Thi độc tấu và hòa tấu nhạc cụ dân tộc lần thứ 3: Âm nhạc dân tộc được tôn vinh

    01/12/2008 - 12:17:26

    Từ một cuộc thi

    Theo nghệ sĩ nhân dân Lê Ngọc Cường, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch), cuộc thi lần này được tổ chức trong bối cảnh ngày càng eo hẹp số người xem và teo tóp những nghệ sĩ chơi nhạc cụ dân tộc cũng như các tác phẩm thuộc thể loại này. Do đó, việc tổ chức cuộc thi là điều cần thiết. Không chỉ có nghệ sĩ, học sinh, sinh viên tham gia mà còn có sự góp mặt của các thí sinh khiếm thị. Điều này cho thấy, các nhạc cụ truyền thống vẫn được quan tâm. “Có rất nhiều người bị khiếm thị đăng ký tham dự. Chứng tỏ, cuộc thi đã có sức hút sâu rộng trong cộng đồng”, ông Cường nhận định.

    Cuộc thi yêu cầu các thí sinh biểu diễn một số nhạc cụ như sáo trúc (sáo ngang), đàn bầu (độc huyền cầm), đàn nhị (đàn cò), đàn tranh (thập lục), đàn nguyệt (đàn kìm) và đàn tỳ bà. Mỗi thí sinh phải hoàn thành 3 tác phẩm, gồm 2 bản nhạc cổ và 1 tác phẩm sáng tác mới hoặc phát triển từ chất liệu âm nhạc truyền thống. Nghệ sĩ nhân dân Trần Quý, thành viên Ban giám khảo cho biết, mục đích của cuộc thi nhằm phát hiện tài năng, đồng thời cũng để các em phấn đấu thừa hưởng tinh hoa của cha ông và tiếp thu kỹ thuật hiện đại.

    Cách thức tổ chức cuộc thi năm nay đã tiến gần hơn với các cuộc thi diễn tấu âm nhạc dân tộc châu Á, với hy vọng những tài năng thực sự được công nhận có thể tiếp tục tranh tài ở khu vực và quốc tế. So với những năm trước, số lượng thí sinh và các đơn vị nghệ thuật đăng ký tham dự đông đảo hơn, tuy nhiên, so với tiềm năng là chưa nhiều. Ông Cường cũng cho biết: “Cả nước hiện có 132 đơn vị nghệ thuật có dàn nhạc dân tộc, nhưng chỉ 19 đơn vị có thí sinh đăng ký tham gia”. Em Đặng Trần Duy (Hà Nội) cho biết: “Đây là lần đầu tiên em tham gia một cuộc thi lớn. Em mong có nhiều sân chơi thế này để được thể hiện tài năng và khẳng định vị thế của âm nhạc dân tộc”. Cũng háo hức và chờ đợi như Duy, thí sinh Đỗ Ngọc Cần (Bạc Liêu) nói: “Lâu nay tôi chủ yếu tham gia các cuộc thi đờn ca tài tử Nam Bộ, đây là dịp để tôi bộc lộ tài năng cũng như trình diễn những tác phẩm truyền thống và hiện đại”.

    Cuộc thi còn nhằm định hướng phát triển nền âm nhạc dân tộc truyền thống trong các chương trình biểu diễn nghệ thuật, đặc biệt là chuẩn bị cho đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

    Góp phần gìn giữ, bảo tồn âm nhạc dân tộc

    Lần đầu tiên tham dự cuộc thi hòa tấu các nhạc cụ dân tộc, điều khiến tôi ngạc nhiên là sự góp mặt của nhiều khán giả trẻ. Họ đến đây không đơn thuần là để cổ vũ cho các thí sinh mà còn được thưởng thức những giai điệu mượt mà, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Tôi gặp Nguyễn Tuấn Anh (TP. Hồ Chí Minh) đang ngồi im lặng thưởng thức bài Lái lơ (nhạc chèo) do thí sinh Tạ Xuân Quỳnh độc tấu bằng đàn nguyệt. Tuấn Anh cho biết: “Vốn là dân ngoại đạo, không hiểu lắm về các loại nhạc cụ dân tộc nhưng khi nghe các bạn biểu diễn, trong em trào dâng một cảm xúc mãnh liệt. Đó là thứ âm nhạc êm ái, nhẹ nhàng, khiến tâm hồn bay bổng. Những bản nhạc nói về quê hương đất nước rất tuyệt vời”. Không chỉ có người “ngoại đạo” như Tuấn Anh, thí sinh Xuân Quỳnh (sinh năm 1992 ở Học viện âm nhạc Quốc gia Việt Nam) tâm sự: “Em học đàn từ năm 10 tuổi. Trong khi các bạn ai cũng chơi piano, violon... thì em chọn đàn nguyệt. Các bạn bảo em cổ hủ, lạc hậu nhưng bản thân em như bị mê hoặc bởi những cung bậc trầm bổng, quyến rũ ấy”. Phan Thanh Long, thí sinh đến từ TP. Hồ Chí Minh cũng có tâm sự như Quỳnh. Với Long, dù thể loại âm nhạc này không “hút” khán giả, đặc biệt là giới trẻ nhưng nó là món ăn tinh thần không thể thiếu của cậu. Cậu bảo, nhạc cụ dân tộc rất dễ chơi, lại dễ nghe nhưng không phải ai cũng biết thưởng thức.

    Ông Quý cho biết, nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước đã tổ chức nhiều hoạt động bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc, trong đó có âm nhạc truyền thống. Hiện nay lớp nghệ nhân có tuổi đang ít dần, vì vậy rất cần thế hệ trẻ tiếp tục kế thừa và phát huy truyền thống, do đó, cuộc thi có ý nghĩa rất lớn về mặt văn hoá, xã hội, góp phần bảo tồn và gìn giữ nền âm nhạc cổ truyền của dân tộc.

    Nghệ sĩ nhân dân Lê Tiến Thọ nhấn mạnh, Việt Nam có điều kiện phát triển đa dạng các thể loại âm nhạc và nhạc cụ truyền thống, thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, những năm gần đây, loại hình này đang gặp nhiều khó khăn do thiếu vắng đội ngũ sáng tạo nghệ thuật tài năng, nhất là nghệ sĩ biểu diễn. Bên cạnh đó, các cơ chế, chính sách hỗ trợ cho hoạt động này chưa được quan tâm đúng mức. Vì thế, việc tổ chức cuộc thi có ý nghĩa rất lớn, nhằm động viên, khích lệ các nghệ sĩ trẻ trên mọi miền đất nước không ngừng nâng cao trình độ biểu diễn nhạc cụ dân tộc. Đây cũng là dịp để các nhà quản lý nghệ thuật đánh giá khách quan về thực trạng tài năng cũng như lực lượng nghệ sĩ, từ đó có kế hoạch bồi dưỡng nhân tài, đặc biệt là đội ngũ nghệ sĩ trẻ.

    Quỳnh Hương

Ý kiến bạn đọc

Giải trí

Hơn 600 chim chào mào tranh tài ở Huế

Hơn 600 chim chào mào tranh tài ở Huế

Hơn 600 con chim chào mào và 120 con chim vành khuyên cùng tranh tài tiếng hót trong Liên hoan chim cảnh Festival Huế 2014 diễn ra ngày 13-4 tại...

Dọc dài đất nước

Festival Huế 2014: Lễ hội đường phố náo nhiệt

Festival Huế 2014: Lễ hội đường phố náo nhiệt

Chiều 13-4, 20 đoàn nghệ thuật đường phố đế từ nhiều quốc gia đã cùng nhau tham gia lễ hội đường phố “Di sản và sắc màu văn hóa” của các nước Đông...