Thợ tay nghề cao được nhiều DN săn đón với mức lương hấp dẫn.

Đề án được xem là bước đột phá khi lần đầu tiên những người thợ chuyên nghiệp, có tay nghề cao có thể được ghi nhận bằng những tấm bằng đại học. Nếu đề án này đi vào thực tế, tình trạng “thừa thầy thiếu thợ” ở nước ta sẽ sớm được giải quyết, thậm chí nhiều học sinh có thể định hướng nghề nghiệp ngay cả khi không học đại học.

Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, hiện nay những cơ sở đào tạo nghề cấp bằng được phân bổ theo các bậc: cao đẳng, trung cấp và các trung tâm đào tạo. Trong đó, bậc cao đẳng nghề có 102 trường; trung cấp có 265 trường, ngoài ra còn có 850 trung tâm và khoảng 1.000 cơ sở đào tạo nghề thuộc các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, trung tâm hướng nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên...

Tuy nhiên, đến nay các trường này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu đào tạo nguồn lao động có chất lượng. Một chuyên gia của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nhận định, tương quan giữa sinh viên nghề và sinh viên đại học hiện nay được biểu hiện qua hình thang ngược, tình trạng thiếu thợ tay nghề cao, đặc biệt là thợ có chuyên môn kỹ thuật là rất phổ biến. Điều này đã gây ảnh hưởng xấu tới chất lượng đào tạo nghề nói chung.

Trên thực tế, nhu cầu tuyển thợ có tay nghề tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất hiện nay rất cao. Một thợ hàn có chứng chỉ 6G (chứng chỉ quốc tế được cấp tại một số trường cao đẳng nghề) có thể được các chủ doanh nghiệp trả với mức lương xấp xỉ 10 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, số thợ hàn có chứng chỉ này chỉ đếm được trên đầu ngón tay.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thừa thầy, thiếu thợ ở nước ta đã nhiều lần được nhắc tới, ngoài chuyện sính bằng cấp ở một số cơ quan, doanh nghiệp, chủ yếu là do chất lượng mặt bằng đào tạo nghề hiện chưa đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp lớn, nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; tác phong làm việc cũng như cách ứng xử của lao động trong môi trường lao động quốc tế còn yếu; đặc biệt là, đa phần thanh niên hiện nay vẫn nuôi giấc mơ vào các trường đại học chứ không thiết tha với các trường dạy nghề.

Chính vì thế, định hướng phát triển hệ thống trường dạy nghề của đề án Đổi mới và phát triển dạy nghề đến năm 2020 được coi là một chủ trương đúng. Theo đó, đến năm 2011, nước ta sẽ có đào tạo nghề bậc đại học, học viên sau khi tốt nghiệp sẽ có bằng kỹ sư thực hành. Đây không còn là điều mới mẻ mà là một yêu cầu tất yếu bởi trên thế giới, nhất là tại các quốc gia phát triển, bằng thực hành chiếm tới 60 - 70% số người tốt nghiệp đại học.

Ông Cao Văn Sâm, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề đánh giá: “Việc nước ta có thêm đào tạo nghề bậc đại học sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong nước, xóa bỏ định kiến thợ thuyền, đồng thời mở ra cơ hội lớn cho việc đẩy mạnh xuất khẩu lao động”.

Đánh giá về đề án này, ông Đàm Hữu Đắc, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội khẳng định: “Việc xây dựng hệ thống trường đại học dạy nghề không chỉ thỏa mãn giấc mơ đại học của nhiều người thợ hiện nay mà nếu nhìn trên khía cạnh của nhà quản lý, chúng ta cũng cần tạo điều kiện tối đa để người học có thể phát triển hết năng lực. Tạo thêm một bậc đào tạo ở cấp cao hơn sẽ thỏa mãn nhu cầu phát triển học vấn, nâng cao tay nghề, thu hút nhân tài để phát triển đất nước”.

Hải Yến