Thế nhưng, rừng chưa kịp trồng mới thì gần 32ha rừng khác đã bị tàn phá. Tất cả bắt đầu từ quyết định sai lầm của ông Giám đốc lâm trường Hoàng Văn Tiến.

Lãnh đạo phá trước, nhân viên “noi gương” phá sau

Để từng bước hoàn thành Dự án “Trồng mới 5 triệu ha rừng huyện Anh Sơn”, năm 2008, Sở NN&PTNT Nghệ An đã giao cho Công ty Lâm nghiệp Anh Sơn trồng mới 150ha. Trong đó bao gồm 100ha rừng sản xuất và 50ha rừng phòng hộ. Công văn của Sở NN&PTNT Nghệ An nêu rõ: “Yêu cầu chủ dự án chủ động tạo giống và tiến hành lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật, dự toán, trình lên tỉnh để thẩm định, phê duyệt”.

Gần 32ha rừng đã bị cạo trắng, tan hoang. Ảnh: H.Sang

 Theo đó, để tiến hành trồng mới 150ha rừng, phía Công ty Lâm nghiệp Anh Sơn phải hoàn tất các thủ tục: Phuơng án chuyển một số diện tích rừng nghèo kiệt để cải tạo rừng tự nhiên; phương án khoán bảo vệ rừng theo Nghị định 135; hồ sơ thiết kế trồng rừng năm 2008; hồ sơ khai thác nứa; hồ sơ giao nhận khoán… Sau đó, các thủ tục này phải được cấp có thẩm quyề phê duyệt như quy định đã ban hành.

Tuy nhiên, ông Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Anh Sơn lại chủ trương “đi tắt đón đầu”. Mặc dù chưa được Sở NN&PTNT Nghệ An cũng như UBND tỉnh thẩm đinh và phê duyệt nhưng ông Tiến đã chủ động cho các hộ được phép “phát rừng” để trồng mới. 31,26ha rừng nứa và gỗ bỗng chốc bị phá tan hoang. 

Để giúp các hộ “đẩy nhanh tiến độ”, đích thân Giám đốc Công ty đã bút phê vào lá đơn “Giấy xin sẻ phát rừng” với nội dung: “Phòng KHKT, Đội 1 hướng dẫn gia đình sẻ phát đúng đối tượng”. 

Sau khi có bút phê của ông giám đốc, các hộ đã nhanh chóng tiến hành phá rừng. Thậm chí, trong quá trình tiến hành sẻ phát rừng, cán bộ kỹ thuật của công ty đã xuống tận nơi để hướng dẫn.

Theo hồ sơ mà chúng tôi có được, trong số 31,62ha rừng bị chặt phá, có một số đối tượng được giao khoán là người của Công ty Lâm nghiệp Anh Sơn. Đơn cử: ông Nguyễn Đình Tuấn - Phó Giám đốc được giao sẻ phát 12,3ha; ông Nguyễn Văn Đồng - cán bộ công ty được giao 3,01ha… Đích thân ông giám đốc cũng góp công rất lớn vào tiến độ phá rừng khi đuợc giao sẻ phát 2,8ha.

Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tháng đầu năm 2008, cán bộ Công ty Lâm nghiệp Anh Sơn và một số hộ khác đã thi nhau cạo trắng 31,62ha rừng. Các tiểu khu 940–943-969 đang xanh tốt bỗng chốc biến thành đồi trọc. Nhiều hộ thấy các khu vực giao khoán của giám đốc, phó giám đốc đã tiến hành sẻ phát liền bỏ tiền thuê nhân công phát rừng. 

Anh Nguyễn Đình Hưng - một trong những hộ được giao rừng sẻ phát cho hay: “Khi thấy các vị lãnh đạo trong công ty thi nhau phát rừng thì gia đình tôi mới bắt tay vào làm. Các vị lãnh đạo đã làm thì công nhân chúng tôi không còn gì phải bàn nữa. Khi người của kiểm lâm đến kiểm tra, chúng tôi mới biết việc phá rừng để trồng mới chưa được cấp thẩm quyền cho phép. Lúc đó, tôi mới biết mình đang vi phạm pháp luật”.

Một số chủ hộ nhận khoán tham gia trong vụ phá rừng khẳng định: Sở dĩ họ tham gia là vì được đích thân Giám đốc Hoàng Văn Tiến đồng ý, phê duyệt. 

Để chứng minh, một hộ dân đã đưa cho chúng tôi 3 loại giấy tờ gồm: Danh sách công khai các trường hợp đủ điều kiện giao khoán đất đợt 1 tại Lâm trường Anh Sơn; phiếu thu của Công ty Lâm nghiệp Anh Sơn về việc nộp tiền giao khoán nhận đất rừng; giấy xin sẻ phát rừng. 

Trong bản danh sách các đối tượng được giao khoán có tờ trích biên bản cuộc họp xét giao khoán đầy đủ với các thành phần từ Ban giám đốc, Ban chỉ đạo giao khoán… Sau khi phê duyệt, có 59 hộ được giao khoán, trong đó 58 hộ là cán bộ, công nhân lâm trường.

“Tôi sai nhưng không phải do cố ý”?

Ông Tiến cho rằng hành vi phá rừng của mình là không cố ý? Ảnh: H.Sang

Trao đổi với phóng viên VietNamNet, Giám đốc lâm trường Hoàng Văn Tiến đã thừa nhận những sai sót của mình trong việc tiếp tay cho các hộ dân phá rừng: “Sai lầm đầu tiên của chúng tôi là quá chủ quan. Quyết định 186 ra đời nhưng do chúng tôi đã không bám văn bản, nghĩ nứa nhỏ, nứa tép thì phá bỏ cũng không có vấn đề gì. Năm 1981, tỉnh Nghệ An cũng đã có quy định nứa tép thì được xử lý thực bì. Quy định này đã lâu rồi, chúng tôi như thế mà xử lý chứ không kiểm tra lại. Bây giờ đối chiếu lại các văn bản thì thấy mình làm sai quá nghiêm trọng". 

Tuy vậy, ông Tiến cũng tranh thủ thanh minh: "Tôi biết là tôi đã cho phát, sẻ rừng khi chưa hoàn tất thủ tục nhưng lý do là do tôi nóng vội hoàn thành kế hoạch trên giao. Tôi sai nhưng không phải do cố ý!?”.

Như vậy, theo lời ông Tiến, do “nóng vội”, “không nghiên cứu các văn bản hiện hành”, ông giám đốc đã cùng với cán bộ công ty hè nhau phá rừng. Chỉ trong một thời gian ngắn, gần 32ha rừng đã bị chặt trắng. 

Cần phải nói thêm rằng, trong vụ việc này, trách nhiệm của Hạt Kiểm lâm Anh Sơn là không nhỏ. “Chính họ cũng đã từng kiểm tra, họ cũng nghĩ như chúng tôi là nứa tép thì được phép chặt phá. Nếu như họ ngăn chặn, can thiệp chúng tôi ngay từ đầu thì làm gì xảy ra chuyện” - ông Tiến khẳng định.

• Hoàng Sang (vnn)
   
  Bài 2: Kiểm lâm “ngủ quên”, gần 32ha rừng bị cạo trắng