Ngô bộ đội đã giúp người dân các xã nghèo từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.

“Ngô bộ đội”

“Xưa, thời của “bố” nghèo đói, khổ cực lắm. Đời này tiếp nối đời kia thiếu ăn thiếu mặc. Chẳng mấy khi được bát cơm trắng, kể cả trong những ngày giỗ, tết. Nhà nào khá giả thì có ngô sắn độn cơm còn không chỉ rặt một thứ củ nâu, củ vớn. Tiếng là cơm độn nhưng xoay sửa cũng chẳng thấy được mấy hạt gạo. Cơm cứ đen sẫm màu của nâu, vớn. Nuốt miếng cơm vào miệng mà đắng chát cứ như bị... chẹn họng. Trẻ con, người người già quanh năm suốt tháng miệng cứ thâm xì nhựa nâu, vớn. Ăn bát cơm mà nước mắt chảy giàn giụa như bị đòn đau”, đôi mi bạc ngưng lại trên đôi mắt mờ đục trong cái nhìn vô định như hướng về thủa xa xưa ấy, cái thời kỳ ông lão đang còn làm Phó Chủ tịch của một xã toàn dân nghèo.

Thời ấy, ở Bắc Sơn chẳng có nhà ai được xem là khá giả. Nhà ai cũng nghèo khó như nhau. Nghèo khó đến mức có người khi sắp về “mường ma” cũng chỉ thèm được ăn một bát cơm tấm mà cũng không được thoả nguyện. Cụ Bùi Văn Ửm nói mà cứ như tự trách: tại trình độ của cán bộ mình lúc đó có hạn. Nào đâu có nghĩ được chuyện gì để làm cho người dân bớt khổ, bớt đói. Đất thì nhiều, những ruộng lại ít trình độ canh tác lạc hậu. Ngoài cây lúa nương, giống ngô thuần địa phương có từ đời ông cha thì chẳng có thứ cây nào khác. Cũng có nghĩ đến chuyện trồng sắn để bơt gánh nặng cho ngô, lúa nhưng chẳng đến đâu. Đất đai, khí hậu ở trên này lạnh, không phù hợp với cây sắn. Bình thường ở nơi khác trồng sắn chỉ một năm là cho thu hoạch. Trên này phải trồng trong 2 năm. Vậy nhưng, củ vẫn loẻo ngoẻo như dải khoai. Ăn thì sượng sùng đắng ngắt. Lúa, ngô là thứ lương thực chính nhưng chủ yếu được trồng trên những sườn đồi chênh vênh dốc theo cái lối canh tác chay “chọc lỗ tra hạt”. Mỗi năm chỉ trồng cấy được một vụ bấp bênh. Ông Bùi Ngọc Soan, Chủ tịch UBND xã Bắc Sơn cho biết: Canh tác theo lối chọc lỗ tra hạt lại không có điều kiện chăm sóc nên cây ngô, cây lúa cứ lưa thưa èo uột. Năm mất mùa nhiều hơn được mùa. Tính ra năm được mùa ngô, cao nhất cũng chỉ đạt hơn 10 tạ/ha. Nhưng hiếm có năm nào được như vậy. Với sản lượng này, người dân cũng chỉ đủ ăn trong khoảng thời gian từ 3 - 5 tháng, còn lại là đói.

“Có lẽ cái đói, cái nghèo sẽ mãi còn đeo đuổi người dân nếu không có sự hỗ trợ đầu tư của Nhà nước làm con đường nối giữa Bắc Sơn với các xã vùng dưới. Đặc biệt, là sự hỗ trợ giúp đỡ của cán bộ chiến sỹ Bộ CHQS tỉnh theo chương trình giúp đỡ các xã ĐBKK của Tỉnh uỷ. Đây chính là động lực để Bắc Sơn tìm được hướng đi xoá đói giảm nghèo với cây ngô lai”, ông Bùi Ngọc Soan, Chủ tịch UBND xã nhấn mạnh. Còn trưởng xóm Hò Dưới Bùi Văn Yểu thì cứ xuýt xoa: Trước, nhà mình cũng nghèo, cũng bị đói trong mùa giáp hạt như bà con trong xóm. Nhưng từ khi được các anh bộ đội về dạy cách trồng ngô lai theo phương pháp mới, đời sống của gia đình mình đã khá hơn trước nhiều. Có nhiều hộ dân trong xóm nhờ đó cũng đã thoát được nghèo. Năm 2005, cả xóm có 27 hộ nghèo. Nhưng đến nay, xóm Hò Dưới chỉ còn 7/33 hộ nghèo. Trước đây, do điều kiện kinh tế, đường xá đi lại khó khăn nên nhiều hộ trong xóm đã bỏ đi nơi khác làm ăn sinh sống. Bây giờ, cuộc sống khấm khá hầu như những hộ đã bỏ đi đã quay trở lại phát triển kinh tế gia đình một cách ổn định.

Với cây ngô lai, cuộc sống của người dân Bắc Sơn đã thực sự bước sang một trang mới. Ông Chủ tịch UBND xã phấn khởi: Bây giờ, cả xã ai cũng gọi cây ngô lai là “ngô bộ đội”. Nhờ nó mà bây giờ Bắc Sơn chỉ lo xoá nghèo chứ không còn lo đến chuyện xoá đói. Nhiều hộ trước đây còn đói thì nay đã vươn lên thoát nghèo. Có hộ gia đình đã tạo dựng được một cuộc sống khá giả. Bởi so về năng suất thì cây ngô lai gấp hàng chục lần cây ngô thuần trước đây. Bình quân năng suất của cây ngô ở Bắc Sơn hiện giờ đã đạt 6 - 8 tấn/ha, thậm chí có nhà đầu tư chăm sóc tốt, năng suất đạt 11 tấn/ha.

Dấu ấn của người lính Cụ Hồ

Còn nhớ, trong một lần trò chuyện gần đây, Trung tá Đinh Bảo Toàn, Trưởng Ban Tuyên huấn - Bộ CHQS tỉnh có nhắc: Nói đến Bắc Sơn thì có 3 điều cần phải nói đến đó là ruộng bậc thang, cây ngô lai và người lính. Đây là những dấu ấn rõ và đậm nét nhất tạo ra bước đột phá về kinh tế - xã hội ở Bắc Sơn.

Quả thực, có đến Bắc Sơn mới thấy những dấu ấn trong những ngày tháng “3 cùng” của các anh “bộ đội Cụ Hồ” còn in đậm nét trong đời sống người dân. “Trên mỗi con đường, tới chân ruộng bậc thang đến mỗi nếp nhà... Ở đâu cũng có dấu ấn của người lính Cụ Hồ. Tình quân dân khăng khít lắm, mỗi lần các anh bộ đội về đây là bố mừng lắm, cả làng cả xã ai cũng thế, cứ như người thân trong nhà vậy”, cụ Bùi Văn Ửm sang sảng nói át cả cơn gió rừng vi vút bất chợt thổi qua.

Bắc Sơn là xã vùng cao ĐBKK của huyện Tân Lạc. Đây cũng là một trong những xã xa nhất huyện. Những năm trước đường xá đi lại vô cùng khó khăn, đời sống người dân phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp với cây ngô là chính. Trong khi đó, diện tích đất cấy lúa hầu như không có. Sản xuất vô cùng khó khăn trong điều kiện đất canh tác có độ dốc lớn. Xác định được những khó khăn, lãnh đạo Chỉ huy cơ quan Quân sự tỉnh đã khảo sát, nghiên cứu và phối hợp với chính quyền địa phương vận động nhân dân tổ chức chiến dịch đào ruộng bậc thang lấy đất canh tác. “Việc làm đó hợp với lòng dân được nhân dân nhiệt tình ủng hộ và tích cực tham gia cùng với các anh bộ đội. Việc làm này đã trở thành một phong trào sôi nổi trong nhân dân xã Bắc Sơn và các xã lân cận”, Chủ tịch UBND xã Bắc Sơn Bùi Ngọc Soan ghi nhận. Chỉ trong thời gian ngắn, cán bộ chiến sỹ LLVT tỉnh cùng với nhân dân địa phương đào được hơn 20 ha ruộng bậc thang. Không dừng lại ở đó, từ phong trào này đến nay cả xã Bắc Sơn đã đào được hơn 120ha ruộng bậc thang. “Tất cả những nương đất trước đây đều đã chuyển thành các chân ruộng bậc thang. Với cách làm này người dân đã chủ động được nước tưới. Đặc biệt là đã nâng cao hiệu quả đầu tư chăm sóc, tăng năng suất cây trồng. Thấy rõ lợi ích trước mắt cũng như lợi ích lâu dài nên người dân đã chủ động mở rộng diện tích ruộng bậc thang”, Chủ tịch UBND xã Bắc Sơn lý giải. Sau khi có mặt bằng sản xuất, đến nay người dân đã đưa cây ngô vào trồng ở ruộng bậc thang. Nhờ vậy, năng suất đã được nâng lên rõ rệt. Đời sống người dân cũng đã từng bước được nâng cao. Nếu như năm 2004 tỷ lệ hộ nghèo của xã chiếm đến 60% thì đến nay đã giảm xuống còn 27%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 3,7 triệu đồng. “Có được sự đổi thay này là nhờ các anh bộ đội Cụ Hồ vẽ đường chỉ lối cho dân nghèo. Trước đây có nằm mơ cũng không nghĩ được rằng dân mình có cuộc sống no đủ như ngày hôm nay”, cụ Ửm nói mà cứ rưng rưng xúc động.

Không chỉ hướng dẫn dân cách làm ăn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, khai hoang ruộng bậc thang, phát triển kinh tế gia đình mà “tới đây cơ quan Quân sự các cấp sẽ tiếp tục phối hợp với các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể và nhân dân xã Bắc Sơn triển khai xây dựng mô hình điểm làng văn hoá - quốc phòng ở xóm Hày Dưới theo đề án của Bộ CHQS tỉnh. Đây là việc làm thiết thực của cán bộ chiến sỹ LLVT tỉnh trong việc giúp đỡ xã Bắc Sơn xây dựng đời sống văn hoá nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân”, Thượng tá Bùi Văn Hợi, Chỉ huy trưởng ban CHQS huyện Tân Lạc nhấn mạnh. Đó sẽ tiếp tục là một dấu ấn của các anh bộ đội Cụ Hồ trên vùng đất còn nhiều gian khó như Bắc Sơn.

Nguồn: Hòa Bình online