Nạn lô, đề len lỏi đến mọi ngõ ngách.

Chơi đề để... thoát nghèo 

Từ dạo mấy dự án đi vào đầu tư, nhiều làng quê xã Thủy Dương (Hương Thủy, TT- Huế) vốn yên bình nay bỗng dưng nhộn nhịp hẳn lên. Nông dân có chút tiền đền bù nhà nào nhà nấy mặt phơi phới, "thời gian biểu" cũng thay đổi thành ăn sáng, uống cà phê, nhậu, "nghiên cứu" đề, cá độ bóng đá… thay vì ăn vội bát cơm nguội rồi ra đồng như trước đây.  

Quán nước đầu thôn 1 xã Thủy Dương sáng nào cũng náo nhiệt bởi nơi đây tập trung khá nhiều nông dân ra "chào buổi sáng". Câu chuyện của họ không còn liên quan đến giá lúa, giá gạo, giá phân bón hay thuốc BVTV nữa mà "nóng" bởi đêm qua đề về bao nhiêu, tỷ số mấy trận vòng loại World Cup có trúng hay không... 

Toàn bộ tiền ăn sáng, phê pháo với mấy cút rượu sáng nay do Lê Hữu Khung (thôn 1, xã Thủy Dương) bao hết. Không chỉ thế, Khung (một số nhân vật trong bài viết đã được đổi tên) còn hẹn chiến hữu ra phố "chơi tới bến", đơn giản bởi đêm qua Khung trúng con đề được gần 2 triệu bạc. 

Dự án xây dựng khu đô thị Đông Nam Thủy Dương lấy mất của gia đình Trung gần 4 sào ruộng, nhưng đổi lại hai vợ chồng cùng 4 đứa con được đền bù hơn 80 triệu đồng để chuyển đổi nghề nghiệp. Từ ngày có tiền, dân làng không còn thấy hình ảnh một "Khung nông dân" khắc khổ nữa mà thay vào đó là một “quý ông” tiêu tiền không tiếc tay.

Để xứng với vị thế của kẻ có tiền, Khung nhanh chóng "làm bạn" với lô đề, cá độ bóng đá cùng những cuộc nhậu mà số tiền trả lúc nào cũng hòm hòm tạ lúa. Hầu như ngày nào Khung cũng hẹn đám chiến hữu cùng cảnh ngộ ở quán nước đầu làng nghiên cứu xem hôm nay sẽ "quật" con bao nhiêu. Hết lô đề lại đánh bạc, sát phạt nhau với trong làng chán Khung còn gọi người mò vào mấy khu lán công nhân làm cầu vượt Thủy Dương để "chiến". Có hôm cả đám kéo nhau lên tận núi Ngự Bình dựng lán chơi mấy ngày liền.  

"Từ khi mấy trò đỏ đen về làng hầu như trong thôn ngày nào cũng có chuyện. Không vợ chồng chửi bới nhau thì cũng mất trộm con gà, con vịt. Làng ni từ trước tới giờ có thế mô. Thà không có tiền như trước đây, nông dân quanh năm chí thú làm ăn còn đỡ. Có tý tiền đền bù rồi không khéo tan nát hết". Trưởng thôn 1 xã Thủy Dương Trương Văn Hiền lo lắng.

Từ ngày chồng sa đà vào lô đề, cá độ, bài bạc, người chị Thoan gầy rộc đi. Tiền đền bù giải tỏa được bao nhiêu Khung chỉ phân phát một ít cho vợ con trang trải gia đình còn lại giữ "làm vốn". Mấy sào ruộng còn sót ở cánh đồng Dạ Lê, chồng bỏ nên vợ cũng phải bỏ, phần vì không có người làm, phần nữa vì suốt ngày phải đi canh. Cứ nghe phong phanh nơi nào có người đánh bài đánh bạc là chị Thoan lại tá hóa tìm cho bằng được để lôi chồng về.  

Không có tiền đền bù để chơi lớn như nông dân ở Thủy Dương nhưng mấy xóm ven Quốc lộ của xã Thủy Phương cũng hừng hực trong cơn sốt lô đề. Nếu như nông dân Thủy Dương toan tính chơi đề để làm giàu thì ở Thủy Phương ước mơ khiêm tốn hơn là chỉ để thoát nghèo. Làng quê thuần nông quanh năm bám ruộng mà vẫn nghèo, nhiều nhà nông thử vận may bằng mấy trò đỏ đen. "Thấy người ta "dễ chơi dễ trúng", vợ chồng tui bàn bạc nhau thử liều một phen. Ai ngờ nó trúng thật. Nghĩ trúng một con đề đôi khi bằng nửa năm làm ruộng nên cố sống cố chết theo". Nông dân tên Pha lý giải. Chồng đánh, vợ cũng đánh, trong nhà Pha lúc nào cũng bàn luận đề tài đề đóm. 

Tan cửa nát nhà 

Không ai ở đội 3, Nhơn An (An Nhơn, Bình Định) mà không biết chị P.T.K.T. Lấy chồng sớm nên ngoài 30 tuổi chị có 5 đứa con. Chồng suốt ngày lam lũ với 3 sào ruộng, thu nhập không đủ xoay xở cuộc sống. Ngày đầu tắt mặt tối, đêm về chui vào căn nhà tranh vách đất xiêu đổ khiến lòng chị vợ cháy bỏng niềm khát khao kiếm tiền. Làng quê nơi chị đang sinh sống có phong trào chơi đề rất mạnh. Nỗi niềm khát tiền thôi thúc, chị T gom góp tiền nhờ người đặt đề. Ban đầu, chị T chỉ biết đặt theo những con số của người thường gặp vận đỏ trong làng. Con ma đề rất biết chiêu dụ nên một vài lần đầu chị T có thu nhập, 10 ngàn thành 700 ngàn. Từ suy nghĩ chơi thử vận, càng ngày chị T càng lún sâu, tiền đặt đề ngày một lớn hơn.

Trúng ít, thua đậm, chị T nóng mặt, càng dồn tiền vào những con đề được giải mã từ những giấc mơ. Càng nhiều giấc mơ chị T càng thua đậm. Chạy vạy vay nóng lao vào đánh gỡ. Lại thua. Không còn vay ai được, theo lời chỉ dẫn của những con nghiện thâm niên chị vào chân hụi để hốt nóng lấy tiền theo đề. Lại thua. Một sáng thức dậy, anh H, chồng chị T, thảng thốt khi nhận ra vợ mình đã bỏ nhà đi từ đêm qua. Tiếng đồn lan nhanh, chẳng mấy chốc anh H phải đối diện với hàng chục chủ nợ với con số nợ dù có nằm mơ anh cũng không nghĩ đến. Bên cạnh những số nợ, anh H còn phải đối mặt với sự sinh tồn của 5 đứa con nhỏ dại. Nản lòng, anh H cũng đâm ra bỏ bê ruộng đất, ngày ngày uống rượu giải khuây, vài năm sau người làng không ai còn thấy anh H. Hỏi ra thì biết anh đã đi vào miền Nam chung sống làm ăn với người đàn bà khác. 

Nếu người chơi đề không chóng thì chầy cũng lâm cảnh nợ nần thì bán đề được xem là nghề làm giàu cực nhanh. Cậu em tôi cho biết: “Không cần phải đi đâu cho mệt, anh cứ ngồi ngay nhà, ngoắc bất cứ một người bán rong vé số kiến thiết nào là cũng có thể mua có đề. Đừng thấy họ tềnh toàng như thế mà xem thường, họ có thể nhận bán cho anh một con đề hàng hàng triệu đồng. Nếu anh trúng, sáng sớm hôm sau họ sẽ mang đến tận nhà anh hàng chục đến hàng trăm triệu đồng tiền đề mà không thiếu một đồng. Nhưng nếu anh chơi lớn thì đừng dại đánh lẻ như vậy, tìm đến các đại lý để được trích hoa hồng nhiều hơn”. 

Cách đây chưa lâu, công an TP.Quy Nhơn (Bình Định) phối hợp với công an 2 tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa triệt phá đường dây số đề liên tỉnh miền Trung, bắt được 10 đối tượng. Từ đường dây này, ngành chức năng đã phát hiện được 45 điểm đánh đề liên tỉnh có liên hệ mật thiết với các chủ đề ở Bình Định. Tuy vậy, sau 1 thời gian lắng xuống, chẳng bao lâu sau nạn đề đóm lại nổi dậy và “càn quét” về các vùng quê để dễ dàng tránh được sự truy bắt của ngành chức năng.

Tìm hiểu thêm, tôi được biết hoạt động bán đề nấp dưới nhiều hình thức: Bán vé số kiến thiết dạo, tại những bàn bán vé số kiến thiết cố định, bán kèm trong các hàng tạp hóa ở các chợ quê… Họ sẵn sàng phục vụ từ người chơi “cò con” đến người chơi tiền triệu, chục triệu. Một đại lý mỗi ngày bán được 10 triệu tiền đề thì cầm chắc trong tay khoản tiền 3 triệu từ nhà cái trích lại. Không phải bỏ vốn, không tất tả ngược xuôi buôn bán, không lao động nặng nhọc mà có thu nhập cực cao nên nhiều người bất chấp luật pháp để hành nghề bán đề. Chiều tới, những người bán rong ở các vùng nông thôn mang tích kê về nộp cho các đại lý cấp 1, sau đó các đại lý này mang về nộp cho nhà cái. Những người chuyên đi nộp tịch cho nhà cái thường là những “quái xế”, họ di chuyển bằng những chiếc honda không số, khi gặp sự cố họ sẵn sàng “nuốt tịch” và bỏ chạy bạt mạng nhằm trốn thoát. 

Ông Bùi Văn Cư - Chủ tịch UBND xã Nhơn An (An Nhơn) nói: “Nhận thấy nạn đề đóm đang là mối nguy hại đối với sự bình yên của nhiều vùng nông thôn nên dù cả người chơi lẫn người bán đề hoạt động trong bóng tối nhưng để ngăn chặn, chúng tôi thường xuyên theo dõi động tĩnh của người chơi đề để tìm ra các ổ bán đề trên địa bàn sau đó phối hợ với ngành chức năng triệt phá ngay”.

Vũ Đình Thung