PGS.TS Thúy giới thiệu kết quả nghiên cứu về côn nghệ gen vật nuôi VN với nguyên TBT Lê Khả Phiêu.

“Bà đỡ” của các loại gen động vật quý hiếm

Quê ở Thanh Hóa, chứng kiến cảnh nhiều nông dân quanh năm một nắng hai sương mà cái nghèo vẫn luôn đeo bám, bà Thúy tự nhủ phải làm điều gì đó để giúp bà con. Suy nghĩ đó đã đưa bà tới giảng đường Đại học Nông nghiệp II (Hà Bắc cũ).

Năm 1979, sau khi tốt nghiệp, bà được giữ lại làm cán bộ giảng dạy tại Khoa Chăn nuôi thú y. Lúc ấy, bà đã bắt đầu tham gia nghiên cứu khoa học và được đánh giá là giảng viên dạy tốt.

Sau 5 năm đứng trên bục giảng, bà Thúy chuyển công tác về Viện Chăn nuôi. Tại đây, bà vừa theo học cao học và làm luận án tiến sĩ tại Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp Việt Nam, vừa được giao chủ trì đề tài: “Nghiên cứu các giống ngan miền Bắc”.

Nhắc lại quãng thời gian này, bà Thuý bỗng nghẹn ngào: “Đó là một đề tài lớn, khi được giao tôi thấy mình thật vinh dự bởi là một trong những cán bộ đầu tiên được nghiên cứu, lai tạo một cách có hệ thống về các giống ngan Việt Nam. Kết quả như mong đợi, tôi đã nghiên cứu thành công giống ngan Pháp siêu nặng. Từ chỗ cả nước có chưa đến 3 triệu con ngan những năm 1990, đến nay, số lượng đàn đã phát triển hơn 10 triệu con, mang lại nguồn lợi lớn cho nông dân. Đề tài này đã được tặng giải thưởng Bông lúa vàng năm 1998 và được tặng Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp xanh Việt Nam năm 2001”.

Con đường nghiên cứu khoa học của bà Thuý càng mở rộng hơn khi bà được cử đi đào tạo tại Nhật Bản về bảo tồn đa dạng sinh học, các phương pháp để đánh giá nguồn gen vật nuôi. Nhờ có sự động viên, khích lệ và tạo điều kiện của lãnh đạo, gia đình, đồng nghiệp trong và ngoài nước, bà đã nghiên cứu thành công nhiều đề tài mang lại lợi ích cho nông dân như: Xây dựng bản đồ gen lợn, nghiên cứu áp dụng công nghệ di truyền gen để chọn giống vật nuôi có năng suất và khả năng chống bệnh, nghiên cứu xác định giới tính tôm càng xanh bằng kỹ thuật PCR...

Trong những công trình nghiên cứu của mình, các đề tài liên quan đến quỹ gen vật nuôi luôn làm bà Thuý say mê hơn cả. Ví như: Bảo tồn và giữ quỹ gen giống lợn ặ, bảo tồn quỹ gen gà Hồ, bảo tồn Exsitu bộ NST, AND của bò vàng, lợn Mường Khương, gà Mía... Khi các con vật quý hiếm này đứng trước nguy cơ tuyệt chủng thì những nghiên cứu của bà đã góp phần khôi phục, bảo tồn và gìn giữ nguồn gen. Nhớ đến niềm vui của bà con dân tộc Mông ở bản Pá Đông, xã Hát Lót (Mai Sơn - Sơn La) khi được hướng dẫn kỹ thuật nuôi giống lợn địa phương, bà Thuý cảm thấy an lòng vì đã giúp họ bỏ cách nuôi lạc hậu, từng buớc thoát nghèo, làm giàu.

Từ những thành công trong công tác nghiên cứu, bà Thúy luôn mong muốn được truyền dạy cho lớp trẻ, chẳng thế mà bao thế hệ sinh viên, cán bộ khuyến nông các tỉnh thành đều được bà hướng dẫn tận tình. Đưa tôi xem danh sách các khóa đào tạo của mình, bà như muốn chia sẻ niềm vui, sự đam mê khi cứ tỉ mẩn giới thiệu chi tiết từng đề tài nghiên cứu.

Phần thưởng xứng đáng

Với những thành tích đó, bà Thúy đã vinh dự được nhận nhiều Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và PTNT, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Đặc biệt, bà vinh dự là một trong ba cá nhân tiêu biểu được nhận giải thưởng Kovalepskaia năm 2008 - 2009.

Đây thực sự là món quà lớn động viên, khích lệ tinh thần bà Thuý cho những thành quả bà đã đạt được và cho những dự định trong hành trình nghiên cứu tiếp theo. Bà tâm sự: “Những chuyến thực địa ở Sơn La, được ăn ngủ với đồng bào dân tộc, tôi mới thấy hết sự khó khăn, thiếu thốn của họ. Thế nên, trong thời gian tới, tôi vẫn tiếp tục những đề tài nghiên cứu các quỹ gen vật nuôi để phần nào giúp bà con dân tộc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo và làm giàu”.

Cống hiến thời gian, công sức cho sự nghiệp nghiên cứu nhưng bà Thuý vẫn không quên trách nhiệm làm vợ, làm mẹ. Một gia đình trong ấm, ngoài êm, hai cô con gái đang du học toàn phần ở Hoa Kỳ, Nhật Bản và bên cạnh bà luôn có sự động viên của chồng. Những tấm bằng khen, giải thưởng thực sự là món quà ý nghĩa giành cho người phụ nữ giỏi giang, tháo vát nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3.

Nguyễn Lê