Tác giả (trái) và 2 thành viên nhóm "tám vía"

Kỳ IV: “Yêng hùng” sa chốn trần ai

Chính vì vậy, đối mặt với sự tò mò của chúng tôi là thái độ lạnh băng và những câu trả lời rất đúng quy định: “Không có chuyện ấy đâu cán bộ ạ”. Chất vấn thêm một lúc thì hé lộ tý chút : “Ôi trời, chắc tại họ thấy chúng em “chơi tình cảm’’ với nhau nên đặt chuyện thế thôi”.

Trại 5 cũng từng có vài mối tình nhưng như tù nhân ở đây nói thì đó là tình yêu... “muối súp”, nghĩa là yêu hết sức thực dụng, không từng được nắm tay, may mắn lắm thì được nhìn nhau từ xa... Trước đây, họ còn viết thư cho nhau, nữ tù thì thêu khăn tặng, nam giới chạm những chiếc vòng, nhẫn bằng sừng để bày tỏ tình cảm. Tín vật tình yêu được đưa qua đưa lại nhờ tù tự giác (tù nhân cải tạo tốt được đi lại, làm việc giữa các đội).

Có đôi, sau khi ra tù thì “đường anh đường ả” phân ly, có đôi “kẻ cắp bà già gặp nhau”, ra tù tiếp tục tái phạm và cũng không loại trừ những người thành vợ chồng, cùng chăm chỉ làm ăn, sinh con đẻ cái. Thế mới biết tình yêu có thể len lỏi vào bất kỳ xó xỉnh nào, miễn là nó khiến người ta có thêm chút hy vọng để sống.

Tại cái thế giới rất nhiều chuyện “ thâm cung bí sử” này, còn tồn tại những mối tình đồng giới. Điều này có thể lý giải là do một số phạm nhân đã có biểu hiện biến đổi giới tính từ trước, số khác thì do tù dài, họ có những khao khát, thèm muốn không thể giải toả nên ngấm ngầm kết đôi, giải toả nhu cầu tâm, sinh lý.

Tại phân trại nữ, có một đội chuyên đảm nhận những việc nặng như xây dựng, đào đất, khuân vác. Nhóm này có 6 người được giám thị gọi là đội “tám vía”. Một người trong số họ vừa bị chuyển đi trại Thanh Phong do vi phạm kỷ luật. Một người vừa hết án. Trò chuyện với bốn người trong nhóm, tôi nhận thấy họ rất mạnh mẽ và gan góc. Không hiểu đó là do sự liều lĩnh bất cần đời của những người vốn không biết sợ ai hay đó là sự gồng lên để cáng đáng gia đình của những người phụ nữ không có một bờ vai đàn ông để nương tựa. Trong phân trại, họ được các chị em gọi bằng “anh”.

Biên chế của đội hiện còn : Vũ Thị Kim Thanh, 53 tuổi, thụ án 8 năm vì buôn bán ma tuý ; Bùi Thị Nội, 43 tuổi, tù 20 năm vì buôn tiền giả, buôn bán phụ nữ và xuất cảnh trái phép ; Vũ Thị Thu, 41 tuổi, thụ án 8 năm và Đinh Thu Hoà, 51 tuổi, án tù 29 năm vì buôn bán ma tuý. Họ đã từng có chồng và bị chồng bỏ, hiện con cái phải nhờ người nuôi dưỡng nên thẳng thừng thú nhận là rất ghét đàn ông.

Tỷ tê một hồi, “anh” Thanh mới bộc bạch về người bạn “chơi tình cảm” của mình trong tù là nữ tù tên Hương, đang cải tạo tại đội bếp của phân trại. Hoàn cảnh của “anh” rất éo le, khi sinh đứa con thứ ba chưa đầy 1 tháng, chồng “anh” đã đưa nhân tình về nhà. Thế là “anh” nhất định ly hôn. Khi còn ở ngoài xã hội, “anh” Thanh cũng có bạn gái mới 28 tuổi. Trước khi vào đây, “anh” kịp khuyên người ta đi lấy chồng vì biết mình phải chịu án dài ngày. Trong trại giam này, Thanh đặc biệt quý và thương Hương vì cô này không có người nhà tiếp tế, sinh hoạt rất kham khổ. “Chơi tình cảm” với nhau đã nhiều năm nay, Thanh giúp đỡ Hương rất nhiều, từ những vật dụng nhỏ của phụ nữ đến bữa ăn hàng ngày nên họ khá khăng khít. Chỉ còn 4 tháng nữa “anh” Thanh sẽ được ra tù, nhưng Thanh cho biết sẽ tiếp tục tiếp tế cho Hương, động viên cô lao động, cải tạo tốt để sớm được ra vì “đời tù khổ lắm, mà Hương còn trẻ, còn phải lấy chồng, sinh con nữa chứ”. “Anh” Thanh ngồi một lúc rồi xin phép đi tiêm. Mọi người bảo Thanh đang ốm “trả tù”. Đã thành quy luật, hầu hết tù nhân mỗi khi chuẩn bị được ra trại đều ốm một trận rất nặng. Theo lý giải của phạm nhân là do ông trời bắt phải trả lại cho trại tù một trận ốm. Đi khám không ra bệnh nhưng người lúc nào cũng mệt mỏi, lửng lơ, trước khi nhận lệnh tha khoảng đôi ba ngày, tự nhiên khoẻ lại.

Những người tù khác cho chúng tôi biết thêm, phạm nhân Thu ăn cùng với một cô em ở buồng con mọn, cô này có 2 con còn nhỏ. Phạm nhân Nội thì có bạn cùng đồng hương Nam Định. Tù nhân gọi việc kết đôi cùng ăn này là “sinh hoạt tù”. Dù đó chưa hẳn là tình yêu nhưng giữa họ cũng nảy sinh sự ích kỷ, không muốn chia sẻ tình cảm của bạn mình với người khác nên đã từng xảy ra nhiều tình huống dở khóc dở cười khi phạm nhân lao vào túm tóc nhau chỉ vì dám rủ bạn thân của thị ra ghế đá giữa sân trại ngồi tâm sự.

Nhắc đến những “mối tình” nổi tiếng tại Trại 05, không thể không nhắc đến cặp bạn tù Dũng và Hải. Dũng có hình tướng ẻo lả như phụ nữ song tính tình lại rất ngoan cố, hung bạo. Khi Hải ra tù, họ vẫn liên lạc bằng thư từ với nhau và hẹn sum họp khi Dũng hết án. Năm 2003, khi đang thụ án tại phân trại 3, Dũng đánh cắp bơm kim tiêm khi đi khám lao phổi, rút máu có HIV của mình, bơm vào người một phạm nhân cùng phòng. Sau một hồi chống trả quyết liệt, hắn bị áp chế và giam trong phòng biệt giam. Dũng tuyệt thực 7 ngày, từ chối cung khai khiến công tác thẩm tra khép kín hồ sơ không thể tiến hành. Cùng lúc đó, trong số các thư từ của thân nhân gửi phạm nhân có bức thư của Hải nên giám thị trại quyết định dùng quân bài này để thuyết phục Dũng. Quả nhiên, khi nghe giám thị nói có thư của Hải gửi vào, Dũng đang nằm xẹp như gián vội bò dậy, xin phép được rửa mặt, uống sữa. Sau khi đọc thư, hắn lấy lại bình tĩnh, đề nghị được tiến hành thẩm tra. Hành vi liều lĩnh, mất nhân tính của Dũng bị xử 9 tháng tù nhưng hắn mới thụ án chưa đầy 1 tháng thì chết. Nghe một số tù nhân kể lại, biết tin Dũng chết, Hải có trở lại trại xin phép được thắp hương trên mộ bạn rồi trở về Quảng Ninh, Hải cũng tuyệt thực rồi chết.

Kỳ VI: Vị thành niên nhập trại