Phiên thảo luận của UB thường vụ QH nhằm mục đích nghe UB Pháp luật báo cáo một số nội dung liên quan đến việc thi hành Luật Ban hành VBQPPL năm 2008. Vấn đề được bàn thảo nhiều nhất là việc hướng dẫn thi hành luật cần thực hiện như thế nào và cơ quan nào sẽ phụ trách việc này.

Luật ban hành VBQPPL phải quy định chi tiết để khi có hiệu lực là thi hành được ngay.

Nên giảm thiểu những quy định chung chung

Lý giải về việc cần có văn vản hướng dẫn thi hành luật, ông Hoàng Thế Liên - Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho hay thực tế phát sinh nhiều vấn đề hơn dự kiến khi xây dựng luật, cộng thêm "trình độ nhận thức và vận dụng pháp luật của các cán bộ chưa cao" nên không thể không có những văn bản hướng dẫn để tiếp tục thực hiện. Ông đề nghị "cần nói rõ Chính phủ hay cơ quan nào hướng dẫn việc thực hiện các điều luật". 

Hiện nay, để khắc phục tình trạng luật không quy định hết được tất cả các vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn, cuối văn bản luật thường ghi thêm một dòng: "Chính phủ quy định chi tiết thực hiện điều này".

Tuy nhiên, theo như ông K’sor Phước - Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, việc này chỉ nên áp dụng và ghi ngay phía dưới điều luật nào chưa thể chi tiết được ngay. "Một dự án luật có tới mấy chục điều, thậm chí cả trăm điều. Chính phủ chỉ quy định cụ thể ở một điều khoản nào đó thôi, chứ không phải tất cả. Chúng ta nên giảm thiểu những quy định chung chung như thế".

Ông đề xuất nên giao cho QH, chứ không nên giao cho Chính phủ vì luật là do QH thông qua.

Mặt khác, theo ông Uông Chu Lưu - Phó Chủ tịch QH - việc ghi sẵn Chính phủ là cơ quan hướng dẫn việc thi hành luật "dẫn tới thực tế khi triển khai các luật, pháp lệnh, các cơ quan, bộ ngành, địa phương bên dưới có tâm lý "chờ" nghị định của Chính phủ, chưa có là chưa triển khai thi hành luật. Điều này gây ra tình trạng Luật của QH đã có hiệu lực rồi nhưng khi vào thực tế triển khai lại bị chậm".

Chính vì vậy, theo ý kiến của ông Trần Thế Vượng - Trưởng ban Dân nguyện: "Luật ban hành VBQPPL phải quy định chi tiết để khi có hiệu lực là thi hành được ngay. Đề nghị sau khi luật đã thông qua, mức độ xử lý luật phải thật hạn chế. Sau khi Luật thông qua rồi mà mất một thời gian dài để chỉnh lý câu chữ, thậm chí cả về mặt nội dung là không nên".

Cần chủ động xây dựng chương trình luật, pháp lệnh

"Cái khổ nhất của chúng ta là luật ban hành mà cấp dưới cứ ngóng văn bản hướng dẫn. Chính phủ chỉ hướng dẫn khi cần thiết thôi" - Ông Nguyễn Văn Thuận - Chủ nhiệm UB Pháp luật.

Ông Vượng cũng đặt ra vấn đề không nên thông qua các điều luật vào ngày bế mạc kỳ họp QH. "QH đã thông qua, thì luật đó cần sớm trình Chủ tịch nước trong vòng 1-2 ngày sau đó, chứ không phải để đến hạn chót là 15 ngày như đã quy định" - ông nhấn mạnh.

Đối với vấn đề hiệu quả thi hành luật, Thứ trưởng Hoàng Thế Liên khẳng định, một văn bản luật khi đưa vào dự kiến chương trình, cần phải xem xét kỹ nên thực hiện theo hướng nào, tác động kinh tế - xã hội ra sao. "Cơ quan trình văn bản phải đi một bước tương đối dài để khi cơ quan có thẩm quyền thông qua, có thể sớm dự thảo văn bản trình QH. Tránh tình trạng đưa kế hoạch rất nhiều mà không thực hiện được".

Về phần mình, bà Trương Thị Mai - Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội, để các cơ quan, ủy ban QH chủ động hơn trong việc nghiên cứu luật, "cần chủ động chuẩn bị chương trình định hướng xây dựng pháp luật 2009-2010 và giao cho Bộ Tư pháp chuẩn bị dự luật để sớm thực hiện chứ không nên giao cho Viện nghiên cứu lập pháp".

UB Thường vụ QH chỉ rõ cần có cuộc họp với Chính phủ, các bộ, ngành và cơ quan hữu quan quán triệt về chủ trương mới của Luật ban hành VBQPPL. Theo đó, UB Pháp luật là cơ quan giúp cho QH thì phải chuẩn bị chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của năm 2009 và chuẩn bị luôn cho năm 2010 để đầu năm 2009 QH biểu quyết thông qua chương trình xây dựng luật, pháp lệnh.

Về hợp nhất VBQPPL và việc hệ thống hóa, pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật, UB thường vụ QH thống nhất giao cho Chính phủ và Chính phủ giao cho Bộ Tư pháp phối hợp với các cơ quan hữu quan, trong đó có cả cơ quan QH thực hiện.

Cũng trong sáng 27/8, UB Thường vụ QH đã thông qua Pháp lệnh thủ tục bắt giữ tàu biển và cho ý kiến về dự thảo Tờ trình Bộ Chính trị về một số vấn đề trong dự thảo Pháp lệnh công an xã.

Nguồn: VNN