Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào thăm nông dân tỉnh Henan.

Hội nghị bàn về vấn đề cải cách và phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc đang đối mặt với rất nhiều thách thức. Vấn đề trọng tâm của hội nghị là làm thế nào để nâng cao mức thu nhập cho nông dân, giảm tỷ lệ đói nghèo vào năm 2020. Thu nhập trung bình của người dân sống ở khu vực nông thôn Trung Quốc năm 2007 ở mức 4.140 NDT/năm (khoảng 605 USD), con số này được kỳ vọng sẽ tăng ít nhất là 6% trong năm 2008, và tăng gấp đôi trong năm 2020.

Những thách thức

Trung Quốc hiện phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc cải cách và phát triển nông thôn, chính vì vậy, cần phải đẩy nhanh nhiệm vụ trước mắt. “Phát triển nông thôn phải bắt đầu từ việc đi sâu vào tìm hiểu nhu cầu của người dân. Hiện cơ sở hạ tầng ở nông thôn rất kém và cần được cải thiện. Thu nhập của nông dân đang có chiều hướng tăng chậm lại và cần phải ưu tiên tập trung vào việc nâng cao đời sống cho họ. Chúng ta cần hướng đến việc phát triển nông thôn bằng những ý tưởng mới, sáng tạo…” – thông cáo viết. Nông nghiệp sẽ được hiện đại hoá tiếp sau quá trình phát triển nông thôn, chất lượng các sản phẩm nông nghiệp cũng cần được nâng cao.

Theo thông cáo, thu nhập bình quân của nông dân đã đạt mức 9,5% tương đương 4.414 NDT/người trong năm 2007, mức tăng lớn nhất kể từ năm 1985 tới nay.Tuy nhiên, con số tăng trưởng lớn đó lại bộc lộ khoảng cách về thu nhập của nông dân với người ở thành phố. Bình quân thu nhập của người thành thị gấp 3,33 lần người dân ở nông thôn (khoảng cách lớn nhất kể từ khi Trung Quốc thực hiện chính sách cải cách và mở cửa từ năm 1978).

Trên thực tế, bình quân đầu người của nông dân Trung Quốc đã có lúc đạt tới 9% vào năm 1996 sau khi Chính phủ Trung Quốc đưa ra những chính sách cải cách quyết liệt. Tuy nhiên, khoảng cách giữa nông thôn và thành thị trong những năm gần đây càng giãn xa. Theo số liệu của Tổng cục thống kê Trung Quốc (NBS), tỷ lệ chênh lệch về thu nhập là 2,57:1 (năm 1978), giảm xuống còn 1,80:1 những năm sau đó, và tăng lên 3,33:1 (năm 2007). Thống kê cũng cho thấy, làn sóng lao động di cư gia tăng đã góp phần tăng đáng kể mức thu nhập của nông dân nhưng đồng thời cũng nảy sinh những bất cập. Vì thế, làm thế nào để tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nông dân, từ đó thu hẹp khoảng cách giàu nghèo là vấn đề ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Trung Quốc.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Trung Quốc Sun Zhengcai nhấn mạnh, Chính phủ cần đầu tư nhiều hơn vào lĩnh vực công nghệ và tài chính nông thôn đồng thời cần tạo cho họ việc làm, để từ đó nông dân có thêm nguồn thu.

Và ưu tiên

Ông Yan Chengzhong, Giám đốc Học viện Hợp tác và Phát triển kinh tế của Trường Đại học Shanghai Donghua cho rằng, thách thức không chỉ ở khoảng cách về thu nhập mà còn là sự bất bình đẳng về giáo dục, các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ giữa nông thôn và thành thị. Giải pháp chính là cải thiện cơ sở hạ tầng và sản xuất ở khu vực nông thôn. Chỉ tính riêng trong năm 2007, Chính phủ đã chi 420 tỷ NDT cho phát triển nông thôn, và ước tính năm 2008 sẽ còn cao hơn. Năm 2007, Chính phủ Trung Quốc đã đầu tư thí điểm vào lĩnh vực dịch vụ, giáo dục, và an ninh xã hội,… tại 2 khu vực nông thôn là Chongqing và Chengdu,

Hội nghị Trung ương 3 khoá 17 Đảng Cộng Sản Trung Quốc lần này đã thông qua kế hoạch cải cách và phát triển nông thôn, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị, cải thiện an ninh lương thực, tăng thu nhập của nông dân Trung Quốc ở mức 4.140 NDT hiện nay lên gấp đôi vào năm 2020. Đáng lưu ý là, hội nghị bàn về việc nông dân sẽ được giao quyền sử dụng đất lâu dài, được mua bán hoặc cho thuê quyền sử dụng đất. Đây sẽ là lối mở để nông dân lập nên những nông trại quy mô lớn với công nghệ canh tác hiện đại, hạn chế tình trạng di cư ra thành thị, bỏ đất hoang hoá. Ngoài ra, cũng theo chính sách này, các công ty mua đất từ nông dân sẽ không được dễ dàng sử dụng đất vào các mục đích khác ngoài mục đích nông nghiệp. Việc kéo dài hợp đồng giao quyền sử dụng đất cho nông dân sẽ tạo ra sự năng động trong quản lý đất đai tại các khu vực nông thôn, thúc đẩy việc hỗ trợ cho lĩnh vực nông nghiệp, thiết lập nên một mạng lưới tài chính nông thôn hiện đại, cân bằng sự phát triển giữa nông thôn và khu vực thành thị, cải thiện vấn đề dân chủ ở nông thôn. Ngoài ra, thông cáo cũng viết, Chính phủ Trung Quốc cũng sẽ đầu tư cho các dịch vụ công ích ở nông thôn, bao gồm cả giáo dục, chăm sóc sức khoẻ, tạo việc làm,… cho nông dân.

Trước đó, trong 3 ngày thăm tỉnh Henan hồi tháng 9 vừa qua, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào đã kêu gọi nông dân ứng dụng khoa học công nghệ, cơ giới hoá vào sản xuất bên cạnh việc cải thiện các công trình giao thông. “Chính phủ sẽ từng bước hỗ trợ, thúc đẩy hiện đại hoá nông nghiệp, gia tăng sản lượng, đào tạo nguồn lực lao động ở nông thôn, nâng cao khả năng đối phó với thiên tai, cải thiện cơ sở hạ tầng. 30 năm trước, chúng ta đã đạt được thành tựu quan trọng từ công cuộc khôi phục và phát triển nông thôn, đó là tiền đề quan trọng, để chúng ta tiếp tục chính sách này” – ông nói.

Tại làng Wuzhi, tỉnh Henan, ông Zhao Cunwang, một nông dân 58 tuổi cho biết, ông hi vọng rất nhiều vào chính sách ưu tiên cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn mà Chính phủ Trung Quốc đang thực hiện. “Tôi mong Chính phủ sẽ quan tâm tới vấn đề giá cả lương thực, hỗ trợ chúng tôi nguyên liệu đầu vào để phục vụ sản xuất nông nghiệp” – ông nói.

Nguyễn Thuỷ (theo China daily)