Mọi con đường lên Lào Cai đều bị cô lập.

Tường trình sau cơn lũ

Ngay khi cơn lũ xảy ra, chúng tôi đã khẩn trương lên đường đến 2 tỉnh Lào Cai và Yên Bái, nơi trận lũ lịch sử đang hoành hành dữ dội. Đến ngã ba Đoan Hùng, chúng tôi bị chặn lại bởi toàn bộ cung đường này từ ngã ba Đoan Hùng, ngã ba Bằng Luân đến thị trấn Yên Bình và lên Phố Ràng (Bảo Yên-Lào Cai) đã bị đá hộc băm nát. Trước đó, tuyến đường sắt Hà Nội-Lào Cai tại 3 ga Yên Bái, Phú Thọ và Cổ Phúc bị tê liệt hoàn toàn. Hai toa tàu bị lật đổ. Một đoạn đường ray rớt xuống sông Hồng. Nhà ga ngập trắng. Hàng chục chuyến tàu Hà Nội-Lào Cai bị hủy.

Để tiếp tục tiến sâu vào “rốn lũ”, chúng tôi không còn cách nào khác là trở lại thị xã Tuyên Quang để vòng sang huyện Bắc Quang (Hà Giang) rồi quay ngược về Phố Ràng (Lào Cai) theo quốc lộ 279. Song chúng tôi lại không gặp may khi tuyến đường này cũng bị mưa lũ tàn phá nặng nề. Dường như việc lên đến huyện Bảo Yên (Yên Bái) tưởng chừng như đã vô vọng.

Dọc theo quốc lộ 279, cách một đoạn lại có hàng trăm chiếc xe chở khách, xe chở hàng, xe du lịch vẫn “chết đứng” giữa đống bùn sình lầy nhão nhoét. Anh Nguyễn Văn Lợi, một tài xế than thở: “Chúng tôi đã án binh bất động ở đây 4 ngày trời. Nếu chẳng may gặp lũ quét thì xe và người sẽ lần lượt bị cuốn trôi”. Đáng ngại nhất là tình cảnh của những lái xe chờ hàng, do bị chôn chân nhiều ngày nên hàng hóa bắt đầu thối mốc. Anh Hoàng Văn Hải dẫn chúng tôi ra phía thùng xe, chỉ vào những thùng táo, cho biết các sọt táo của anh do gặp mưa và không được bảo quản nên đang bị thối rữa, thiệt hại hàng trăm triệu đồng.

Bằng tất cả các phương tiện từ thuê xe ôm, đi xe khách, thậm chí đi bộ 20km, cuối cùng chúng tôi cũng đặt chân đến “rốn lũ” huyện Bảo Yên (Lào Cai). Một cán bộ Ban chỉ huy Phòng chống lụt bão huyện Bảo Yên đã ví Lào Cai lúc bấy giờ như một ốc đảo bởi hầu hết các cung đường để ra bên ngoài đều ngập lụt hoặc sạt lở. Riêng từ ngã ba Bằng Luân (Phú Thọ) đến Bảo Yên (Lào Cai) đã bị chia cắt thành hơn 50 điểm ngập lụt.

Sau 1 đêm ngắn ngủi nghỉ chân tại phố Ràng (Bảo Yên), ngay sáng sớm hôm sau, chúng tôi lại lên đường đến xã Xuân Thượng – nơi cơn lũ quét đã cướp sinh mệnh của 8 người, trong đó có 4 đứa trẻ chăn trâu. Người dân bảo khi tìm thấy những đứa trẻ thì chúng vẫn đang ôm nhau co quắp. Trong khi đó, xã Xuân Hòa nằm bên cạnh cũng tiêu điều không kém. Trận lũ vừa qua đã lấy đi tính mạng của chị Hoàng Thị Sùa và làm sập, cuốn trôi hàng chục ngôi nhà.

Gượng dậy từ đống đổ nát

Trong những xã của huyện Bảo Yên bị tổn thất do cơn lũ thì có lẽ xã Long Phúc (Bảo Yên) là thê lương hơn cả. Một Long Phúc hoang tàn, đổ nát như sau một trận chiến ác liệt. Tất cả đã đã hóa bùn, có chăng chỉ còn đọng lại sự chua chát, xót xa.

Vừa đi qua UBND xã, chúng tôi nghe tiếng khóc đến nao lòng. Người dân bảo đó là tiếng của chị Đặng Thị Yên, người dân tộc Dao. Chị ngồi bệt bên đống đất, nơi bốn ngày trước vẫn là mái ấm, bây giờ trở thành nấm mồ chung của bà mẹ già và 2 đứa con thơ. Tối hôm đó, chị cùng nhiều người trong bản rủ nhau ra cầu Lủ để cứu một số gia đình bị sạt lở. Khi trở về, tầm 22g thì bà mẹ già và 4 đứa con đã ngủ. Vừa bước chân vào nhà thì chị nghe tiếng ục sau nhà và… khi tỉnh dậy mới biết nhà mình bị lũ quét. Chị và đứa con gái được cứu thoát do mắc vào xe công nông.

Cùng cảnh ngộ là hoàn cảnh của ông Phạm Đức Hóa ở bản 6, xã Long Phúc khi cơn lũ đi qua đã mang theo con gái và cháu ngoại. Dẫn chúng tôi men theo lên con dốc, đất đỏ quạch, ông chỉ về phía 2 nấm mồ nằm sát nhau, khói hương nghi ngút, bảo: Chúng chết mà cũng không được yên phận. Người ta tìm thấy xác khi hai dì cháu vẫn còn bế nhau”.

Theo báo cáo nhanh của UBND xã Long Phúc, tính đến ngày 12 – 8, toàn xã có 6 người chết, 2 người bị thương, hơn 30 nhà bị sập và cuốn trôi, đồng lúa mất trắng, trôi 20 tấn thóc, đường sá bị hư hỏng nặng gây tổn thất hàng tỷ đồng.

Tuy nhiên, cũng từ nhưng khó khăn do trận lũ lụt gây mà tình người được thể hiện nhiều hơn. Ông Dương Quý Sáng, Bí thư đang ủy xã Long Phúc, cho biết sau cơn lũ, người dân kể rất nhiều cho nhau về những tấm lòng tương thân, tương ái, giúp nhau lúc gặp hoạn nạn. Như trường hợp của anh Đặng Văn Sinh đã không ngần ngại lao mình xuống dòng nước chảy xiết để cứu hai người dân thoát khỏi miệng “tử thần” hoặc nhiều thanh niên khi gặp lũ quét đã xông vào nhà cứu em nhỏ và người già ra khỏi nhà… Những trường hợp như vậy khi cơn lũ đang xảy ra ở Long Phúc không hiếm. Có lẽ chính tình người sẽ giúp người dân Long Phúc dần gượng dậy

Nhiều tuyến đường chính đã thông

Hiện nay, sau nhiều ngày bị tê liệt, quốc lộ 70 đoạn Lào Cai – Yên Bái đã được thông. Với việc thông quốc lộ 70, tuyến đường bộ huyết mạch nối Lào Cai với các tỉnh miền xuôi đã chính thức được thông tuyến, giải tỏa hàng trăm xe tải trọng lớn của hàng chục tỉnh, thành phố trong cả nước bị ùn tắc tại Phố Ràng (huyện lỵ huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai) từ nhiều ngày qua. Tuy nhiên, do khối lượng sạt lở đật đá lớn, công tác khắc phục mới chỉ giải quyết được một khối lượng nhỏ, xe con, xe khách vẫn phải đi tuyến Quốc lộ 279 đoạn Bảo Yên-Bắc Quang.

Trước đó, tuyến quốc lộ 279 đoạn Bảo Yên (Lào Cai) nối với quốc lộ 2 thuộc địa phận huyện Bắc Quang (Hà Giang) ngày 12/8 đã chính thức thông xe, nhưng mới chỉ ưu tiên cho xe chở khách du lịch, xe tải trọng nhỏ lưu thông.

Trong khi đó, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội sau nhiều ngày bị tê liệt đã hoạt động trở lại vào ngày 12/8. Tuy nhiên, do một số điểm sạt lở phức tạp đã ảnh hưởng đến việc chạy tàu. Dự báo khoảng gần 1 tuần nữa mới thông xe trên tuyến đường này.