Dây chuyền sản xuất miến dong của gia đình ông La A Chiu, xã Húc Động (Bình Liêu).

Bình Liêu là huyện miền núi, biên giới của tỉnh Quảng Ninh, nơi có đông đồng bào Dao sinh sống.

Miến Bình Liêu là sản phẩm truyền thống của địa phương, được sản xuất từ 100% bột dong riềng.

Thực ra, miến dong Bình Liêu đã có từ lâu nhưng do sản xuất nhỏ lẻ, công nghệ thô sơ, sản lượng không nhiều, mẫu mã và hình thức không đệp nên chưa chiếm lĩnh được thị trường.

Năm 2000, sau khi khảo sát, thấy dong riềng là cây trồng phù hợp với đất đai, khí hậu của địa phương, sinh trưởng tốt, ít công chăm sóc, chịu được khô hạn, vốn đầu tư không cao và được biết, đây là sản phẩm có nhu cầu cao trong xã hội. Từ kết luận đó, Huyện đã xác định: Phát triển diện tích dong riềng và nghị làm miến từ dong riềng là mô hình làm giàu cho nhân dân và địa phương.

Từ đó đến nay, với sự chỉ đạo sâu sát của Huyện ủy và sự hỗ trợ tích cực của UBND, diện tích cây dong riềng được mở rộng và năng suất được nâng lên đáng kể (hiện có 184ha, năng suất bình quân 40 tạ/ha). Hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu, huyện tạo điều kiện để một số hộ lắp đặt dây chuyền chế biến miến. Cách làm này được sự đồng thuận của bà con bởi sản phẩm làm ra có nơi tiêu thụ, không phải vận chuyển đi xa. Từ đó, nhiều hộ đã chuyển những diện tích cấy lúa năng suất thấp sang trồng dong riềng. Với giá bán 1.200 đồng/kg tại ruộng, một hecta cho thu gần 50 triệu đồng. Không những thế, Bình Liêu còn có chính sách bình ổn giá, hạn chế tình trạng tư thương ép giá khi vào chính vụ bằng cách quy định giá mua tại các điểm tập trung chính cao hơn so với mua tại ruộng; và giá miến cũng được quy định trần. Nhờ vậy, nhiều hộ dân ở Bình Liêu, trong đó có không ít hộ đồng bào dân tộc đã không chỉ vượt qua đói nghèo mà đã vươn lên khá - giàu.

Xác định thương hiệu là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh trên thị trường, năm 2004, sau khi sản xuất đã đảm bảo số lượng đủ lớn, chất lượng và mẫu mã đẹp, huyện đã chỉ đạo và hỗ trợ Công ty cổ phần Thương mại Bình Liêu làm thủ tục đăng ký thương hiệu “Miến dong Bình Liêu” và mang sản phẩm tham gia triển lãm, giới thiệu sản phẩm ở những thị trường lớn. Theo lãnh đạo huyện, hiện nay, đơn đặt hàng với số lượng lớn được gửi về từ khắp nơi.

Từ cách làm của huyện Bình Liêu, mong rằng các địa phương khác trên cả nước cũng xây dựng được thương hiệu cho sản phẩm truyền thống của mình, qua đó giúp bà con tiếp cận phương thức sản xuất mới, tiến bộ và tạo sự gắn kết giữa người sản xuất với cơ sở chế biến có sự điều tiết của Nhà nước.

Thanh Hiền