Vì thành phố sạch đẹp để đón Festival.

Đánh thức giá trị văn hóa của một vùng đất

Festival Tây Sơn - Bình Định với nhiều hoạt động lớn sẽ góp phần đánh thức những giá trị văn hoá riêng của vùng đất này. Đó là nơi trong quá khứ thường xuyên diễn ra những giao thoa và tiếp biến văn hóa, “hòa huyết” với những nền văn hóa khác nhau để tạo nên bức tranh độc đáo. ở đây người ta có thể chứng kiến những hiện tượng kỳ thú khi tháp Chàm “giao lưu” với chùa Thập Tháp, khi thành Hoàng đế chồng lên thành Đồ Bàn, và những làng võ Tây Sơn lại liền kề với làng rượu Bàu Đá. Đầm Thị Nại không chỉ là nơi từng diễn ra những trận thủy chiến hoành tráng trong quá khứ mà còn là nơi “kết nối” giữa Quy Nhơn với khu kinh tế Nhơn Hội đang thành hình. Nghĩa là, với Bình Định bây giờ, “sờ” vào đâu cũng có thể chạm gặp những tiềm năng du lịch. Vấn đề là làm sao cho chúng “lộ sáng” trên bản đồ tour của các hãng lữ hành. Festival chính là hoạt động nhằm “bản đồ hóa” khả năng du lịch của một vùng đất. Màn diễn nghệ thuật trong đêm khai mạc festival sẽ được cấu trúc dưới dạng một chương trình nghệ thuật liên hoàn. Không đơn giản là sự lắp ghép các tiết mục đơn lẻ, màn diễn nghệ thuật này được thiết kế theo một dây chuyền về nội dung, dẫn dắt cảm xúc. Trong đó, nghĩa khí Tây Sơn như một sự khơi nguồn, từ những ký ức của truyền thống đến vẻ đẹp thiên nhiên, nét văn hóa, tính cách con người Bình Định..., từ tiềm năng kinh tế đến nhịp độ đổi mới hôm nay.

Về với Bình Định còn là về với mảnh đất địa linh nhân kiệt, nơi sinh ra người anh hùng Quang Trung Nguyễn Huệ. Đất Quy Nhơn hiện có 2 đài tưởng niệm người anh hùng lớn của dân tộc. Một bức tượng được dựng trên phần đất đâm ra biển như một bán đảo ở cuối thành phố. Bức tượng thứ hai được làm bằng đồng, đặt uy nghi trước nhà văn hóa, trang nghiêm, oai hùng, là niềm tự hào của mỗi người con đất võ. Trong festival này, sẽ có nhiều hoạt động tưởng niệm, tái hiện những ngày hào hùng thời đại Quang Trung.

Tinh hoa của vùng đất này còn hội tụ trong những môn võ cổ truyền của dân tộc. Bình Định hiện vẫn còn những làng võ, lò võ ở các huyện Tây Sơn, An Nhơn, Tuy Phước như làng võ An Thái (xã Nhơn Phúc - An Nhơn), làng võ An Vinh (xã Tây Vinh - Tây Sơn) và chùa Long Phước ở Tuy Phước. Liên hoan Quốc tế võ cổ truyền Việt Nam lần thứ II được tổ chức tổ chức trong khuôn khổ Festival Tây Sơn - Bình Định dự kiến sẽ thu hút hơn 1.000 võ sư, vận động viên đến từ hơn 40 quốc gia, vùng lãnh thổ và hơn 500 võ sư, vận động viên trong nước tham gia. Việc tổ chức đấu võ đài giữa các lò võ trong tỉnh và trong nước sẽ giới thiệu những nét tinh hoa của võ cổ truyền nhân loại, đặc biệt là võ cổ truyền Tây Sơn ở Bình Định trong quá trình kế thừa và phát triển. Đặc biệt, trong khuôn khổ festival còn có cuộc thi hoa hậu những miền đất võ, chương trình hứa hẹn sẽ mang lại nhiều điều thú vị cho những ai đến với Bình Định thời gian này.

Mảnh đất nên thơ này còn là nơi khơi dậy cảm hứng cho nhiều thi sĩ nổi tiếng mà đến nay, thơ của họ vẫn đủ sức vẫy gọi người muôn phương tìm đến Bình Định như Hàn Mặc Tử, Xuân Diệu, Chế Lan Viên... Trong chương trình festival, một đêm thơ sẽ được tổ chức để tưởng nhớ những hồn thơ của một thời.

Là quê hương Đào Tấn nên Festival Tây Sơn - Bình Định không thể thiếu Liên hoan sân khấu tuồng. Các đoàn tuồng trong và ngoài tỉnh sẽ thực hiện chương trình liên hoan, giới thiệu, giao lưu giữa nét đặc trưng của tuồng Đào Tấn với dòng tuồng cả nước. Với các hoạt động: lễ tế tổ, các vở diễn truyền thống, các loại vai diễn, thuyết minh kèm minh họa, biểu diễn trống, nhạc cụ tuồng..., đây chắc chắn sẽ là ngày hội lớn của sân khấu tuồng Việt Nam.

Ban tổ chức cho biết, festival lần này sẽ diễn ra hội làng nghề, giới thiệu có tính tập trung các làng nghề thủ công truyền thống ở Bình Định và các tỉnh trong khu vực. Dự kiến sẽ có khoảng 150 gian hàng trong và ngoài tỉnh tham gia, trong đó, có những làng nghề nổi tiếng như: rượu Bàu Đá, gốm Nhơn Hậu, rèn Phương Danh, đúc đồng Bằng Châu - Kim Châu, nón Gò Găng, xơ dừa Hoài Nhơn, chiếu Chương Hòa,...

Thức giấc và nhìn đến tương lai

Đất và người Bình Định đã thực sự trở mình để chuẩn bị cho quê hương ngày vào hội. Các công trình giao thông công cộng được xây dựng trong thời gian ngắn. Ngay cả người dân cũng cảm nhận được sự thay đổi từng ngày, từng giờ của quê hương. Công nhân vệ sinh làm việc chăm chỉ hơn để bờ biển, con đường sạch đẹp đón du khách. Lực lượng tình nguyện viên phục vụ lễ hội gồm sinh viên và thanh niên ở các đoàn thể đã sẵn sàng. Tất cả cùng hào hứng cho những ngày tươi vui sắp tới... Bình Định như vùng đất ngủ quên, đang dần thức giấc!

Tổ chức festival là cách để biến những giá trị văn hoá thành sản phẩm du lịch. Trong hoạt động du lịch, vấn đề quan trọng nhất là quảng bá hình ảnh của vùng đất đến du khách. Không phải ngẫu nhiên khi nhắc đến Đà Lạt (Lâm Đồng), người ta nhớ đến lễ hội hoa; nhắc đến Đồng bằng sông Cửu Long là nhắc đến lễ hội trái cây. Tuy nhiên, trong bối cảnh tỉnh nào cũng muốn quảng bá và tổ chức lễ hội với nhiều sản phẩm du lịch trùng lặp, Festival Tây Sơn - Bình Định cần tìm hướng đi riêng. Có lẽ, hướng đi của Bình Định là phát huy giá trị của các môn võ truyền thống, lấy đó làm bước đệm để phát huy các sản phẩm du lịch “vệ tinh” có thể đột phá làm sản phẩm du lịch. Bên cạnh đó, khi khu kinh tế Nhơn Hội được hoàn thiện, Bình Định sẽ có thêm một phương vững chắc để du lịch phát triển.

Festival Tây Sơn - Bình Định được tổ chức lần đầu tiên chắc chắn sẽ không tránh khỏi những vấn đề tồn tại. Hy vọng rằng, thành công của lễ hội sẽ khiến nhiều du khách hẹn gặp lại Bình Định những mùa festival sau.

Bùi Thu Linh