Barack Obama đã làm nên lịch sử, trở thành Tổng thống da đen đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ sau khi giành được đa số lớn phiếu đại cử tri, vượt xa mức cần thiết là 270 phiếu để nắm quyền ở Nhà Trắng.

Theo những kết quả dự đoán AP và CNN, ứng viên Tổng thống đảng Dân chủ Barack Obama sẽ giành chiến thắng ở Vermont, còn Kentucky về tay ứng viên Tổng thống đảng Cộng hòa John McCain.

Vermont có 3 phiếu đại cử tri còn Kentucky có 8. Thăm dò cử tri mới nhất tại Kentucky cho thấy McCain đánh bại Obama với tỷ lệ 51/42, trong khi đó, tại Vermont, Obama có 57% phiếu ủng hộ so với 36% phiếu của McCain.

Một hình ảnh đẹp về vợ chồng Obama được dẫn đi dẫn lại nhiều lần (Ảnh: AP)

Kết quả của việc hỏi ý kiến cử tri sau khi rời phòng phiếu do hãng AP thực hiện cũng cho thấy, McCain thắng ở Kentucky và Obama thắng ở Vermont. Đảng Dân chủ có thêm 1 ghế ở Thượng viện.

Cho tới giờ, kinh tế vẫn là vấn đề quan trọng nhất trong ngày bầu cử, theo khảo sát của AP với các cử tri sau khi bỏ phiếu xong.

Điểm bầu cử đầu tiên đóng cửa lúc 6h chiều giờ địa phương (6h sáng 5/11 giờ VN) tại một số khu vực ở bang Indiana và Kentucky.

Các điểm bỏ phiếu tại Georgia, Indiana, South Carolina và Virginia đã đóng cửa nhưng hiện chưa có dự báo kết quả bầu cử.

Dự đoán của một số hãng truyền thông Mỹ, Tây Virginia đang nghiêng về McCain

Theo nhận định của giới phân tích, bằng chứng về kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ sớm bộc lộ dựa trên kết quả kiểm phiếu ở một số bang công bố kết quả sớm như Indiana, Georgia, Virginia

McCain - Obama cạnh tranh sít sao tại Indiana

Obama và McCain đang so kè nhau trong cuộc cạnh tranh sít sao ở Indiana khi việc kiểm phiếu đang được tiến hành tại bang trọng điểm này.

Với khoảng 30% điểm bầu cử tại bang Indiana đã thông báo, McCain đang dẫn trước.

Obama đang dẫn trước McCain
 
Theo dự đoán của CNN: Obama sẽ giành chiến thắng ở các bang Connecticut, Delaware, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, New Jersey và Washington.

Thượng nghị sĩ Arizona John McCain nắm chắc thắng lợi ở Oklahoma, NamCarolina và Tennessee.

CNN còn dự đoán Thượng nghị sĩ Barack Obama sẽ chiến thắng tại New Hampshire, nâng số phiếu đại cử tri ông có lên 81 phiếu, so với 34 phiếu của McCain tính tới thời điểm này.  

Để chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống, một ứng viên cần phải có 270 phiếu đại cử tri.

Trong mùa bầu cử 2008, ngoài bầu chọn Tổng thống, toàn bộ các vị trí trong Hạ viện và 1/3 Thượng viện sẽ được bầu lại. Cựu thống đốc Mark Warner, nghị sĩ đảng Dân chủ, sẽ giành 1 ghế tại Thượng viện ở bang Virginia, CNN dự đoán. Ông Warner sẽ thay thế thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa sắp về hưu là John Warner.

Tại Delaware, các cử tri đã tái bầu bạn đồng hành của Obama là Thượng nghị sĩ Joe Biden tiếp tục nhiệm kỳ Thượng nghị sĩ thứ 7.

Obama thắng ở bang trọng điểm Pennsylvania

Kết quả dự đoán của CNN cho thấy, Obama sẽ giành chiến thắng ở Pennsylvania, bang mà đối thủ của ông là John McCain đã rất tích cực vận động tranh cử trong những tuần lễ cuối cùng trước khi "ngày phán quyết"  diễn ra.

McCain và người liên danh Sarah Palin đã tới thăm bang này 10 lần trong những tuần gần đây nhằm biến bang màu xanh (ủng hộ đảng Dân chủ) thành bang màu đỏ (ủng hộ đảng Cộng hòa).

Kết quả chưa chính thức cho thấy, Obama đã có 102 phiếu đại cử tri. McCain mới thu về 34 phiếu đại cử tri.

Tỷ lệ 174-49

CNN dự đoán Michigan, Minnesota, New York, Rhode Island và Wisconsin đã về tay Obama; Wyoming, North Dakota và Alabama bầu cho McCain.

Số đại cử tri CNN dự đoán cho hai ứng viên đến thời điểm này là 174 phiếu với Obama và 49 phiếu với McCain. 

Với kết quả dự đoán trên, Obama đã tiến xa trong nỗ lực trở thành Tổng thống da đen đầu tiên của nước Mỹ. Cũng trong cuộc đua tranh quan trọng này, các thành viên đảng Dân chủ cũng lấy được thêm 4 ghế Thượng nghị sĩ từ tay đảng Cộng hòa và có khả năng còn giành thêm nhiều thắng lợi hơn, hãng AP nhận định.

McCain tăng phiếu
 
Với chiến thắng dự đoán tại bang trọng điểm Georgia, Tây Virginia, McCain nâng số phiếu đại cử tri hiện có lên 69.

Obama lấy trọn 20 phiếu đại cử tri ở Ohio

Dự đoán kết quả bầu cử của CNN tại bang Ohio cho thấy, Obama sẽ chiến thắng tại bang quan trọng này, bang có tới 20 phiếu đại cử tri.

Không một ứng viên Tổng thống đảng Cộng hòa nào từng thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng mà lại thua ở Ohio.

Khoảng cách dãn rộng

Obama lại tiếp tục vượt trước McCain một khoảng xa sau khi giành thắng lợi ở New Mexico. McCain cũng có chiến thắng ở Louisiana nhưng dường như vẫn cần có thêm nhiều phiếu ủng hộ nữa mới đuổi kịp đối thủ.

Obama tạo đà trên khắp nước Mỹ

Số phiếu đại cử tri của Obama vẫn tiếp tục tăng, tính đến thời điểm này là 207, McCain 95. McCain giành chiến thắng thêm 3 bang là Utah và Kansas, Arkansas.

Trợ lý của McCain tỏ ra bi quan
 
Một số trợ lý cao cấp của Thượng nghị sĩ Arizona đã tỏ ra bi quan về khả năng thay đổi kết quả của ông. Theo dự đoán mới nhất của CNN, Obama hiện có 207 phiếu đại cử tri, McCain có 135 phiếu.

Khi được hỏi liệu đã nhìn ra con đường chiến thắng, hai trợ lý của McCain trả lời “Không”.

Hiện với khoảng 85% số phiếu đã kiểm báo cáo từ các phân khu ở Indiana, McCain dẫn trước với tỉ lệ chênh lệch không lớn.

Cùng với kết quả dự đoán của cuộc chạy đua vào ghế Tổng thống, thông tin về cuộc đua ở Thượng viện và Hạ viện cũng được công bố. Tính tới 9h tối (giờ địa phương), đảng Dân chủ đã có 52 ghế trong Thượng viện.

Obama làm nên lịch sử

Obama đã có 333 phiếu, nhiều hơn 270 - số phiếu đại cử tri cần thiết để trở thành tổng thống Mỹ. Với thắng lợi này, Obama đã trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch sử Mỹ.

Kết quả dự đoán là chính xác

Lúc đầu, kết quả bầu cử Mỹ chỉ là "dự đoán" dựa trên thăm dò cử tri sau khi họ bỏ phiếu và/hoặc dựa trên một phần kết quả kiểm phiếu. Điều này có nghĩa là kết quả sẽ được gắn nhãn "dự đoán" cho tới khi tất cả các phiếu bầu được kiểm.

Lý do của việc ghi kết quả dự đoán là các bang thường công bố tên ứng viên chiến thắng dựa trên các số liệu chưa hoàn chỉnh. Hệ thống bầu cử Mỹ cho phép từng bang công bố kết quả sơ bộ cho công chúng trước khi đếm từng phiếu bầu. Kết quả sau đó sẽ được xác nhận một khi toàn bộ số phiếu được kiểm. 

Với những cuộc cạnh tranh không sít sao, mạng lưới truyền thông Mỹ sẽ có dự đoán về người chiến thắng sớm nhất khi mà các điểm bỏ phiếu đóng cửa. Còn tại những bang trọng điểm, ứng viên theo sát nhau, việc dự đoán sẽ phải chờ cho tới khi có dữ liệu thực tế hơn về các lá phiếu. Việc kiểm phiếu và dự đoán sẽ mất vài giờ và có lẽ là cả đêm.

Thông thường, kết quả ai là Tổng thống sẽ được công bố vào sáng hôm sau của ngày bầu cử nếu không có trục trặc gì.

Lúc 11giờ30 sáng nay 5-11 (giờ Việt Nam), hầu hết các hãng tin lớn của Mỹ và quốc tế đồng loạt đưa tin với tựa nổi bật Barack Obama đã trở thành Tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ với chiến thắng áp đảo, giành được 338 phiếu đại cử tri. Ngay sau đó, ứng viên John McCain đã gọi điện chúc mừng Tổng thống đắc cử Barack Obama và phát biểu trên chương trình truyền hình trực tiếp của đài CNN, ông J.McCain kêu gọi “toàn thể người dân Mỹ cùng đoàn kết, hợp tác đưa nước Mỹ vượt qua các khó khăn trong một thế giới có nhiều nguy hiểm”


* Diễn biến kiểm phiếu

Từ 6 giờ đến 8 giờ sáng nay 5-11 (giờ Việt Nam), các điểm bỏ phiếu đầu tiên trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ ở Indiana, Kentucky và New Hampshire, Georgia, Indiana và Virginia… đã đóng cửa để thực hiện công tác kiểm phiếu. Khi các lá phiếu được kiểm, người Mỹ chọn được một vị tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử. Ngoài ra, các cử tri còn chọn lựa nghị sĩ quốc hội Mỹ.

- Kết quả kiểm phiếu sơ bộ tính đến 9g30 sáng 5-11, ứng viên Barak Obama đang dẫn trước ứng viên John MaCain với tỷ lệ cách biệt khá cao là 174/64 phiếu đại cử tri.

- Đến 10 giờ đã có kết quả sơ bộ cho thấy ông Obama thắng ông Mccain ở bang Ohio (tỷ lệ 54%:45%, 20 phiếu đại cử tri), Pennsylvania (tỷ lệ 63%:36%, 21 phiếu đại cử tri) và Virginia (tỷ lệ 51%:49%, 13 phiếu) còn 2 bang quan trọng có số phiếu đại cử tri lớn khác là Florida (27 phiếu), và Misouri (11 phiếu). Theo dự đoán của đài CNN, ứng viên nào chiến thắng tại Ohio và Florida là có thể nắm chắc phần thắng chung cuộc.

- Đến 10g45 tỷ lệ phiếu đại cử tri giữa Obama và McCain là 207/138, Obam đã giành thắng lợi tại 18 bang so với 13 bang của ông McCain.

- Đến 11g30 tỷ lệ phiếu đại cử tri giữa Obama và McCain là 338/155

Đảng dân chủ thắng lớn ở Lưỡng viện

Song song với cuộc bầu cử Mỹ, kết quả bầu cử tại Thượng viện và Hạ viện Mỹ cũng được công bố, theo ABC News, hiện đảng Dân chủ đã giành chiến thắng với tỷ lệ 54 ghế – 38 ghế tại Thượng viện có 100 ghế. Tại Hạ viện, đảng Dân chủ đã giành chiến thắng áp đảo trước Cộng hòa trong cuộc bầu cử năm nay với số ghế 235 – 163 ghế. Để giành quyền kiểm soát, 2 đảng phải giành được ít nhất 218/435 ghế tại Hạ viện

Trong một diễn biến khác, ban vận động tranh cử của đảng Cộng hoà ngày 4-11 đã đệ đơn kiện lên Toà án quận ở Đông Virginia với lý do nhiều hạt tại bang này đã không gửi sớm các phiếu bầu dành cho cử tri vắng mặt tới những quân nhân Mỹ, để họ có thể bỏ phiếu đúng thời gian quy định. Đơn kiện trên yêu cầu các phiếu bầu dành cho cử tri vắng mặt nộp muộn vì lý do trên cũng được tính là hợp lệ.

Theo đơn kiện này, một số hạt tại Virginia đã gửi các phiếu bầu dành cho cử tri vắng mặt 35 ngày trước cuộc bầu cử 4-11 - khoảng thời gian mà theo đơn kiện là không đủ để số phiếu này có thể được gửi đến các đối tượng cử tri trên ở nước ngoài đúng thời điểm bỏ phiếu.

Đơn kiện cho rằng vì lý do chậm trễ này mà “phiếu bầu của nhiều quân nhân và cử tri ở nước ngoài ủng hộ Thượng nghị sỹ McCain trở thành Tổng thống nước Mỹ sẽ bị toà án bác bỏ”.

Quy định tại bang Virginia yêu cầu một phiếu bầu dành cho cử tri vắng mặt hợp lệ cần phải được gửi theo đường bưu điện trước ngày 4-11 và được các quan chức bầu cử địa phương nhận vào lúc 19 giờ (giờ địa phương) ngày 14-11.

Đôi nét về ông Barak Obama Barack Obama, tên đầy đủ là Barack Hussein Obama, sinh ngày 4-8-1961 tại thủ phủ Honolulu, tiểu bang Hawaii, Mỹ. Cha là người Kenya, mẹ là người Mỹ da trắng. Ông tốt nghiệp Trường Đại học Columbia, chuyên ngành Khoa học chính trị và khoa Luật Trường Đại học Harvard. Barack Obama là thượng nghị sĩ Mỹ gốc Phi thứ 5 trong lịch sử Mỹ và là người Mỹ gốc Phi duy nhất hiện nay đang phục vụ tại nghị viện Hoa Kỳ. Thuở lên hai, cha mẹ ly thân, ông sống trong sự thiếu thốn tình cảm của người cha. Mẹ ông sau đó kết hôn với một người Indonesia đạo Hồi, ông theo gia đình mới đến Jakarta năm 1967. Từ năm 6 tuổi đến năm 10 tuổi, ông học tại trường địa phương, bị liệt kê vào danh sách học sinh đạo Hồi và được dạy bằng tiếng Indonesia. Năm 1995, sau khi xuất bản cuốn tự truyện “Dreams from my father” (Tạm dịch: Những ký ức về cha tôi) được vài tháng thì mẹ ông mất vì bệnh ung thư. Trong cuốn tự truyện này, ông không ngần ngại kể suy nghĩ của mình về người cha. Tất cả những gì ông biết về cha mình chỉ là một chuyến thăm ngắn ngủi của cha vào năm 1971, còn tất cả chỉ qua hình ảnh và gia đình kể lại. Ông cũng không hề giấu giếm thời niên thiếu đã uống rượu, sử dụng cần sa và cocaine. Năm 11 tuổi, ông sống cùng ông bà ngoại và học cho đến khi tốt nghiệp trung học năm 1979. Tốt nghiệp trung học, ông đến Los Angeles học Trường Cao đẳng Occidental được 2 năm, rồi chuyển đến thành phố New York học tại Đại học Columbia chuyên ngành khoa học chính trị và chuyên ngành Quan hệ quốc tế. Năm 1983, ông nhận bằng cử nhân và làm việc tại một tập đoàn kinh doanh quốc tế. Trước khi chuyển tới thành phố Chicago để làm việc tại một tổ chức cộng đồng, ông đã từng làm cho NYPIRG - một tổ chức chính trị phi lợi nhuận New York. Tại Chicago, ông tham gia giúp đỡ những người có thu nhập thấp ở khu cộng đồng Roseland, Chicago với vị trí giám đốc dự án phát triển cộng đồng. Năm 1988, ông học tại Trường Đại học Harvard, khoa Luật. Năm 1990, tạp chí New York Times bình chọn ông là vị chủ tịch da đen đầu tiên trong lịch sử 104 năm của tập san Tổng quan Luật Harvard. Năm 1991, ông hoàn thành lớp Luật tại Harvard. Năm 1993-1996, ông làm việc tại Công ty Luật Miner, Barnhill & Galland, đại diện cho những nhà tổ chức cộng đồng, tham gia làm việc về các vấn đề liên quan về phân biệt đối xử và quyền bầu cử.  Năm 1996, ông được bầu làm thượng nghị sĩ tiểu bang Illionois. Trước khi chạy đua vào Nghị viện Mỹ năm 2004 và thành công năm 2005, ông đã tái đắc cử thượng nghị sĩ tiểu bang Illinois nhiệm kỳ 1998 và nhiệm kỳ 2002. Công việc ông được giao tại thượng nghị viện Hoa Kỳ từ năm 2005 đến nay là ủy viên thượng viện phụ trách ngoại giao, sức khỏe, giáo dục, lao động và trợ cấp lương hưu.

V.L (tổng hợp từ CNN, ABC News, AP, THX, AFP)