Làng hoa Mê Linh sắp biến mất.

Bài I: “Kẻ khóc, người cười”

KTNT - “Cơn lốc” công nghiệp hóa, đô thị hóa khiến nhịp sống của con người trở nên hối hả, gấp gáp và cũng kéo theo biết bao hệ lụy. Không chỉ nông dân bị mất đất sản xuất dẫn đến thất nghiệp và bùng phát các tệ nạn xã hội, đô thị hóa còn khiến nhiều làng nghề của Thủ đô có nguy cơ biến mất. Đặc biệt từ khi Hà Nội mở rộng, nhiều nông dân ở làng đào La Cả, rau Tiền Phong, hoa Mê Linh... như ngồi trên đống lửa trước một sự thật: Mất kế sinh nhai và phải rời xa nghề đã gắn bó bấy lâu.

Thương tiếc một vựa rau

Nổi tiếng là vựa rau trù phú, tốt tươi của huyện Mê Linh, nhiều nông dân chân lấm, tay bùn của xã Tiền Phong đã phất lên, trở thành những triệu phú từ nghề trồng rau. Tuy vất vả, cực nhọc, một nắng hai sương nhưng đã cho họ cuộc sống ổn định. Làm rau, cấy hái quanh năm, chẳng bao giờ họ nghĩ đến một ngày phải đong từng bát gạo, mua từng mớ rau. Thế nhưng, ngoài sức tưởng tượng của họ khi những cánh đồng, ruộng rau cho thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm chẳng mấy chốc bị băm nát bởi cơn bão đô thị hóa ập đến.

Đã hơn một năm nhưng người dân thôn Yên Nhân (Tiền Phong) vẫn chưa hết xót xa trước hệ quả của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp đã lấy đi hàng tỷ đồng tiền hoa. Cứ sau cơn mưa, cả cánh đồng rau màu rộng hàng trăm hécta của thôn lại chìm trong biển nước. Việc mùa màng thất bát ngoài một phần do thiên nhiên gây ra, còn có một nguyên nhân khác: Một vài dự án xây dựng khu đô thị đã đổ đất, san nền lấp hết các kênh mương thoát nước. Điều đáng nói là các dự án chỉ dừng lại ở việc giải phóng mặt bằng, sau đó bỏ hoang...

Không phải bàn khi khẳng định rằng, Tiền Phong có vị trí rất lý tưởng để các doanh nghiệp tìm đến đầu tư. Xã này chỉ cách trung tâm Hà Nội 20km và cách thị xã Phúc Yên (Vĩnh Phúc) chừng 7km và nằm trên đường cao tốc Thăng Long - Nội Bài. Đến nay, đã có 23 dự án phát triển công nghiệp, đô thị hình thành tại đây. Hệ thống nhà máy, xí nghiệp, biệt thự càng mọc lên, đất nông nghiệp càng teo tóp, theo thống kê, toàn xã đã có hơn 300ha đất nông nghiệp bị thu hồi. Anh Nguyễn Văn Hiền, nông dân thôn Yên Nhân xót xa: “Chắc có lẽ chỉ 3 - 4 năm nữa, nông dân chúng tôi sẽ không còn đất để sản xuất. Không biết lúc đó sẽ sống bằng nghề gì”.

Tương tự như Yên Nhân, Hậu Đông và ấp Giữa cũng có hàng chục hécta đất nông nghiệp bị thôn tính để xây nhà máy, xí nghiệp, khu chung cư... Chị Phạm Thị Hương (thôn Hậu Đông) bùi ngùi nhìn những khu đất bị bỏ hoang. Chỉ tay về phía mảnh đất có những khối bê-tông chồng chất, rêu phong, chị than thở: “Xưa, đó là ruộng của gia đình tôi, chủ yếu trồng súp lơ và hành tây, mỗi năm thu hoạch trên 30 triệu đồng. Từ khi dự án về, bàn giao đất đã 3-4 năm nhưng cũng là chừng ấy thời gian chúng bị bỏ hoang”. Theo chị Hương, hiện diện tích đất nông nghiệp của chị chỉ còn 1/4 so với năm 2002.

Ông Nguyễn Công Đáng, Chủ tịch UBND xã Tiền Phong tỏ ra nuối tiếc, bởi hơn hai chục dự án thu hồi hơn 300ha đất mới chỉ giải quyết được việc làm cho vài trăm lao động địa phương, đi làm ở vài nhà máy, xí nghiệp nhỏ lẻ, còn phần lớn nông dân vẫn “ngồi chơi xơi nước” hoặc bỏ làng đi nơi khác làm ăn.

Làng hoa kêu cứu

Cách đây 2 năm, khi làng đào Nhật Tân gần như không còn do quá trình đô thị hóa, người dân Hà Nội lại mừng thầm vì có một làng đào mới xuất hiện, tay nghề không kém các “bậc lão làng” ở Nhật Tân. Đó là làng đào La Cả (Dương Nội - Hà Đông). Thương hiệu đào La Cả không chỉ nổi tiếng ở Hà Nội mà người dân các tỉnh miền Nam cũng biết tới. Vì thế mà thu nhập của người dân La Cả lên tới hàng trăm triệu đồng/năm.

Để phát triển nghề trồng đào và gây dựng thương hiệu, người dân La Cả đã có hàng chục năm tìm tòi, sưu tầm các giống đào từ nhiều miền của Tổ quốc. Ông Nguyễn Trung Trực, người dân trong thôn cho biết: “Để có thương hiệu đào La Cả như hôm nay, chúng tôi đã bỏ ra rất nhiều công sức từ việc học tập, sưu tầm giống đến việc chăm sóc, quảng bá sản phẩm. Vậy mà chỉ một thời gian nữa nơi đây sẽ biến thành khu chung cư cao cấp. Nghĩ đến mà tiếc đứt ruột”.

Theo quy hoạch đã được phê duyệt thì các dự án khu đô thị Dương Nội, Lê Trọng Tấn và An Dương sẽ chiếm đến 90% diện tích đất nông nghiệp của xã Dương Nội. Điều này cũng đồng nghĩa với việc các vườn đào sẽ bị xoá sổ trong nay mai.

Làng hoa Mê Linh (huyện Mê Linh) cũng chung cảnh ngộ. Năm 2008, khi sắp sáp nhập về Hà Nội, UBND tỉnh Vĩnh Phúc ra Quyết định số 839/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện bồi thường và giải phóng mặt bằng Dự án xây dựng khu đô thị mới tại xã Mê Linh. Dự án xây dựng khu đô thị này được giao cho Công ty cổ phần Bất động sản AIC làm chủ đầu tư. Phần lớn dự án nằm trên địa bàn xã Mê Linh với diện tích 718.380,4m2; trong số này chủ yếu là đất nông nghiệp (gần 627.000m2), còn lại là diện tích đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng. Tuy nhiên, thật tiếc khi dự án kia chỉ dừng lại ở khâu giải phóng mặt bằng, trong khi người trồng hoa vốn rất đam mê với nghề chỉ biết nhìn đất mà nhớ... hương xưa.

Bây giờ, Tiền Phong, La Cả, Mê Linh đã khác lắm, không còn là vựa rau, vựa hoa đẹp đẽ nữa mà đã trở thành tổng hợp của các nhà máy, xí nghiệp, khu nhà chung cư... Đường bê-tông đã thay đường đất, chạy một mạch ra tận cánh đồng, nhưng tiếc thay cánh đồng ấy giờ chỉ còn là bãi đất hoang, cỏ mọc xanh rì. Xót xa thay...

Kỳ III: Những người nông dân cuối cùng...

Diệp An