Ông Hồ Văn Hin đang thu hoạch dong riềng.

Dong riềng bám rễ vùng đất khó

Năm 2006, Đoàn Kinh tế -Quốc phòng 337 đã đưa giống dong riềng về trồng thử nghiệm tại Hướng Lập, Hướng Sơn, Hướng Phùng, Hướng Việt với diện tích 5,6ha. Đến nay, người dân đã tham gia trồng mới được 53ha, điều đó đã minh chứng cho hiệu quả kinh tế của giống cây này trên vùng đất khó.

Trao đổi với chúng tôi, đại tá Đỗ Phấn Đấu, Chính ủy Đoàn Kinh tế -Quốc phòng 337 cho biết: “Lâu nay, các xã trên luôn được mệnh danh là “thủ phủ” càphê của huyện Hướng Hóa. Tuy nhiên, chuyện giàu lên từ càphê chỉ dành cho những hộ có diện tích đất nhiều, vốn đầu tư lớn. Còn những hộ đất đai manh mún thì khó có thể nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống từ càphê. Trong khi đó, dong riềng là loại cây dễ trồng, ít tốn công chăm sóc, vốn đầu tư ít nên đã nhanh chóng được bà con ưa chuộng. Dong riềng có thể trồng trên nhiều loại đất mà không bao giờ mất mùa. Một khóm dong riềng nếu chăm sóc tốt có thể thu được 5-10kg củ tươi, năng suất 45-65 tấn/ha/vụ. Nếu sản xuất tinh bột thì được 8,1-11,7 tấn/ha/vụ. Ngoài ra, có thể dùng thân, lá để chăn nuôi trâu, bò”.

Bên cạnh việc khuyến khích bà con trồng dong riềng, năm 2007, thông qua nguồn vốn hỗ trợ của Bộ Quốc phòng, Đoàn đã tiến hành đầu tư xây dựng nhà xưởng, mua máy rửa, xát củ, máy bơm cao áp, máy nghiền, hệ thống bể chứa lọc tinh bột dong riềng và máy tráng miến với tổng vốn đầu tư 1,8 tỷ đồng để chủ động thu mua dong riềng cho người dân. Hiện tại, Đoàn đang thu mua dong riềng với giá 1.000 đồng/kg.

Sức sống mới

Ông Hồ Văn Hin ở bản Chai, xã Hướng Việt hồ hởi kể: “Hồi trước, đám đất gần nhà miềng (mình, tôi - PV) cỏ dại, lau lách mọc xanh um chứ không bát ngát dong riềng như bây giờ. Cách đây hai năm, cán bộ, chiến sĩ của Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 337 đã vận động bà con trồng thử dong riềng. Lúc đó, miềng cũng không ưng bụng lắm. Bởi lâu nay, thỉnh thoảng miềng vẫn gặp dong riềng mọc lác đác trên nương, bên suối hoặc trồng dọc hàng rào và khi mô bụng đói lắm mới nhổ về ăn thay cơm. Có ai xem cây dong riềng như cây ngô, cây lúa trồng trên nương rẫy đến vụ thu hoạch mang bán lấy tiền mô. Sau khi nghe cán bộ bảo cứ trồng dong riềng rồi Đoàn sẽ mua với giá 1.000 đồng/kg củ tươi, nghe vậy, miềng ưng cái bụng lắm. Năm ngoái, nhà miềng trồng chưa đến một sào mà thu gần 3 tấn củ tươi, bán được 3 triệu đồng. Năm nay, từ đầu vụ, Đoàn đã hỗ trợ giống cũng như phân bón, nên miềng trồng gần 3 sào dong riềng. Hôm qua miềng ra đào một khóm mang về cân thử, được gần 10kg củ tươi. Nếu thu hoạch toàn bộ, chắc chắn nhà miềng sẽ có 7-8 tấn. Vậy là cuối năm nay, nhà miềng có 7-8 triệu đồng ăn Tết rồi”.

Ông Hồ Lành, Phó chủ tịch UBND xã Hướng Việt cho biết thêm: “Cùng với càphê, lạc, ngô, lúa nước, dong riềng đang góp phần nâng cao thu nhập cho người dân trong xã. Năm 2008, toàn xã trồng 4,8ha dong riềng. Nhận thấy hiệu quả kinh tế mà dong riềng mang lại, năm 2009, xã khuyến khích bà con phát triển lên 15ha. Nhiều gia đình đã có thêm nguồn thu nhập từ dong riềng”.

Bây giờ từ đèo Sa Mù nhìn xuống thung lũng Cù Bai sẽ thấy bạt ngàn một màu xanh. Đó không chỉ là màu xanh của càphê, hồ tiêu mà còn của cả dong riềng. Loại cây này đã làm bừng dậy sức sống mới và mang no ấm đến với người dân miền biên ải và là biểu hiện sinh động nhất của tình quân - dân gắn bó.

Lê Mai