Bài 1: Quy hoạch phát triển sân golf: Cần định hướng phù hợp

Nét quyến rũ của môn thể thao quý tộc

Nếu ai đã từng có dịp lên khu du lịch nghỉ dưỡng Tam Đảo (Vĩnh Phúc), thưởng ngoạn vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ và không khí trong lành đều phải ngỡ ngàng vì có một thiên đường ngay lưng chừng núi - đó là sân golf Tam Đảo. Một thảm cỏ xanh trải dài từ ngọn đồi này qua ngọn đồi khác, cách đoạn lại có một hồ nước, dưới cái nắng oi ả đầu hè nhưng khi đến đây, chúng tôi dường như quên hết mệt nhọc. Được biết, trước kia, nơi đây là vùng đất hoang vắng. Từ khi sân golf được xây dựng, mỗi ngày có hàng trăm lượt khách tìm đến vui chơi, giải trí.

Theo ThS. KTS. Ngô Trung Hải, Phó viện trưởng Viện Kiến trúc quy hoạch đô thị và nông thôn (Bộ Xây dựng), nét quyến rũ của sân golf toát lên từ vẻ đẹp của sự thay đổi địa hình, cảnh quan. Sự bí ẩn về không gian kết hợp với cảnh quan phong phú từ các loại cây xanh, rừng cây trên nền những mảng cỏ rộng lớn cho đến mặt nước ven hồ theo các đường golf chính là nét quyến rũ của nghệ thuật quy hoạch sân golf.

Trong từng loại sân golf có thể có hỗn hợp các loại sân như 18 lỗ hướng hồ kết hợp với 18 lỗ hướng núi. Sân SeaLink ở Phan Thiết (Bình Thuận) lại thiết kế dựa trên hình ảnh của những đồi cát với mặt nước biển trong xanh.

“Golf đã giúp tôi làm chủ được mình, biết yêu chính mình. Trước một nỗi buồn, nỗi thất vọng quá lớn, tôi lại tìm đến golf để cân bằng tâm lý. Sau những giờ nghiền ngẫm, căng thẳng, cẩn trọng với từng đường đánh, nỗi đau tưởng chừng rất nghiêm trọng cũng trở nên nhẹ nhõm. Golf giúp tôi tạo lập thói quen tương tác với người khác một cách hiệu quả, biết khi nào nên đưa ra cú đánh quyết định”, Hoàng Anh, Giám đốc Công ty Truyền thông VAT (đường Cửu Long, Q. Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh) đã tâm sự về thú chơi golf của mình như vậy.

Đồi Cù (Đà Lạt-Lâm Đồng) là sân golf đầu tiên ở Việt Nam.

Là người mới bước vào làng golf, ông Ngọc Linh, Phó giám đốc Công ty Thương mại Galaxy, khẳng định: “Sau tiếng gậy quật chắc gọn, chính xác, quả banh trắng tí hon bay lên không trung mạnh mẽ như muốn chinh phục thiên nhiên, khiến tôi có cảm giác như không gian nâng cao hơn, tầm nhìn mở rộng. Chơi golf nói riêng và thể thao nói chung giúp tôi giảm căng thẳng, rèn luyện sự kiên nhẫn, tính cẩn trọng, phán đoán nhanh nhạy, chính xác”. Tuy ngành nghề khác nhau nhưng chính từ những cơ hội được cọ xát trên sân golf mà mỗi người học được thêm cách quản lý, ứng xử cởi mở, thoải mái và hướng ngoại hơn, đặc biệt là chiến thắng được thói tự ti cá nhân. “Giống như kinh doanh, đây là trò chơi khiến mình phải vươn lên, phải hoàn thiện mỗi ngày để chiến thắng. Nó thỏa mãn khát khao của con người”, Anh Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Nón Sơn vui vẻ cho biết.

Lợi ích nào từ sân golf?

Sân golf Long Thành (Long Thành - Đồng Nai) được khởi công xây dựng vào năm 2001. Theo ông

Những năm gần đây, số lượng sân golf ở nước ta phát triển nhanh chóng mặt. Tuy nhiên, qua đợt kiểm tra mới đây của Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường) thấy, hiệu quả thu được từ sân golf không lớn.

Lê Văn Kiểm, Tổng giám đốc Công ty Long Thành, trước kia, nơi đây là vùng đồi khô cằn, hoang hoá, sình lầy. Nông dân chỉ sản xuất nông nghiệp được một vụ do ngập nước. Đến nay, vùng đất này đã thay da đổi thịt với cây cỏ xanh tươi, không khí trong lành và đang dần hình thành khu đô thị hiện đại, phục vụ nhu cầu cuộc sống ngày càng cao của xã hội. Qua 9 năm hoạt động, chúng tôi đã giải quyết việc làm cho hơn 2.000 lao động là người địa phương và các vùng lân cận với thu nhập bình quân 2, 5 triệu đồng/người/tháng. Tất cả lao động của Công ty đều được đào tạo nghề phù hợp với chuyên môn và vị trí làm việc. Đến nay, chúng tôi đã nộp ngân sách Nhà nước hơn 200 tỷ đồng và là một trong những doanh nghiệp nộp ngân sách lớn của tỉnh Đồng Nai”, ông Kiểm cho biết thêm.

ThS. KTS. Ngô Trung Hải phân tích, xét một cách khách quan, phát triển sân golf có thể mang lại những lợi ích về kinh tế - xã hội, thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm địa phương. Hoạt động chơi có những nét đặc thù riêng và một trong những đặc thù quan trọng là có thể vừa chơi golf vừa thưởng ngoạn cảnh quan, tạo cảm giác thư giãn, thoải mái cho người chơi golf. Do đó, hầu hết các sân golf đều chú ý đến việc tạo cảnh quan hấp dẫn, tự nhiên, phù hợp với cảnh quan khu vực, đồng thời tạo được nét đặc thù riêng cho sân golf.

“Thể thao golf trở thành loại hình du lịch hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu du lịch hướng về thiên nhiên, du lịch gắn với thiên nhiên hoặc dựa vào thiên nhiên. Sân golf vừa là sản phẩm kinh doanh du lịch, là một trong những động lực phát triển du lịch sinh thái văn hoá đối với những vùng, khu vực tài nguyên thiên nhiên cảnh quan hấp dẫn và đa dạng như ở nước ta”, TS.KTS. Lê Trọng Bình, Trưởng khoa Quản lý Đô thị (Học viện Cán bộ Xây dựng và Đô thị) chia sẻ quan điểm. Tất cả các dự án phát triển kinh tế -xã hội đều có thể mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng xã hội nếu nó được thực hiện đúng hướng. Sân golf cũng vậy. Không cần phải bàn đến lợi ích mà nó mang lại. Điều đáng bàn ở đây là việc lấy đất làm sân golf quá ồ ạt, hoặc những hoạt động kinh doanh trá hình đã mang lại hệ lụy không nhỏ.

Bản thân sân golf không mang lại hiệu quả Đó là nhận định của TS. Nguyễn Ngọc Chu, Tổng thư ký Hiệp hội Golf Việt Nam. Theo ông, bản thân sân golf không mang lại hiệu quả cho nhà đầu tư, lợi nhuận chủ yếu dựa vào bất động sản. Thu từ khách đánh golf và các dịch vụ liên quan chỉ đủ trang trải chi phí hoạt động. Điều đó cho thấy, việc cấp đất xây dựng sân golf ở nhiều địa phương chưa chặt chẽ, khiến golf chỉ là cái cớ để doanh nghiệp kinh doanh những loại hình khác. Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nêu trên là do quy hoạch sử dụng đất ở nhiều địa phương còn thiếu cụ thể nên không có cơ sở kiểm soát. Theo kết quả kiểm tra, trung bình mỗi dự án sân golf chiếm khoảng 335ha đất. Tính đến nay, diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi để giao cho các dự án sân golf lên tới gần 10.000ha. Tính đến nay, mới có 18/144 dự án sân golf đi vào hoạt động nhưng nguồn thu chủ yếu vẫn từ hoạt động dịch vụ, bất động sản... Nếu chia đều cho tổng diện tích đất mà các sân golf đang bao chiếm thì đất đai sinh lợi từ nguồn sân golf là quá nhỏ. Cho đến nay, nhiều tỉnh, thành phố đã tạm hoãn việc giao đất hoặc huỷ bỏ một số dự án sân golf chưa triển khai nhưng vẫn còn đến 78 dự án đang thực hiện với tổng diện tích khoảng 26.170ha. Nhiều địa phương có từ 3 - 6 dự án sân golf nhưng diện tích dành cho sân golf chỉ chiếm 30%. Để giải quyết dứt điểm tình trạng nêu trên, Bộ Tài nguyên và Môi trường kiến nghị đình chỉ ngay việc giao đất cho những dự án sân golf chưa triển khai; đồng thời thu hồi đất đã giao cho các dự án chưa triển khai hoặc chậm tiến độ.                           “Núp bóng" Golf để... kinh doanh ông Lư Thanh Phong, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.Hồ Chí Minh cho rằng: “Đầu tư sân golf là không hiệu quả. Hiện, thành phố có 7 sân golf đã cấp phép, tương đương 1.410ha. Trong đó, diện tích dành riêng cho sân golf là 724ha, nhưng chỉ có một sân golf đang hoạt động là sân golf Hoa Việt (Thủ Đức)...”. Chính thức hoạt động từ tháng 12/1992, dự án sân golf này nổi tiếng với khu Công viên nước Waterwolrd. Nhưng đến nay, trước cổng khu công viên nước này là hàng rào sắt hoen rỉ, vắng bóng người. Thực tế Công ty Hoa Việt đã xin chuyển đổi khu công viên nước sang xây dựng nhà biệt thự cho thuê và bán từ năm 2005. Thống kê từ năm 1994 đến nay, sân golf Hoa Việt nộp 178 tỷ đồng tiền thuế và giải quyết việc làm cho 900 lao động nhưng nguồn thu chủ yếu lại là hoạt động kinh doanh bất động sản..., còn riêng sân golf thì lỗ 17 tỷ đồng. Năm 2003, dự án sân golf Tam Đảo (Vĩnh Phúc) được cấp phép với diện tích 137ha. Tuy nhiên, chủ đầu tư đã dùng tới 90ha sân golf để làm biệt thự, chia thành 290 lô, trong khi dự toán đầu tư cho dự án chỉ khoảng 400 tỷ đồng. Trong tổng diện tích 4.200ha đất của 9 dự án sân golf đang triển khai tại Lâm Đồng, chỉ có 20% diện tích được dành cho sân golf, phần còn lại chủ yếu được sử dụng xây nhà nghỉ, biệt thự cao cấp để bán và cho thuê. Như vậy, do nhiều nguyên nhân mà hiệu quả thu được từ sân golf chưa cao, các nhà đầu tư chỉ nhắm vào việc kinh doanh bất động sản, nhà hàng, khách sạn, biệt thự... để thu lợi. Việc núp bóng sân golf để thực hiện các mục đích kinh doanh khác là một trong những nguyên nhân gây tranh cãi về việc phát triển sân golf hiện nay. Vũ Duy

Duy Phong

Kỳ III: Sân golf và những tác động môi trường