Mắc-ca, cây trồng giàu tiềm năng

    29/06/2011 - 01:29:00

    Nguyễn Mạnh Quang, khuyến nông viên thôn Minh Dương, xã Hoài Đức (Nam Hà - Lâm Đồng).

    Trả lời: Mắc-ca (Macadamia nuts) là cây thân gỗ, bộ phận ăn được là nhân bên trong của hạt. Nhân mắc-ca có hàm lượng chất béo tới 78%, cao hơn lạc (44,8%), điều (47%), hạnh nhân (51%). Trong chất béo của mắc-ca, có 87% là axit béo không no, trong đó có nhiều loại mà cơ thể người không thể tự tổng hợp được, khi ăn vào, giảm cholesterol, có tác dụng phòng trừ bệnh xơ cứng động mạch. Trong nhân mắc-ca có chứa nhiều chất đường bột, khoáng, vitamin. Vì vậy, mắc-ca được đánh giá là cây quả cứng quý nhất của thế giới, là “hoàng hậu của quả khô”.

    Từ năm 1993, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đã đưa một số cây mắc-ca vào trồng thử ở Ba Vì (Hà Nội), Phú Hộ (Phú Thọ), Sơn La. Năm 2004, những cây ở Ba Vì đã cho năng suất 15 – 17kg hạt/cây. Qua đánh giá của các nhà khoa học, vùng miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, vùng cao Tây Nguyên,... hội đủ các điều kiện để mắc-ca sinh trưởng và phát triển. Các vùng ven biển miền Trung, Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ không thích hợp phát triển loại cây này.

    Trồng, chăm sóc

    Một đến hai ngày trước khi trồng, cần tưới đẫm nước nơi trồng để nước ngấm sâu 30cm.

    Đào hố sâu và rộng hơn túi bầu (1x1x1m hoặc 0,8x0,8x1m) hớt lớp đất mặt và đất trên nén xuống yêu cầu chất lượng hố trống: thành thẳng, đáy bằng; dùng cuốc hoặc xà beng xỉa thêm xuống sâu để tăng phần tơi xốp cho phía dưới. Tốt nhất không sử dụng dụng cụ hay máy đào hố làm thành hố nứt nẻ, giảm độ nhẵn bóng và làm hạn chế sự phát triển của bộ rễ. Trộn một lượng nhỏ (100 – 150g) phân gia cầm hay phân hoá học phân giải chậm cùng với đất trong hố, sau đó lấp đất lại.

    Trước khi trồng, tưới nước đầy đủ cho cây.

    Cắt túi bầu và kiểm tra bộ rễ. Nếu bộ rễ bị rối vào nhau quanh rễ cái, hãy làm nó ngắn lại bằng cách dùng dao cắt qua phần rễ rối ở 3 – 4 điểm xung quanh rễ cái. Đặt cây vào trong hố, đảm bảo các rễ ở phía dưới được trải ra. Quay cành ghép hoặc ngọn về hướng gió thường thổi. Lấp một nửa hố bằng đất rồi nhẹ nhàng ấn để đất tiếp xúc với rễ cái. Sau đó, tưới nước vào hố, khi nước thấm hết, hoàn thành việc lấp đất vào hố, ấn đất bằng tay nhẹ nhàng và làm một vũng nhỏ quanh cây để giữ nước. Tưới cây một lần nữa.

    Phủ rơm, rạ, cỏ hoặc cây họ Đậu lên gốc cây một lớp thoáng dày 10 – 15cm; không để lớp phủ này gần thân cây để tránh thối mục.

    Tỉa cành cho cây theo một trục trung tâm.

    Đảm bảo các băng dính nơi ghép cây được tháo bỏ ngay sau khi các mắt ghép đã chắc chắn.

    Cần sơn ngay lên thân cây bằng loại sơn trắng để giảm rủi ro bị cháy nắng và hơi nóng.

    Trong vòng 4 năm đầu, mục tiêu đề ra là cây mọc khoẻ, có tán cân đối để cho sản lượng cao trong tương lai. Có 6 việc cần lưu ý: Bảo vệ cây khỏi bị sương giá và các hư tổn khác; bón phân; tưới nước; uốn và cắt tỉa cây; không cho cỏ dại mọc và che phủ; phòng chống sâu bệnh và dịch bệnh.

    Bón phân

    Sử dụng khoảng 50g phân hỗn hợp với tỷ lệ N:P: K là 15:4: 11 cho 1 cây/lần trong 2 năm đầu và khoảng 70g cho 1 cây/lần trong năm thứ 3 và thứ 4. ở những nơi có hệ thống tưới nước, bón nhỏ giọt là phương pháp tốt nhất khi sử dụng các lượng phân bón nhỏ mỗi lần.

    Nếu sử dụng loại phân bón phân huỷ chậm, bón cách thân cây 20cm.

    Tưới nước

    Không được để rễ cái bị khô sau khi trồng, có thể tưới 2 – 3 lần/tuần trong điều kiện thời tiết nóng, lượng nước tưới có thể lên đến 40 lít/cây/tuần. Đến năm thứ 4, có thể tưới 150 lít/cây/tuần trong mùa nóng.

    Quản lý sâu bệnh

    Các loại khuẩn cầu, côn trùng có cánh, sâu bệnh khoanh vỏ non, sâu ăn lá, bọ cánh cứng đỏ,... là những đối tượng gây hại chủ yếu cho cây mắc-ca.

    Khi phát hiện khuẩn cầu, chỉ phun thuốc vào cây bị nhiễm bệnh và những cây lân cận. Tránh sử dụng các loại hoá chất thường xuyên hoặc phổ biến vì các loại côn trùng có thể “nhờn thuốc”. Có thể dùng Methidathion hoặc hoạt chất của dầu khí.

    Các loại côn trùng có cánh: Dùng Methidathion để diệt trừ. Chỉ phun thuốc khi bị quấy phá nghiêm trọng.

    Dùng Carbaryl, Endosulfan để diệt trừ sâu bệnh khoanh vỏ non, bọ cánh cứng đỏ. Chỉ phun thuốc khi hơn 15% ruột cành non bị gây hại.

    Đối với sâu ăn lá, dùng Acephate hay Methidathion để diệt trừ.

    Bạn có thể liên hệ mua giống, tìm hiểu kỹ thuật trồng, chăm sóc cây mắc-ca theo địa chỉ:

    Trung tâm Nghiên cứu giống cây rừng, (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam): Xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm (Hà Nội)

    Điện thoại: (04).38389031

    Thuý Anh 

Ý kiến bạn đọc

Tiêu điểm