Giữa Đền Hùng, nhớ lời Bác dặn

    5/15/2013 2:31:00 PM

    Ngày 19/9/1954, tại sân đền Giếng (Khu di tích lịch sử Đền Hùng), Bác Hồ đã căn dặn cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 308 trước khi về tiếp quản Thủ đô: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

    Gần 70 năm trôi qua nhưng buổi nói chuyện hôm đó vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí Đại tá Tống Xuân Đài, cán bộ Cục Bảo vệ.

    Nhân chứng sống

    Nhân kỷ niệm 123 năm ngày sinh nhật Bác, chúng tôi tìm gặp những nhân chứng có mặt trong buổi trò chuyện lịch sử ấy để thấy được hoàn cảnh, mục đích và ý nghĩa của việc Bác chọn Đền Hùng là nơi căn dặn cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn 308 trước khi về tiếp quản Thủ đô.

    Trao đổi với chúng tôi, chị Lưu Thị Minh Toàn, Trưởng phòng Di tích bảo tàng (Khu di tích lịch sử Đền Hùng) cho biết, tài liệu về những lần Bác Hồ đến thăm Đền Hùng đều được phòng ghi chép, sưu tầm và bảo quản cẩn thận. Với những thông tin chị Toàn cung cấp, cùng nhiều nguồn tin khác, chúng tôi được biết Đại tá Tống Xuân Đài, hiện đang sống ở đường Lý Nam Đế (Hà Nội), một trong những cán bộ Cục Bảo vệ đã có mặt trong buổi nói chuyện của Bác sáng ngày 19/9/1954 tại sân đền Giếng.

    Tìm đến nhà gặp ông Đài, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng bởi ở cái tuổi 86 nhưng ông vẫn khỏe mạnh và tỉnh táo. Khi biết chúng tôi muốn tìm hiểu sự kiện Bác Hồ về thăm Đền Hùng tháng 9/1954, ông khá hồ hởi. Những dòng hồi ức về ngày đặc biệt ấy cứ tuôn trào như vừa diễn ra ngày hôm qua.

    Ông Đài sinh năm 1928, quê ở Phù Cừ (Hưng Yên); từ nhỏ, ông đã rời quê lên Hà Nội kiếm sống. Cũng như nhiều thanh niên khác, Tống Xuân Đài sớm giác ngộ cách mạng, từng là tự vệ thành Hoàng Diệu, tham gia chiến đấu bảo vệ Thủ đô trong Trung đoàn 66. Được tôi luyện, trưởng thành trong chiến đấu, đến tháng 3/1954, ông được cử đi học lớp nghiệp vụ bảo vệ do Cục Bảo vệ (Tổng cục Chính trị) tổ chức tại Việt Bắc.

    Ông Đài nhớ lại: “Trung tuần tháng 9/1954, anh Lại Xuân Thát, chính trị viên Tiểu đoàn 254 và tôi được gọi lên nhận nhiệm vụ. Sau khi có giấy công lệnh, tôi cùng 4 đồng chí đến bến Bình Ca và Đoan Hùng (Phú Thọ) tìm một chiếc phà loại tốt, đợi sẵn phía bờ Tuyên Quang để đón đoàn công tác. Theo quy ước, khi thấy đoàn xe ô tô, chiếc đi đầu có đồng chí Thanh Quảng (Phó văn phòng Tổng Quân ủy) thì đưa cả đoàn xuống phà, qua sông rồi di chuyển đến Đền Hùng.

    Ông Đài (đi thứ 3) cùng đoàn cán bộ đưa Bác ra xe sau khi Bác nói chuyện với
    Đại đoàn 308 ở sân đền Giếng.


    Ngày 18/9/1954, chúng tôi chờ mãi đến xẩm tối vẫn không thấy đoàn xe ô tô xuất hiện. Theo kế hoạch, đúng 19 giờ ngày 18/9, chúng tôi và hai anh Song Hào, Hữu Yên, là người của Cục Bảo vệ và Văn phòng Quân ủy Trung ương, gặp nhau ở đền Giếng. Lúc chúng tôi đến, đoàn của Bác đã có mặt ở Đền Hùng.

    Đúng 7 giờ sáng ngày 19/9, gần 100 cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn 308 tới, ở đền Giếng lúc này không có bàn ghế và hoa. Điều tôi nhớ nhất là gần 100 đồng chí chỉ đứng trong khoảng sân hẹp, Bác ngồi giữa, các chiến sỹ vây xung quanh, rất ấm cúng, thân mật và gần gũi”.

    Lời dặn tri ân

    Trước khi nói chuyện, Bác hỏi: “Các cháu có biết mình đang ngồi ở đâu không?”, một người đứng dậy nói: “Thưa Bác, đây là Đền Hùng ạ”. Bác hỏi tiếp: “Hùng Vương là người như thế nào đối với nhà nước ta, dân tộc ta?”, rồi Bác nói: “Đúng chỗ bác cháu ta đang ngồi là Đền Hùng, thờ Hùng Vương. Hùng Vương là người sáng lập ra nước ta, là tổ tiên của dân tộc ta. Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

    Bác nói, dân tộc ta rất anh hùng nhưng bị giặc xâm lược trong một thời gian dài. Thời kỳ năm 1945, nhân dân ta được giác ngộ cách mạng, đồng loạt đứng dậy làm cuộc tổng khởi nghĩa, đánh đuổi Nhật, Pháp, xây dựng nước Việt Nam độc lập. Nhưng do điều kiện của ta có hạn, giặc Pháp quay lại cướp nước ta một lần nữa. Nhân dân ta đã kháng chiến kiên cường và anh dũng, trải qua 9 năm kháng chiến trường kỳ, gian khổ, ta đã thắng Pháp. Trong kháng chiến, các chú ở rừng, chúng ta chỉ có “đêm” chưa có “ngày”. Nay ta giành thắng lợi, chúng ta phải về tiếp quản các thị trấn, thị xã, thành phố, nhất là tiếp quản Thủ đô thân yêu. Chính phủ và Bác đã quyết định lựa chọn Đại đoàn 308 về tiếp quản Thủ đô.

    Hôm nay, Bác trao đổi với các chú để các chú làm tốt nhiệm vụ. Về tiếp quản Thủ đô, các chú phải cẩn trọng, ăn mặc đàng hoàng, theo đúng tác phong, đúng quy định, đi ra ngoài phải xin phép cấp trên, khi về phải báo cáo, trước khi đi ngủ phải tập hợp điểm danh.

    Hàng tháng phải kiểm điểm, đồng chí nào có công thì được biểu dương, người nào có khuyết điểm phải sửa chữa. Ai hoàn thàn xuất sắc nhiệm vụ được tặng huy hiệu của Bác.

    Các chú nhớ phải nêu cao tinh thần cảnh giác. Nếu các chú mất cảnh giác thì nhiều năm chiến đấu các chú không bị hy sinh vì hòn tên mũi đạn mà có khi chết từ viên đạn bọc đường.

    Ông Đài kể: Tôi nhớ nhất, ấn tượng nhất với câu nói của Bác: Nhân dân ta đã khổ bao nhiêu năm rồi, bây giờ về, việc đầu tiên các chú làm là không được coi những người sống trong lòng địch là đi theo địch, mà phải kính dân, thương dân, không biết gì thì hỏi dân, học dân.

    Tưởng nhớ Bác, năm 2001, Bộ Quốc phòng xây một bức phù điêu có ghi lời dạy của Người.


    Nói xong, Bác hỏi: “Các chú có ý kiến gì nữa không?”, ông Vũ Nghị đứng dậy nói: “Thưa Bác rõ ạ”.

    Để ghi dấu nơi Bác đã nói chuyện với Đại đoàn 308, ngày 22/12/2001, Bộ Quốc phòng đã xây dựng bức phù điêu hoành tráng được ghép từ 81 khối đá xanh, nặng 253 tấn, cao 7m, rộng 12m, đặt trong khuôn viên rộng 4.000m2, phía trên có ghi câu nói bất hủ của Người: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

    Tôi trở lại Đền Hùng, giữa bạt ngàn cây rừng và gió núi vẫn vẳng nghe đâu đây lời dạy giản dị mà vô cùng sâu sắc của Người. Khu di tích lịch sử Đền Hùng cũng ngày càng được xây dựng, tôn tạo khang trang, thể hiện tấm lòng tri ân, biết ơn của lớp lớp cháu con với người đã có công dựng nước. Việc Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại thêm một lần nữa khẳng định truyền thống “uống nước nhớ nguồn”của dân tộc và những lời dạy của Bác sẽ còn truyền lại cho muôn đời sau.

    Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại đoàn 308 được cấp trên giao nhiệm vụ quân quản Điện Biên Phủ; thực thi việc trao trả thương binh rồi bàn giao lại địa bàn cho Đại đoàn 316 tiếp tục gỡ mìn giải phóng đất đai cho nhân dân địa phương sản xuất. Thời điểm này, cuộc đàm phán ở Giơnevơ vẫn chưa kết thúc nên Bộ Tổng tham mưu chủ trương mở chiến dịch mùa hè để gây sức ép trên mặt trận ngoại giao. Sau khi tham gia một số trận đánh ác liệt, niềm vinh dự cho Đại đoàn 308 là được Trung ương và Chính phủ giao nhiệm vụ về tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Niềm vinh dự lớn và cũng là kỷ niệm sâu sắc nhất đối với cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn là trên đường hành quân về tiếp quản Thủ đô đến khu vực Đền Hùng, Đại đoàn được Bác Hồ tiếp, trò chuyện .

    Hoàng Văn

Ý kiến bạn đọc

Dọc dài đất nước

Cửa Lò, điểm đến những ngày hè

Cửa Lò, điểm đến những ngày hè

KTNT - Biển hiền hòa, phong cảnh đẹp, bãi cát dài và phẳng, nhưng hấp dẫn hơn cả vẫn là tình người nồng hậu, chân thật, thức ăn ngon và rẻ, biển Cửa...