Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng (thứ 2 từ trái sang) và các đại biểu dự lễ khai mạc Olympic Vật lý quốc tế năm 2008.

Khâu ra đề thi được đánh giá cao

Phát biểu và tuyên bố khai mạc cuộc thi Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 39 (IPhO 2008), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh, đây một vinh dự to lớn của nước chủ nhà, thể hiện sự tin tưởng của cộng đồng vật lý và bạn bè quốc tế đối với Việt Nam.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân cũng nhấn mạnh: Tại cuộc thi đầu tiên được tổ chức tại Warsaw (Ba Lan năm 1967), mới chỉ có 5 nước tham gia, đến cuộc thi này đã có sự tham gia của 82 quốc gia và vùng lãnh thổ, từ khắp các châu lục trên thế giới. Điều đó cho thấy cuộc thi ngày càng thu hút sự quan tâm của cộng đồng vật lý và các tài năng vật lý trẻ trên thế giới. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi hiện nay, tại nhiều nơi trên thế giới đang xuất hiện một xu hướng tiêu cực là giới trẻ ngại học các môn khoa học cơ bản, dẫn đến sự thiếu hụt về nguồn nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực khoa học cơ bản, ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài và bền vững của khoa học và các nền kinh tế.

GS Matja Ahtee, Quyền chủ tịch IPhO đánh giá cao khâu tổ chức của nước chủ nhà Việt Nam tại kỳ thi lần thứ 39 này, đặc biệt là phần ra đề thi, bởi theo bà, để biên soạn được những bài toán khó, mang tính khoa học cần sự đầu tư chất xám rất lớn. Sau lễ khai mạc, bà Maija Ahtee bày tỏ cảm xúc: “Thật khó có thể nói hết cảm nhận của tôi về lễ khai mạc này cũng như về đất nước và con người Việt Nam. Các bạn đã tổ chức lễ khai mạc thật ngắn gọn nhưng ý nghĩa”.

Chia sẻ bí quyết trở thành nhà nữ khoa học trong lĩnh vực được coi là của nam giới, bà Matja Ahtee hóm hỉnh: “Mọi người đều nghĩ ngành khoa học tự nhiên như Toán, Lý, Hóa là của đàn ông nhưng nếu cứ nghĩ vậy thì có đến một nửa thế giới này không hiểu biết về khoa học. Điều đó thật nguy hiểm và không tưởng”.

Đội tuyển Việt Nam: Mục tiêu ai cũng có huy chương

Lần đầu tiên dự thi trên “sân nhà”, cả 5 thành viên đội tuyển VN đều cho rằng họ có nhiều lợi thế, như quen điều kiện thời tiết, giờ giấc, thức ăn... và luôn nhận được sự quan tâm, động viên của gia đình, thầy cô, bè bạn. Hơn 2 tháng nay, “5 chàng trai IPhO” đã tề tựu ôn luyện với sự dẫn dắt của thầy Nguyễn Xuân Thành (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội). Đánh giá về học trò, thầy Thành cho biết cả 5 đều có tư chất và tư duy tốt, quá trình ôn luyện cũng rất siêng năng, nghiêm túc. Do đó, mục tiêu mà thầy trò cùng đặt ra tại IPhO 39 là ai cũng có huy chương, trong đó có huy chương vàng (HCV). “Tuy nhiên, tôi vẫn động viên các em là hãy thi hết mình nhưng không nên quá căng thẳng vì thành tích” - thầy Thành nói.

Cũng theo thầy Thành, năm nay thầy và tổ bồi dưỡng đã rất chú trọng giảng dạy đội tuyển về làm bài thi thực hành - vốn là điểm yếu của học sinh Việt Nam. Từng 3 lần dẫn dắt đội tuyển VN dự IPhO, thầy Thành đã “thu lượm” được nhiều bài toán thực nghiệm hay và các dụng cụ cần thiết để hướng dẫn đội tuyển lần này. 

Chiều cùng ngày, các đoàn dự thi đã chia 2 nhóm đến thăm Khu di tích lịch sử Chủ tịch Hồ Chí Minh và Văn miếu Quốc Tử Giám.

Hôm nay 22-7, từ 8 giờ 30 đến 13 giờ 30, các thí sinh sẽ làm bài thi lý thuyết tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình.

Đinh Lan (sggp)

GS Friedman - Giải Nobel Vật lý 1990: Đầu tư vào thế hệ trẻ càng sớm càng tốt Bên lề phiên khai mạc sáng qua, GS. Friedman (ảnh) - Giải Nobel Vật lý năm 1990, khách mời đặc biệt của IPhO 2008 đã dành cho báo chí cuộc trao đổi ngắn. - Chúng tôi được biết đây là lần thứ 2 ông đến VN. Ông có quan tâm và đánh giá gì về nền giáo dục VN? Tôi rất ấn tượng khi biết Nhà nước Việt Nam xác định mục tiêu lấy khoa học và giáo dục làm quốc sách hàng đầu, ưu tiên đầu tư ngân sách... Tôi cũng biết sinh viên VN học rất giỏi, có nhiều đóng góp với khoa học thế giới; nhiều nhà khoa học người Việt đã và đang có mặt ở nhiều quốc gia lớn trên thế giới để cùng các đồng nghiệp nước ngoài nghiên cứu khoa học, phát minh nhiều công trình thiết thực phục vụ cuộc sống. - Trong điều kiện kinh tế còn khó khăn, theo ông, Việt Nam cần làm gì để gặt hái nhiều thành công hơn nữa về GD-ĐT? Theo tôi, Nhà nước phải thực sự đầu tư lớn cho GD- ĐT. Bạn thấy đấy, khi chúng ta xây dựng một con đường mới đẹp hơn, bạn sẽ có thêm nhiều khách du lịch đến... Khoa học và giáo dục sẽ mang lại cho chúng ta rất nhiều lợi nhuận, nhưng có khi lợi nhuận đó phải trải qua một thời gian dài mới tới. Tôi muốn nói với các bạn rằng, hãy đầu tư vào con người, vào thế hệ trẻ càng sớm càng tốt. Singapore là một ví dụ, đất nước họ nhỏ, hầu như không có tài nguyên gì, nhưng họ có chính sách đầu tư vào con người và giáo dục rõ ràng nên họ rất thành công. - Các thí sinh dự IPhO 39 đã bắt đầu cuộc đua tranh. Ông có lời khuyên nào để họ đạt thành tích tốt nhất? Các bạn ấy không cần lời khuyên nào của tôi cả. Họ đều rất trẻ, rất thông minh, họ đến đây với niềm tin làm rạng danh đất nước mình, vì thế tôi tin họ đều sẽ thành công. - GS có dự đoán đội nào sẽ giành hạng nhất IPhO 39? (Cười) Thật khó khăn! Tôi không thể đoán được. Tôi chỉ biết chúc tất cả các em thi đấu bằng tất cả khả năng và sự yêu mến với Vật lý. - Xin cảm ơn GS.