Tiếp sau Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 41, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN+3 (với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) và Hội nghị Tham vấn không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao các nước tham gia Cấp cao Đông Á (EAS) diễn ra ngày 22/7 tại Singapore. 

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN+3, các Bộ trưởng đã kiểm điểm việc triển khai các quyết định của Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 (11/2007), trong đó có Tuyên bố lần 2 về Hợp tác Đông Á và Kế hoạch công tác ASEAN+3 giai đoạn 2007-2017. Các Bộ trưởng đánh giá cao những tiến triển tích cực trong hợp tác tài chính ASEAN+3, đặc biệt là Lộ trình thực hiện Sáng kiến phát triển thị trường trái phiếu ASEAN+3 (ABMI) và đa phương hóa Sáng kiến Chiang Mai.

Các Bộ trưởng khẳng định lại cam kết thúc đẩy hợp tác ASEAN+3, coi đây là công cụ chính hướng tới mục tiêu lâu dài là xây dựng Cộng đồng Đông Á; nhấn mạnh cần thúc đẩy triển khai hiệu quả Tuyên bố chung lần thứ 2 về Hợp tác Đông Á và Kế hoạch công tác ASEAN+3 giai đoạn 2007-2017, tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên cao như quản lý và cứu trợ thiên tai, an ninh lương thực, năng lượng, hợp tác tài chính, Quỹ hợp tác ASEAN+3... Riêng về phòng chống thiên tai, các Bộ trưởng cho rằng, bên cạnh tăng cường hợp tác, các kinh nghiệm cứu trợ khẩn cấp sau động đất ở Trung Quốc và hợp tác của nhóm nòng cốt gồm ASEAN, Myanmar và Liên Hợp Quốc sau cơn bão Nargis cần được thúc đẩy và phổ biến rộng rãi. Về an ninh lương thực, Hội nghị cho rằng cần cảnh giác với hiện tượng đầu cơ nâng giá như đã xảy ra trong lĩnh vực dầu lửa. Cùng với tăng cường đầu tư nông nghiệp, hợp tác quốc tế cũng cần được thúc đẩy, nhất là về chuyển giao công nghệ, phối hợp dự trữ và chống đầu cơ.

Tại Hội nghị Tham vấn không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao các nước tham gia Cấp cao Đông Á (EAS), các Bộ trưởng nhận định Cấp cao Đông Á đã khẳng định được vai trò là diễn đàn thường niên quan trọng và kênh hợp tác hiệu quả để các nhà Lãnh đạo tiến hành đối thoại về các vấn đề chính trị, kinh tế rộng lớn mang tầm chiến lược. Các Bộ trưởng ghi nhận những kết quả tích cực trong việc triển khai quyết định của Hội nghị Cấp cao Đông Á lần thứ 3, cụ thể là nghiên cứu về việc thành lập Đối tác kinh tế toàn diện ở Đông Á (CEPEA) và lập Viện nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA). Các Bộ trưởng cũng trao đổi các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm như các cấu trúc khu vực mới nổi, an ninh năng lượng và lương thực, tình hình tài chính toàn cầu, sự cấp bách phải tăng cường hợp tác khu vực để đối phó hiệu quả và kịp thời các vấn đề này.

Phát biểu tại các Hội nghị trên, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm khẳng định, tiến trình ASEAN+3 sẽ tiếp tục là một trong những khuôn khổ hợp tác quan trọng ở khu vực, nền tảng cho mục tiêu lâu dài là xây dựng cộng đồng Đông Á.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, các nước tham gia Cấp cao Đông Á (EAS) cần đẩy mạnh hợp tác, tìm ra giải pháp hữu hiệu hơn để vượt qua khó khăn hiện nay nhằm đảm bảo an ninh năng lượng, lương thực, quản lý thiên tai, phòng chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường bền vững… Phó Thủ tướng cũng thông báo những công việc Việt Nam đang tiến hành để chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng Môi trường Đông Á lần thứ nhất và các Hội nghị liên quan khác tổ chức tại Hà Nội dự kiến từ 5-13/10/2008. 

** Ngày 22/7, bên lề Hội nghị các Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 41, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Dương Khiết Trì để thảo luận về quan hệ song phương và những vấn đề quốc tế và khu vực mà hai bên cùng quan tâm.