CLB Trang trại và Ngành nghề Việt Nam: Sự cần thiết tất yếu cho bức tranh phát triển kinh tế

    25/09/2013 - 11:16:54

    Sự “tan vỡ” của Trung tâm VACCEP và Câu lạc bộ trang trại Việt Nam như một tổn thất vô cùng lớn trong hoạt động kinh tế trang trại ở nước ta vốn đã tồn tại từ lâu. Xét thấy, tính cần thiết cho sự gắn kết trong công tác phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong thời kỳ mới, BCH TW Hội Làm vườn lần thứ 5, Ban thường vụ TW Hội đã quyết định thành lập Câu lạc bộ Trang trại & Ngành nghề Việt Nam. Có thể nói, đây là hướng đi đúng đắn và tất yếu trong công cuộc đổi mới, sản xuất nông nghiệp hiện nay.

    Tầm quan trọng của kinh tế trang trại

    Kinh tế trang trại vốn không còn mới ở nước ta, nhưng vai trò của nó chỉ lan rộng và phát triển mạnh mẽ trong vài năm gần đây. Việc thực hiện chỉ thị 100 của Ban Bí thư TW Đảng (Khoá 4), Nghị quyết 10 - của Bộ Chính trị (Tháng 4/1988) về phát huy vai trò tự chủ của kinh tế hộ nông dân đã đặt nền móng cho sự ra đời của kinh tế trang trại với những thành tựu của công cuộc đổi mới, sản xuất nông nghiệp có bước phát triển vượt bậc, nhiều hộ nông dân có tích luỹ, đã tạo điều kiện cho kinh tế trang trại phát triển.

    Đặc biệt là sau khi Luật Đất đai ra đời năm 1993, kinh tế trang trại mới tạo sự đột phá và có tính đa dạng. Minh chứng cho điều đó là những lợi ích to lớn về nhiều mặt đem lại cho người dân cũng như làm thay đổi đáng kể bộ mặt kinh tế - xã hội của các vùng nông thôn. Đặc biệt, trong những năm đổi mới, nhờ chủ trương của Đảng khuyến khích các thành phần kinh tế trong nông nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh và việc trang trại trả lại cho hộ nông dân quyền tự chủ về kinh tế mà kinh tế hộ cũng như kinh tế tư nhân và kinh tế cá thể trong nông nghiệp đã có bước phát triển mạnh mẽ, tạo động lực thúc đẩy kinh tế nông nghiệp và nông thôn nước ta phát triển, khai thác đầy đủ hơn các tiềm năng và nguồn lực về đất đai, vốn và lao động.

    Mặc dù còn những ý kiến trái chiều về tính cấp thiết của phát triển kinh tế trang trại (KTTT) ở nước ta hiện nay nhưng từ thực tế trong những năm qua có thể khẳng định, KTTT nói chung đã và đang phát triển đúng hướng, mang lại hiệu quả thiết thực cả về mặt kinh tế - xã hội. Cái lợi dễ thấy nhất là việc sử dụng có hiệu quả nguồn lợi đất đai, tạo ra những tiềm lực phát triển mới trong nông nghiệp, nông thôn. Từ KTTT người nông dân tích lũy được vốn, kinh nghiệm trong quản lý và sản xuất, tích tụ được ruộng đất. Mặt khác, cũng từ KTTT đã thúc đẩy việc hình thành các nhà máy chế biến tập trung, tạo điều kiện thu hút lao động nông thôn, cũng như sự phân công lao động mới, rút ngắn khoảng cách giàu nghèo và thúc đẩy quá trình CNH, HÐH nông nghiệp nông thôn.

    Từ đó, tại các địa phương đều đã có những mô hình trang trại, HTX, Gia trại… thành công trong việc mạnh dạn áp dụng KHKT mới và mang lại hiệu quả kinh tế cao như mô hình mít thái của gia đình anh Thủy, Sóc Sơn (Hà Nội), gia đình anh Nguyễn Đình Long, xã Vân Trục, huyện Lập Thạch (Vĩnh Phúc) với mô hình thanh long ruột đỏ…

    Nhận xét về vai trò của kinh tế trang trại trong sự phát triển kinh tế, ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng biên tập Báo Kinh tế nông thôn, cho rằng: phát triển kinh tế trang trại gia đình sẽ tạo điều kiện cho các hộ ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, chuyển dần sang sản xuất hàng hóa, góp phần hình thành và mở rộng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, với khối lượng và chất lượng sản phẩm cao (chè, gỗ rừng trồng, cây ăn quả, dược liệu, chăn nuôi đại gia súc...) phục vụ công nghiệp chế biến. Từ đó có điều kiện xây dựng cơ sở hạ tầng, nâng cao trình độ dân trí, thực hiện xã hội hóa các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục và là tiền đề, điều kiện để thực hiện CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn.

    Câu lạc bộ TT&NN, sự cần thiết tất yếu

    Trong những năm qua, tốc độ phát triển KTTT với xu thế chung của cả nước đã và đang lớn dân, nếu như năm 2000 có 3.075 trang trại thì đến năm 2005 đã có 5.916 trang trại (bình quân tăng 18,47%/năm) và đến năm 2012 số trang trại trên toàn quốc là trên 30.000 trang trại thuộc các lĩnh vực ngành nghề khác nhau.

    Theo báo cáo của đánh giá kết quả hoạt động của Hội Làm vườn tại 30 tỉnh, thành phố, trong năm 2011 đã cải tạo được 12.300 ha vườn tạp, trồng mới được 7500 ha vườn cây ăn quả, mở rộng được nhiều diện tích nuôi trồng thuỷ sản, trồng rừng kinh tế và xây dựng được hàng trăm nhà tình thương. Nhiều mô hình làm kinh tế VAC đạt thu nhập cao 300 triệu - 500 triệu/năm. Phong trào phát triển kinh tế VAC theo hướng VietGAP đang được mở rộng, đặc biệt ở các tỉnh phía Nam nơi có những vùng sản xuất cây ăn trái tập trung đã được cấp chứng chỉ GlobalGAP như: thanh long, vú sữa, măng cụt, nhãn, vải… Phát triển kinh tế trang trại cũng đang trở thành một nét mới phát triển kinh tế VAC ở các địa phương, còn được Hội Làm vườn các địa phương phát triển theo hướng kết hợp với du lịch sinh thái đem lại hiệu quả cao, đồng thời gắn phát triển kinh tế VAC với xây dựng nông thôn mới, xây dựng các mô hình trồng cây ăn quả theo hướng VietGAP.

    Từ những kết quả trên, xét thấy tính cần thiết cho sự gắn kết trong công tác phát triển kinh tế trang trại trong hệ thống Hội, BCH TW Hội làm vườn lần thứ 5 Ban thường vụ TW Hội đã quyết định giao nhiệm vụ cho Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Nguồn lực nông thôn Việt Nam làm đầu mối về vận động phát triển tổ chức và hoạt động trang trại của Hội Làm vườn Việt Nam và vận động thành lập Câu lạc bộ Trang trại & Ngành nghề Việt Nam với chức năng và nhiệm vụ hoạt động chính là: Cung cấp thông tin, kết nối giữa những hội viên nông dân, HTX, DN, chủ trang trại với các thành phần kinh tế, tổ chức tài chính trong và ngoài nước để giao lưu học hỏi trao đổi kinh nghiệm làm giàu bằng việc phát huy nội lực tại chỗ. Xây dựng các mô hình trang trại, HTX, làng nghề và hộ nông dân sản xuất hàng hóa mang tính chất tập chung có định hướng theo nhu cầu thị trường. Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất, chăn nuôi. Cung cấp các loại cây giống, con giống, máy móc thiết bị công nghệ cho sản xuất và kết hợp tìm thị trường cho sản phẩm đầu ra. Tổ chức tham quan học tập các mô hình trang trại, HTX, tổ chức doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả kinh tế cao trong và ngoài nước và vinh danh các cá nhân, tổ chức sản xuất giỏi. Tìm các đối tác liên kết đầu tư trong và ngoài nước trong lĩnh vực phát triển kinh tế trang trại và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm của Việt Nam ra nước ngoài.

    Kể từ khi thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 25/6/2013, Câu lạc bộ TT&NN Việt Nam đã cho thấy vai trò không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế trang trại của Hội Làm vườn Việt Nam nói riêng và kinh tế - xã hội đất nước nói chung.

    Sức hấp dẫn của một tổ chức tuy mới nhưng đã “hấp hồn”, thu hút hàng trăm mô hình thuộc nhiều lĩnh vực tham gia tổ chức. Hiện, đã có 350 hội viên thuộc các thành phần kinh tế tham gia, trong đó có 170 hội viên làm kinh tế trang trại tổng hợp, 90 hội viên làm trang trại chăn nuôi kết hợp với nuôi trồng thủy sản, 60 hội viên làm trang trại trồng trọt kết hợp chăn nuôi, có 30 hội viên làm nghề thủ công mỹ nghệ, làng nghề mây tre đan, và các hợp tác xã nông nghiệp tham gia hưởng ứng.

    Không phụ lòng mong đợi của hội viên, sau khi đi vào hoạt động, CLB đã thể hiện được vai trò lãnh đoàn khi kết hợp với các cơ quan đơn vị để triển khai nhân giống cây nông nghiệp, cây ăn quả, cây dược liệu và cây lâm nghiệp và các loại con giống cung cấp cho các địa phương; liên hệ với các siêu thị, các doanh nghiệp trong và ngoài nước, thương vụ của các nước tại VN, Tham tán thương mại của VN tại nước ngoài (Trung Quốc, Đài Loan, Nhật, Pakistan, Nga, Hàn Quốc, Dubai… để kết hợp phân phối bao tiêu sản phẩm đầu ra cho các sản phẩm như rau củ quả các loại, thực phẩm, sản phẩm của các làng nghề, cây xanh, hoa cây cảnh…Đồng thời, mời gọi đầu tư đối tác trong và ngoài nước để xây dựng nhà xưởng, xí nghiệp để chế biến các sản phẩm nông nghiệp trong đó có sản phẩm làn nghề và trang trại tại VN đi đôi với xây dựng vùng nguyên liệu cho đầu vào sản xuất tại các địa phương.

    Ngoài ra, CLB đã khai thác thị trường của Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc để nhập máy móc thiết bị, công nghệ và giống mới để phục vụ cho sản xuất...

    Đánh giá về vai trò của Câu lạc bộ TT&NN Việt Nam, ông Giáp Văn Hạnh, Chủ nhiệm lâm thời CLB, cho biết: Mặc dù còn nhiều khó khăn do ảnh hưởng từ chính sách kinh tế vĩ mộ của Nhà nước và tình hình kinh tế trên thế giới, tình hình nhập lậu các loại sản phẩm nông, lâm, thủy sản và thực phẩm qua biên giới diễn ra ồ ạt… sản xuất chăn nuôi, đầu tư còn theo trào lưu chưa có kế hoạch và định hướng thị trường dẫn tới dư thừa sản phẩm đầu ra và không mang lại hiệu quả kinh tế cho hộ sản xuát thậm trí còn thô lỗ lớn.

    Nhiều HTX, trang trại và hộ sản xuất còn chưa coi trọng thông tin KHKT và thị trường, ít tìm hiểu học hỏi, triển khai mang tính tự phát. Ứng dụng công nghệ và tiến bộ KHKT còn hạn chế là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự không thành công trong quá trình sản xuất kinh doanh…

    Nhưng bằng sự nỗ lực của từng thành viên trong ban chủ nhiệm CLB đã đưa hoạt động của CLB đi đúng hướng theo chỉ đạo của TW Hội Làm vườn Việt Nam. Qua đó, kết hợp với các trường ĐH của Nhật Bản, ÚC, Canada, Hàn Quốc cho học sinh Việt Nam sang đào tạo nâng cao tay nghề và tạo thu nhập làm giàu cho gia đình, tổ chức các đoàn tham quan học hỏi làm mô hình kinh tế giỏi trong và ngoài nước, chuyển giao KHKT và quy trình sản xuất tại các hộ gia đình và trang trại… Đặc biệt, CLB đã lập trang web (nongnghiepvietnam.org) để đưa thông tin về sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ của các trang trại, HTX, làng nghề với mục đích quảng bá giới thiệu sản phẩm, chào mua bán trong và ngoài nước và cung cấp thông tin pháp lý liên quan đến lĩnh vực hoạt động và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm, bảo hộ thương hiệu với Hội viên.

    Thành Vinh

Ý kiến bạn đọc