Bài 3: Sân golf và những tác động môi trường

    29/06/2009 - 03:12:00

    Bài 2: Golf, dưới góc nhìn kinh tế - xã hội

    Báo động ô nhiễm

    Trong khuôn khổ hội thảo Sân golf và xây dựng xanh do Tổng Hội xây dựng tổ chức gần đây, ThS. Đỗ Thanh Bái ở Trung tâm Bảo vệ môi trường và An toàn hóa chất (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam) cho rằng: “Hoạt động tại các sân golf là hoạt động nhân sinh nên những tác động tiêu cực đến môi trường đất, nước, không khí là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, mức độ ô nhiễm môi trường do hoạt động sân golf còn phụ thuộc rất nhiều vào việc quản lý, công nghệ vận hành và trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật trong việc duy trì và khai thác sân golf, đặc biệt là việc duy trì thảm cỏ và công nghệ xử lý tái sử dụng nước thải từ các sân golf”.

    Các số liệu nghiên cứu trên thế giới cho thấy, trung bình mỗi năm, một sân golf 18 lỗ sử dụng khoảng 1,5 tấn hóa chất (cao gấp 3 lần so với cùng diện tích đất nông nghiệp). Trong đó, có các chất như axit silic, ôxit nhôm và ôxit sắt (tác nhân gây ung thư), chất xúc tác làm cứng đất để gia cố nền và bờ các hồ nhân tạo ở sân golf có sử dụng Acrylamide là chất cực độc đối với sinh vật và con người. Tất cả các loại hóa chất này có thể ngấm xuống đất, vào nước ngầm, chảy tràn khi mưa sẽ đưa đến các vùng đất, nước mặt lân cận, gây nên trình trạng ô nhiễm môi trường. Người dùng nước, nông sản có thể bị nhiễm độc và rối loạn chức năng hệ thần kinh trung ương. Ngoài ra, khi phun hóa chất vào các thảm cỏ, một phần chúng phát tán vào môi trường làm ô nhiễm không khí.

    Một thực trạng đáng báo động khác là phần lớn các dự án sân golf đã đi vào hoạt động đều không có khu vực xử lý nước thải riêng mà thải trực tiếp ra môi trường. Sân golf Đồi Cù (Đà Lạt - Lâm Đồng), sân golf Phan Thiết (Bình Thuận) đi vào hoạt động đã lâu nhưng không được xử lý triệt để nước thải. Nước thải của sân golf chảy trực tiếp ra mương thủy lợi và tràn trên đất, là nguyên nhân gây ô nhiễm nghiêm trọng các thủy vực, sông suối, ao hồ khu vực lân cận.

    Mỗi sân golf cần sử dụng lượng nước tưới trung bình khoảng 60m3/ha (6 lít/m2). Phục vụ nhu cầu này, các máy bơm công suất lớn được huy động làm việc tối đa cả ngày lẫn đêm, gây ra tình trạng tụt giảm nguồn nước ngầm ở các khu vực liền kề và thúc đẩy sự phát tán các hóa chất độc hại vào mạch nước ngầm.

    Vi phạm phổ biến

    Trên thực tế, việc phát triển sân golf thời gian qua đã có nhiều tác động tiêu cực đến môi trường, tuy nhiên công tác bảo vệ môi trường lại bị bỏ ngỏ. ThS. Đặng Văn Đam ở Hội Môi trường xây dựng Việt Nam cho rằng: “Do hạn chế về nghiệp vụ chuyên môn, thiếu thủ tục pháp lý nên các cơ quan quản lý môi trường địa phương đã không, được công tác giám sát thực hiện đánh giá thực trạng ô nhiễm môi trường do các dự án đầu tư xây dựng sân golf gây ra, cũng như việc đánh giá và giám sát thực hiện các cam kết về biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường do các chủ đầu tư đề xuất trong báo cáo về môi trường.... Mặt khác, do nhận thức chủ quan của chủ đầu tư trong công tác nhận định, đánh giá các tác động môi trường cũng như chưa áp dụng hiệu quả các biện pháp nhằm giảm thiểu các tác động đến môi trường cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm”.


    Theo thông tin từ Cục Cảnh sát môi trường (Bộ Công an), những vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường của các dự án sân golf đang diễn ra phổ biến. Các sân golf đang hoạt động kinh doanh thì không thực hiện hoặc không tuân thủ đầy đủ các nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường; không lập hồ sơ đăng ký khi có phát sinh chất thải nguy hại đối với trường hợp phải lập hồ sơ, đăng ký với cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh; không thu hồi sản phẩm, bao bì thuốc bảo vệ thực vật hoặc phân bón hoá học là chất thải nguy hại đã qua sử dụng đối với trường hợp bắt buộc phải thu hồi sản phẩm, bao bì. Ngoài ra, một số sân golf còn vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; quản lý hoá chất nguy hiểm; khai thác và bảo vệ công trình thuỷ lợi...

    Còn những dự án đang xây dựng, phần lớn không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường mà đã tiến hành xây dựng hoặc đưa công trình vào hoạt động. Đây là nguyên nhân dẫn đến các chủ đầu tư không có cam kết cụ thể về việc thực hiện biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường do hoạt động của dự án gây ra, đồng thời cũng là nguyên nhân dẫn đến việc khó quản lý và xử lý hành vi vi phạm môi trường khác.

    Theo thượng tá Phạm Mạnh Thông, Phó trưởng phòng 3 (Cục Cảnh sát môi trường): “Công tác thanh - kiểm tra, hướng dẫn và xử lý những vi phạm bảo vệ môi trường của các cơ quan chức năng có thẩm quyền đối với các dự án chưa được thực hiện thường xuyên. Các dự án hầu như không có cán bộ chuyên trách về môi trường vì vậy việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường thiếu và chưa được coi trọng. Phần lớn các dự án đều không có kho chứa phân bón riêng”. Cũng vì buông lỏng quản lý trong việc bảo vệ môi trường ở các sân golf mà nông dân, những người từng hiến đất cho dự án, đang phải hứng chịu hậu quả.

    Lâm Sơn trong “vòng xoáy” sân golf

    Tháng 9/2004, tỉnh Hoà Bình ra quyết định thu hồi gần 312ha ruộng nương, điền thổ của người dân xã Lâm Sơn (Lương Sơn) giao cho Tập đoàn Charm Vit (Hàn Quốc) xây dựng sân golf. Ban đầu, bà con rất vui vì bỗng dưng có tiền từ trên trời rơi xuống, nhưng chưa được bao lâu thì nỗi lo khát nước, ô nhiễm... đã và đang từng ngày đe doạ cuộc sống.

    Xã “khát”

    Nhường đất cho sân golf, người dân Lâm Sơn rơi vào cảnh “ngồi chơi xơi nước”. Trong hàng nghìn lao động, chỉ có 90 thanh niên được chọn đào tạo nghề mây tre đan. Học xong, bà con nhận thấy, nghề mây tre cho thu nhập không ổn định. Thế rồi, nghề đan lát đã không còn sức hút với người nông dân nơi đây. Còn vài chục thanh niên được chủ sân golf đưa vào làm việc, trả công 40.000 đồng/ngày nhưng chẳng bao lâu cũng bị sa thải vì không có công việc phù hợp.

    Vấn đề đáng báo động hơn là nỗi khổ của người dân khi nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Theo phản ánh của người dân, thảm cỏ nhung trên mặt sân golf mỗi tuần được phun thuốc trừ sâu một lần. Nước rửa cỏ hòa lẫn thuốc trừ sâu tràn xuống suối. Toàn bộ khu tái định cư phải sử dụng nước từ suối Rồng do chủ sân golf bơm lên vì ở đây không đào được giếng.

    Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Ngọc Kiều, Bí thư Đảng uỷ xã Lâm Sơn, cho biết: “Mới đây, cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường về đánh giá mức độ ô nhiễm đã tuyên bố nguồn nước suối Rồng không dùng được nữa. Nhưng chúng tôi làm gì còn sự chọn lựa nào khác? Không dùng nước suối Rồng thì lấy nước ở đâu?”.

    Vào sâu trong xóm Rồng, chúng tôi lại được nghe những lời than vãn nhọc nhằn vì tình trạng thiếu nước của người dân. “Hơn 70 năm sống ở đây, tôi chưa thấy dòng suối này cạn bao giờ. Thế mà dạo này không có nước để dùng”, một cụ già trong xóm bức xúc. Bây giờ người trong xóm không còn thoải mái tắm giặt ở suối Rồng nữa mà phải đi thật xa, lên núi để tìm nước dẫn về.

    Bi, hài chuyện làm nông, đi học...

    Ngoài ra, việc xây dựng sân golf cũng khiến người dân Lâm Sơn rơi vào tình cảnh “dở khóc, dở cười”. Bởi khi quy hoạch sân golf, người ta không nghĩ đến cuộc sống người dân xung quanh nên mới có chuyện như vậy. Sân golf bỗng dưng trở thành vật cản con đường đi làm, đi học của hàng trăm người dân và các em học sinh. Người dân muốn đi ra đồng phải men theo sân golf dài cả chục kilômét, còn không muốn đi bộ thì phải đợi đến giờ, đeo thẻ để ô tô chở qua sân golf. Đùa vui một người dân đi làm đồng bằng ô tô, sướng nhất bà con mình rồi, tôi liền bị phản bác: “Sướng cái gì, để đến được chỗ ô tô đón đã khổ, lại phải đến đúng giờ, thà... đi bộ còn hơn”. Đắng cay hơn, cũng vì sân golf án ngữ mà đã có hàng chục em học sinh bên kia núi phải dang dở việc học hành.

    Người dân Lâm Sơn đang yên ổn làm ăn, bỗng dưng sân golf mọc lên kéo theo bao hệ lụy. Vừa khốn khó đủ đường, người dân ở đây còn thường trực nỗi lo... ô nhiễm đang từng ngày đe dọa cuộc sống.

    Lê Vũ

    Bài 4: Sân golf và vấn đề quy hoạch

    Duy Phong

Ý kiến bạn đọc

Tiêu điểm

Tự hào vững bước

Tự hào vững bước

KTNT - Qua thực tế gần 30 năm hoạt động với 5 kỳ Đại hội của Hội Làm vườn Việt Nam có thể khẳng định:Thứ nhất, mô hình kinh tế VAC do Hội Làm vườn...