Thu hái chè ở Vị Xuyên.

Vụ đông trở thành vụ sản xuất chính

So với nhiều địa phương khác trong tỉnh, Vị Xuyên có nhiều lợi thế để xây dựng các vùng chuyên canh. Trên cơ sở đó, lãnh đạo huyện đề ra các chương trình như “4 chuyển”, “7 cây, 4 con”,... làm “bàn đạp” nhằm khai thác hết tiềm năng. Chương trình “4 chuyển” gồm: chuyển đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng cây có giá trị kinh tế cao hơn; chuyển từ số lượng sang chất lượng; chuyển từ tự cấp tự túc sang chăn nuôi hàng hoá tập trung; chuyển vụ đông thành vụ sản xuất chính. Những cây trồng được chú trọng phát triển là chè, thảo quả, lạc, đậu tương,... trong đó, chè có khoảng 4.000ha.

Tại xã Cao Bồ, cây chè thực sự mang lại cuộc sống mới cho đồng bào Dao nơi đây. Hiện xã có 983ha chè, trong đó 720ha đã cho thu hoạch, bình quân mỗi hộ có 1,5 - 2ha chè. Chỉ tính riêng năm nay, bà con thu hái được trên 2.800 tấn chè búp tươi, thu lợi gần 6 tỷ đồng. Với hướng phát triển kinh tế bền vững, Cao Bồ đã dần thoát nghèo và chuẩn bị xin ra khỏi Chương trình 135.

Ngoài ra, Vị Xuyên còn có trên 1.200ha thảo quả. Mỗi hecta thảo quả, bà con thu lợi 30 - 50 triệu đồng.

Cách đây 5 năm, nông dân Vị Xuyên chưa chú trọng sản xuất vụ đông. Sau khi thu hoạch xong lúa mùa là đất ruộng bỏ hoang cho đến vụ sau. Cùng với việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, những năm gần đây, nông dân trong huyện đã tích cực chuyển đổi mùa vụ. Vụ đông đã được nông dân gieo trồng các loại cây lương thực như ngô, khoai, rau và dần trở thành vụ sản xuất chính. Trước đây, chỉ có nông dân người Kinh sống ven đường Quốc lộ 2 ở các xã Đạo Đức, Việt Lâm trồng 50ha rau vụ đông, thu nhập 6-12 triệu đồng/ha/vụ, thì nay bà con các dân tộc thiểu số đã đưa cây rau vụ đông vào gieo trồng. Lãnh đạo địa phương còn hợp đồng với Công ty TNHH Vạn Đạt trên địa bàn mở rộng diện tích cây vụ đông, nhận bao tiêu sản phẩm cho bà con. Đến nay, Vị Xuyên có gần 600ha các loại rau vụ đông cho thu nhập cao như su hào, bắp cải, súp lơ, cà chua...

Chăn nuôi cũng là lĩnh vực được huyện ưu tiên phát triển. Năm 2007, toàn huyện có 31.529 con trâu, 2.344 con bò, tổng đàn lợn 47.152 con, đàn dê 18.000 con, gia cầm 427.378 con.

Tạo sự đột biến từ Chương trình 135

Khám, chữa bệnh cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Một trong những chương trình, dự án góp phần mang lại sự thay đổi cho Vị Xuyên là Chương trình 135. Nhờ nguồn vốn của Chương trình, hầu hết các xã đặc biệt khó khăn trong huyện đã có đường đến tận trung tâm; trường học, trạm y tế được xây dựng khang trang. Tỷ lệ hộ dân được dùng điện, nước sạch sinh hoạt ngày càng tăng nhờ huyện thực hiện lồng ghép nguồn vốn của Chương trình 135 với nhiều chương trình, dự án khác. Tại xã Thanh Đức, nhờ điện, đường, trường, trạm hoàn chỉnh, cuộc sống của bà con có nhiều đổi thay, nếp nhà đã khang trang hơn. Hiện, người dân Thanh Đức trồng được 239,7ha thảo quỷ, trong đó 29ha đã cho thu hoạch; 117ha chè; đàn trâu 520 con... Tuy nhiên, theo ông Đàm Văn Bông, Bí thư Huyện uỷ huyện Vị Xuyên: “Một vấn đề tôi cho rằng cần phải quan tâm là phải tạo ra sự công bằng tương đối trong đầu tư giữa các vùng miền. Tỷ trọng đầu tư giữa các vùng miền hiện chênh lệch quá lớn. Cần có cơ chế tạo ra sự công bằng thương mại, đặc biệt là các hệ thống dịch vụ, tạo cơ hội cho người dân vùng sâu, vùng xa được đưa các sản phẩm của mình tham gia vào quá trình phân phối, lưu thông. Bản thân họ cũng được hưởng các thành quả do công cuộc đổi mới của Đảng đem lại”.

Huyền Anh