giảm nghèo nhanh và bền vững cho thấy nhiều kết quả đáng mừng. Tuy nhiên, sẽ còn những vướng mắc cần tháo gỡ, theo Bộ trưởng, cụ thể là những vấn đề gì?

Thực hiện Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 62 huyện nghèo nhất, Ủy ban Dân tộc đã hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện, đồng thời tăng cường công tác thanh, kiểm tra việc thực hiện chính sách trên. Qua một năm thực hiện, diện mạo các huyện nghèo bước đầu có nhiều thay đổi, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh theo hướng bền vững. Bằng chứng là năm qua tỷ lệ hộ nghèo tại 62 huyện nghèo đã giảm khoảng 4% (từ 47% năm 2008 xuống còn 43% năm 2009). So sánh về tốc độ giảm nghèo thì tại 62 huyện trên giảm nghèo nhanh hơn 1% so với tỉ lệ giảm nghèo bình quân vùng đồng bào dân tộc (3%). Điều đó khẳng định việc triển khai thực hiện Nghị quyết 30a của Chính phủ có hiệu quả tốt.

Mặc dù vậy, công tác triển khai thực hiện nhiệm vụ còn gặp một số khó khăn, đặc biệt là nguồn lực. Ở cấp cơ sở, hiện nay đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc còn thiếu, chất lượng chưa cao, sự phối hợp và lồng ghép các chương trình chưa gắn kết và nhịp nhàng, dẫn tới hiệu quả từ các chính sách dân tộc, chương trình hỗ trợ chưa được như mong muốn.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Giàng Seo Phử (người đứng giữa) thăm và tặng quà cho đồng bào các dân tộc tỉnh Lào Cai.

Nhận thức của một bộ phận cán bộ các cấp, ngành về công tác dân tộc còn hạn chế, chưa thấy rõ vị trí chiến lược quan trọng của vùng dân tộc và yêu cầu đặt ra đối với công tác dân tộc hiện nay trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập và phát triển. Về vấn đề này, Ủy ban Dân tộc đã đưa ra một số giải pháp thực hiện trong năm 2010 như quán triệt, nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ trong hệ thống cơ quan công tác dân tộc từ Trung ương đến địa phương; tuyên truyền, vận động phổ biến giáo dục nâng cao nhận thức của đồng bào về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác dân tộc; đồng thời, đề nghị Chính phủ cho phép tái lập Phòng Dân tộc ở cấp huyện để tiếp cận và thực hiện nhiệm vụ, triển khai thực hiện chính sách dân tộc được sát sao hơn.

Việt Nam được đánh giá là một trong 4 quốc gia nổi bật nhất về công tác giảm nghèo nhanh. Tuy nhiên, nguy cơ tái nghèo vẫn còn cao. Theo Bộ trưởng cần phải làm gì để giảm nghèo bền vững?

Xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Chính phủ. Không chỉ Ủy ban Dân tộc mà mọi ngành đều phải chung tay. Ủy ban Dân tộc xác định, công tác xóa nghèo là một trong những yêu cầu đầu tiên giúp đồng bào ổn định cuộc sống và từng bước phát triển. Bởi vậy, Ủy ban Dân tộc đang chỉ đạo thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước, đề xuất chính sách góp phần xóa nghèo vùng đồng bào dân tộc.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội K'Sor Phước (thứ 2 từ trái sang) và Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Giàng Seo Phử (ngoài cùng bên phải) trò chuyện với các đại biểu về dự Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh Điện Biên.

Đặc biệt, việc xóa nghèo phải đảm bảo bền vững. Để xóa nghèo bền vững, việc quan trọng nhất là phải giúp đồng bào có nghề nghiệp ổn định, có kiến thức cơ bản. Điều này đồng nghĩa với việc cần phải đẩy mạnh công tác giáo dục, đào tạo nghề cho đồng bào vùng dân tộc, tìm những cây, con phù hợp với đặc điểm từng địa phương để hỗ trợ, giúp đỡ và tạo điều kiện cho đồng bào vươn lên thoát nghèo, làm giàu bằng chính sức lao động và sự sáng tạo của mình. Mặt khác, cũng cần tăng nguồn vốn hỗ trợ để đồng bào mau chóng thoát nghèo.

Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số Việt Nam đã diễn ra thành công tất cả các địa phương, Bộ trưởng có nhận xét và rút ra bài học gì?

Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số Việt Nam cấp huyện, tỉnh đến thời điểm này đã hoàn thành. Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số Việt Nam khẳng định tôn vinh công lao đóng góp to lớn của đồng bào dân tộc, thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Thông qua Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số cấp tỉnh, huyện đã có sức lan tỏa lớn trong xã hội; tạo bước chuyển biến tích cực trong nhận thức của hệ thống chính trị và đồng bào các dân tộc thiểu số; tạo niềm tin và tinh thần phấn khởi, tự hào của đồng bào vào Đảng và Nhà nước.

Sức lan tỏa sâu rộng từ Đại hội đại biểu dân tộc thiểu số Việt Nam các cấp sẽ tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam vào tháng 5/2010 tại Thủ đô Hà Nội thành công tốt đẹp. Để tinh thần Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số Việt Nam có ảnh hưởng tốt và sâu rộng trong đồng bào dân tộc thiểu số cần phải thực hiện tốt công tác chỉ đạo, tuyên truyền trước, trong và sau Đại hội. Việc này báo chí nói chung, trong đó có Báo Kinh tế nông thôn và Chuyên đề kinh tế VAC có vai trò rất quan trọng.

Xin cảm ơn Bộ trưởng, chúc Bộ trưởng năm mới sức khỏe dồi dào, chúc Đại hội đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam thành công tốt đẹp!

Gia Minh (thực hiện)