Ông Đoan chỉ vào kho máy bơm và tổng bơm thu của "quặng tặc".

Đã nhiều lần lực lượng bảo vệ của Công ty Crômit Cổ Định buộc phải xô xát với người dân, bởi nhiều người dân sau khi nghe được thông tin UBND tỉnh Thanh Hoá sẽ cho phép công ty này và một số doanh nghiệp khai thác quặng trở lại đã lén lút mua keo về trồng ngay trên đất mỏ.

Đứng trên cao nhìn xuống, có thể dễ dàng nhận ra những chiếc xe máy không biển số ngược xuôi trong vùng mỏ, cõng trên mình hàng tạ quặng ra khỏi bãi và khi trở lại là hàng nghìn cây keo non chất sau xe, góp phần thực hiện “chiến lược phủ xanh vùng mỏ”. Theo anh Nguyễn Văn Dương, cán bộ Công ty Crômit Cổ Định, đã có gần 5ha keo được “phủ xanh” tại đây.

Khi Công ty Crômit Cổ Định tăng cường lực lượng bảo vệ, các đối tượng chuyển sang trồng vào buổi tối. “Sau mỗi đêm lại có hàng nghìn cây keo con được trồng trên đất mỏ” - anh Dương cho biết.

Khuyên ngăn không được, Công ty Crômit Cổ Định cho phép lực lượng bảo vệ nhổ những cây keo mà người dân cố tình trồng trên phạm vi đất quản lý của Công ty, đã có nhiều cuộc cãi vã xảy ra giữa lực lượng bảo vệ và người dân. Nhưng vì không có quyền bắt hay tịch thu tài sản của những đối tượng này nên Công ty chỉ có thể dừng lại ở việc “giải toả”.

Công ty Crômit Cổ Định được cấp giấy phép quản lý và khai thác 16km2 đất mỏ, thuộc địa phận 3 xã Tân Ninh, Thái Hoà, Vân Sơn. Công ty có hai dây chuyền khai thác quặng đặt trên địa bàn xã Vân Sơn và đang có dấu hiệu xuống cấp. Để không bị một số kẻ xấu đánh cắp thiết bị, máy móc, Công ty tiến hành tháo dỡ đường ống và một số máy móc về khu vực sân kho gần năm nay. Trong khi Công ty “dài cổ” đợi UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường cho phép khai thác trở lại thì hàng trăm người dân đã tràn vào trồng keo.

Ông Phạm Văn Đoan, Phó giám đốc Công ty, phụ trách bảo vệ vùng mỏ cho biết: “Sau khi nghe được thông tin Công ty được phép khai thác trở lại, người dân đã “tràn” vào địa phận quản lý của Công ty để trồng keo và khai thác quặng, chúng tôi tăng cường lực lượng cũng như “muối bỏ bể”. Công ty đã kết hợp với trung tâm vệ sĩ Thanh Hoá và công an huyện, tỉnh nhưng cũng không thể làm dịu tình hình”.

Nạn “quặng tặc” sau một tháng lắng xuống, nay xuất hiện trở lại với mức độ liều lĩnh, táo bạo hơn. Chúng thuê cả con nghiện vào vùng mỏ, khi cần có thể đánh trả lực lượng bảo vệ của Công ty. Không chỉ có vậy, chúng còn thuê người dân mang keo vào vùng mỏ trồng, nhằm mục đích phân tán và “tinh giản” lực lượng bảo vệ để chúng có thời gian tập trung khai thác. Anh Quản Thế Vinh, Trạm trưởng đội bảo vệ xã Thái Hoà cho biết: “Chúng tôi phải thay nhau đi tuần, ngày trước không có nạn trồng cây thì còn có thời gian nghỉ, giờ thì 24/24 giờ phải có mặt tại vùng mỏ để sẵn sàng giải toả. Anh em còn phân vùng quản lý cho từng đội để nâng cao tinh thần cảnh giác”.

Hàng ngày, lực lượng bảo vệ của Công ty Crômit Cổ Định giải toả hàng chục điểm khai thác quặng trái phép, thường xuyên phối hợp với lực lượng công an bắt hàng trăm đầu máy của quặng tặc, thu hàng nghìn cây keo trồng trái phép. ông Phạm Minh Quân, Giám đốc Công ty cho biết: “Công ty sẽ cho phép người dân vào vùng mỏ trồng keo, nhưng phải ký cam kết sau này Công ty khai thác quặng trên diện tích trên sẽ không phải đền bù. Tuy nhiên, điều chúng tôi lo nhất vẫn là tình trạng quặng tặc gia tăng gần đây”.

Như vậy, sau khi ký cam kết với Công ty Crômit Cổ Định, người dân có quyền trồng cây trong vùng mỏ và nếu ý tưởng này thành công, 10-15 năm sau, khi keo đã lớn thành rừng, Công ty Crômit Cổ Định nếu có tiến hành khai thác trên diện tích này, thì việc tranh chấp là khó tránh khỏi.

Thiết nghĩ, UBND tỉnh Thanh Hoá cần sớm đưa ra hướng giải quyết tốt nhất, cho phép Công ty Crômit Cổ Định khai thác quặng trở lại. Bởi khi đi vào khai thác, Công ty sẽ tạo công ăn việc làm cho hơn 800 lao động địa phương, đồng thời, ngăn chặn nạn khai thác trái phép và để nguồn tài nguyên này không bị chảy máu!

Việt Tùng