Tăng trưởng kinh tế – xã hội năm 2010: Ưu tiên nâng cao chất lượng

    31/12/2009 - 01:37:59

    Vì vậy, bước sang năm 2010, các chuyên gia nhận định, nền kinh tế trong nước sẽ tiếp tục đà tăng trưởng và sẽ có nhiều dấu hiệu lạc quan.

    Vươn mình trong gian khó

    Cho dù vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về các gói kích cầu, nhất là trong cách triển khai thực hiện nhưng chúng ta không thể phủ nhận tác dụng của nó đối với nền kinh tế. Từ trong gian khó mới thấy những chính sách vĩ mô nếu được tung ra kịp thời sẽ có tác dụng hỗ trợ tích cực, có thể “lật ngược thế cờ”. Trong báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2009, nhiệm vụ năm 2010 cũng thể hiện rõ điều này. Cuối năm 2008, đầu năm 2009, nền kinh tế có dấu hiệu suy giảm khi kim ngạch xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực giảm, thị trường bị thu hẹp. Thời điểm đó, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các làng nghề lao đao, thậm chí chênh vênh trên bờ vực phá sản. Nguồn vốn hỗ trợ lãi suất từ gói kích thích kinh tế của Chính phủ (tính đến cuối tháng 9/2009, tổng dư nợ cho vay thực hiện các chính sách hỗ trợ lãi suất khoảng 405.000 tỷ đồng) được ví như “cơn mưa rào”, hạ nhiệt cơn khát vốn của doanh nghiệp, là đòn bẩy nâng đỡ doanh nghiệp ra khỏi khó khăn, từng bước khôi phục sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh. Từ trong khủng hoảng, vẫn có tới 76.000 doanh nghiệp mới được thành lập, tạo thêm việc làm cho 1,5 triệu lao động. Từ quý II/2009, giá trị sản xuất công nghiệp đã tăng trở lại một cách ổn định, tốc độ tăng trưởng của ngành năm 2009 đạt 7,2%.

    Đặc biệt, nông nghiệp đã thể hiện rõ vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế khi nhiều mặt hàng xuất khẩu đều giảm cả về sản lượng và kim ngạch nhưng một số mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực vẫn đạt kết quả ngoạn mục, trở thành cứu cánh của nền kinh tế. Lần đầu tiên mặt hàng gạo lập kỷ lục mới khi sản lượng xuất khẩu đạt tới 6 triệu tấn; nhiều mặt hàng khác cũng tăng đáng kể về sản lượng xuất khẩu so với năm 2008 như sắn tăng 122%, chè 33%, hạt điều 4%, cao su 6,4%. Năm 2009, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông, lâm, thủy sản đạt 15 tỷ USD, mặc dù giảm 7% so với năm 2008 nhưng vượt chỉ tiêu so với mục tiêu đề ra hồi đầu năm (14 tỷ USD). Đặc biệt, có tới 6 mặt hàng được gia nhập câu lạc bộ đạt kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD gồm gạo, càphê, cao su, đồ gỗ, tôm, cá tra. Theo đánh giá của Tổng cục Thống kê, cả năm 2009, giá trị tăng thêm của ngành nông, lâm, thủy sản đạt 1,9%, giá trị sản lượng tăng 2,8%. Như vậy, mặc những khó khăn của khủng hoảng kinh tế, của thiên tai bão lụt, ngành nông nghiệp vẫn có một năm đáng nhớ.

    Có thể khẳng định, sự điều chỉnh mục tiêu tổng quát kịp thời của Chính phủ, chuyển từ ưu tiên kiềm chế lạm phát sang ưu tiên ngăn chặn suy giảm kinh tế là sự chuyển hướng quan trọng, kịp thời, đúng đắn, thể hiện bước tiến mới về năng lực lãnh đạo, trình độ dự báo và khả năng phản ứng chính sách của Đảng và Nhà nước ta. Và sự chuyển hướng đó đã mang lại kết quả khả quan khi chúng ta ngăn chặn được đà suy giảm kinh tế, đạt tốc độ tăng trưởng khá và tăng được nguồn lực đầu tư phát triển trong điều kiện kinh tế thế giới suy thoái. Năm 2009, tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn đạt khoảng 5,2%, được đánh giá là nước có mức tăng trưởng cao nhất trong khu vực.

    Năm 2010, chờ đón tương lai mới

    Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo, kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 6,5% vào 2010, cao thứ hai trong khu vực Đông Á mới nổi (gồm 10 thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc, Hàn Quốc). Việt Nam chỉ đứng sau Trung Quốc.

    Trên đà những kết quả đạt được của năm 2009, nhiều chuyên gia dự báo, nền kinh tế năm 2010 sẽ tiếp tục khởi sắc, họ tin tưởng vào khả năng đạt mức tăng trưởng GDP 6,5% trong năm 2010. Ông Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, sự phục hồi của nền kinh tế thế giới sẽ là nền tảng cơ bản để kinh tế Việt Nam có bước phát triển và tăng tốc trong năm tới. Ông Thành dự báo, khu vực xây dựng và dịch vụ sẽ có những đóng góp tích cực hơn trong năm tới.

    Nhiều ý kiến cho rằng, với độ mở rất cao (phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu), trong bối cảnh nền kinh tế thế giới tiếp tục phục hồi, nền kinh tế Việt Nam có quyền hy vọng vào một bức tranh với nhiều gam màu sáng. Khi tình hình xuất khẩu được cải thiện sẽ là “đòn bẩy” để chúng ta đạt và vượt các chỉ tiêu.

    Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, vấn đề quan trọng nhất hiện nay không phải là tốc độ tăng trưởng bao nhiêu mà là chất lượng tăng trưởng. Đây cũng là một thách thức lớn mà nhiều năm nay chúng ta chưa thể khắc phục được. Theo ông Hồ Quốc Dũng, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Định, tăng trưởng kinh tế ở nước ta nhiều năm nay chủ yếu dựa vào tăng vốn đầu tư, khai thác các ngành có lợi thế về tài nguyên và lao động có trình độ thấp; vốn đầu tư còn phân tán, dàn trải, chưa đầu tư vào các ngành công nghệ cao, các ngành có khả năng dẫn dắt, chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.

    Chính vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu tổng quát của năm 2010 là phải nâng cao chất lượng tăng trưởng; tốc độ tăng trưởng chỉ làm nền tảng chứ không phải tăng nóng, tăng trưởng bằng mọi giá, không quan trọng con số bao nhiêu mà nên đi vào thực chất để đảm bảo tính bền vững và hài hòa với môi trường.

    Từng bước tái cấu trúc nền kinh tế

    Trong năm 2010, vấn đề tái cấu trúc nền kinh tế cũng đã được đặt ra nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và giá trị nội địa của từng sản phẩm và của toàn bộ nền kinh tế. Theo định hướng của Chính phủ, sẽ tập trung thúc đẩy tái cấu trúc doanh nghiệp, xây dựng lực lượng doanh nghiệp dân tộc. Coi việc tăng giá trị nội địa và xây dựng lực lượng doanh nghiệp dân tộc là phương hướng chủ yếu để nâng cao tiềm lực và khả năng độc lập tự chủ của nền kinh tế.

    Theo ông Lê Bộ Lĩnh, đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang, nguyên tắc chung của tái cấu trúc kinh tế là phải nhằm vào những vấn đề tạo ra các hàng hóa công, tạo ra những điều kiện môi trường chung cho tất cả các thành phần kinh tế để có thể hoạt động trong một điều kiện mới với mục tiêu chung là chuyển sang một mô hình tăng trưởng dựa trên hiệu suất, dựa trên chất lượng.

    Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Kiên, đại biểu Quốc hội tỉnh Sóc Trăng cho rằng, nên đặt vấn đề tái cơ cấu của năm 2010 vào kế hoạch trung và dài hạn. Tái cấu trúc lại nền kinh tế nên có lộ trình, nguồn lực và bước đi rõ ràng để đưa nền kinh tế chuyển sang cơ cấu kinh tế hợp lý. Trước mắt, năm 2010 tái cấu trúc nên khai thác nguồn nguyên liệu tiềm năng của nước ta để thực hiện khai thác có hiệu quả giá trị sản xuất, chế biến, phân phối, tiêu thụ để nâng cao giá trị sản phẩm. Khai thác trên nền tảng phát triển nền nông nghiệp và công nghiệp chế biến theo hướng ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ cao để nâng cao giá trị sản phẩm.

    Ông Kiên đánh giá, nhìn chung mô hình tăng trưởng trong những năm qua đã phát huy được vai trò, nhưng sau khủng hoảng kinh tế, cả thế giới chuyển sang mô hình mới thì chúng ta cũng phải đổi mới cho phù hợp với việc hội nhập một cách toàn diện. “Quan điểm cá nhân tôi là, trong năm 2010 phải đạt tốc độ tăng trưởng ở mức độ hợp lý, không thúc ép quá về chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng, mà vấn đề quan trọng là xây dựng và có những bước đi ban đầu thích ứng để tiến hành tái cơ cấu và tạo điều kiện để chúng ta thực hiện xây dựng kế hoạch 5 năm: 2011-2015 theo mô hình chúng ta đã lựa chọn”, ông Kiên nói.

    Dù vẫn còn nhiều gian khó nhưng trên nền tảng những gì đã đạt được của năm 2009, chúng ta có quyền hy vọng vào một tương lai tươi sáng của năm 2010. Nhưng điều quan trọng vẫn là việc ban hành và thực hiện các chính sách phải đồng bộ, coi trọng chất lượng tăng trưởng và nắm bắt nhanh những cơ hội trong gian khó. Những gì chúng ta đã làm được sẽ là bài học quý để tiếp tục hoàn thành các mục tiêu đề ra cho năm 2010 và chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế.

    Mục tiêu tổng quát trong năm 2010 được Chính phủ đưa ra là tập trung mọi nỗ lực phục hồi tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức cao hơn năm 2009; nâng cao chất lượng tăng trưởng; tăng cường sự ổn định của kinh tế vĩ mô và ngăn chặn lạm phát cao trở lại; bảo đảm an sinh xã hội và cải thiện một bước đời sống người dân; chủ động hội nhập và nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế quốc tế; giữ vững ổn định chính trị - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh...


    Phương Nguyên

Ý kiến bạn đọc

Ngân hàng chính sách XH-vì an sinh xã hội

Chủ tịch UBND cấp xã góp phần nâng cao hiệu quả NHCSXH

Chủ tịch UBND cấp xã góp phần nâng cao hiệu quả NHCSXH

KTNT - Quý I năm 2014 vừa qua với bao khó khăn thách thức, song các cấp, ngành trong tỉnh Bắc Giang nghiêm túc thực hiện sự chỉ đạo của Chính phủ,...

Khoa học

"Nói chuyện" với cây cối để tìm hiểu môi trường

"Nói chuyện" với cây cối để tìm hiểu môi trường

Những người làm vườn, cả chuyên nghiệp lẫn nghiệp dư, đều quan niệm rằng, nếu nói chuyện được với thực vật như thú cưng thì thực vật sẽ mau lớn hơn....

Nâng cao khả năng cạnh tranh ngành nông nghiệp

"Nói chuyện" với cây cối để tìm hiểu môi trường

"Nói chuyện" với cây cối để tìm hiểu môi trường

Những người làm vườn, cả chuyên nghiệp lẫn nghiệp dư, đều quan niệm rằng, nếu nói chuyện được với thực vật như thú cưng thì thực vật sẽ mau lớn hơn....