Theo các chuyên gia của Cục quản lý cạnh tranh, xét trong điều kiện một nền kinh tế phi thị trường đặt trong khuôn khổ một vụ kiện chống bán phá giá, khi đó, nước khởi kiện phải mượn giá của một nước thứ 3 để xem xét xem nước bị kiện có vi phạm hay không. Tuy nhiên, có thực tế là trong 150 thành viên của WTO, không phải nước nào cũng có quy định về kinh tế phi thị trường. Vì vậy, đối với những nước không có quy định về kinh tế phi thị trường thì việc quốc gia đó công nhận hay không công nhận Việt Nam là nước có nền kinh tế thị trường hay phi thị trường thì không có nhiều ý nghĩa về thương mại.

Ông Lê Sỹ Giảng – Chuyên viên Cục quản lý cạnh tranh – Bộ Công thương cho rằng: Chúng ta xây dựng nền kinh tế thị trường càng nhanh thì khả năng các nước công nhận chúng ta là nước có nền kinh tế thị trường càng sớm. Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý là trong cam kết của Việt Nam khi tham gia WTO có những điểm cần nghiên cứu sâu thêm để hiểu được hàm ý trong các cam kết về chống bán phá giá và trợ cấp.

Theo tiến sĩ Adam Mc Carty, Viện nghiên cứu Mekong, thì trong quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới, không có một định nghĩa rõ ràng, thế nào là nền kinh tế phi thị trường. Chính vì vậy, WTO không thể hoạt động như một diễn đàn khi nói về vấn đề kinh tế phi thị trường. Trong trường hợp này, WTO không thể đưa ra được phán quyết trong việc giải quyết các cách tiếp cận tùy tiện và không minh bạch của các nước khởi kiện trong các vụ kiện chống bán phá giá. Chính vì vậy, theo các chuyên gia kinh tế, việc xây dựng phương án phòng vệ tốt hơn trong các vụ kiện chống bán phá giá là điều mà Việt Nam phải tính đến. Ông Adam Mc Carty nói: “Để tránh các vụ kiện chống bán phá giá, cần  xây dựng và thực hiện các biện pháp bảo hộ thương mại hợp lý đối với hàng sản xuất trong nước phù hợp với quy định của WTO. Tuy nhiên, cần phải lưu ý đến lợi ích của người tiêu dùng và chỉ khuyến khích sử dụng các công cụ bảo hộ thương mại hiệu quả nhất. Cùng đó, cần xây dựng lực lượng chuyên gia thương mại giỏi, các chuyên gia giỏi về khu vực tư nhân. Việc nâng cao nhận thức của doanh nghiệp; xây dựng hệ thống tự vệ hiệu quả, có những nghiên cứu dài hạn và chiến lược lobby hợp lý cũng là điều đặc biệt quan trọng”.

Kiện chống bán phá giá là điều bình thường trong thương mại toàn cầu. Các doanh nghiệp Việt Nam đã từng trải qua nhiều vụ kiện chống bán phá giá như vụ kiện cá tra, cá ba sa ở thị trường Mỹ, da giày, bật lửa tại thị trường châu Âu… Việc chủ động tránh các vụ kiện chống bán phá giá, từ các biện pháp cải cách về thể chế, cùng sự chủ động của mỗi doanh nghiệp sẽ góp phần giúp doanh nghiệp tránh được các vụ kiện chống bán phá giá, thuận lợi hơn khi tham gia vào thương mại toàn cầu./.

Thu Phương (VOV)