Mạng lưới y tế: Tuyến trên quá tải, cơ sở bị "chê"

    5/11/2009 10:13:00 AM

    Bài 1: Y tế cơ sở, điểm tựa vững chắc

    Dù còn thiếu thốn mọi bề nhưng những năm qua, tuyến y tế cơ sở vẫn luôn hoàn thành chức năng và nhiệm vụ của mình, trở thành điểm tựa vững chắc trong công tác phòng chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.

    Góp phần ổn định xã hội

    Trong hệ thống chăm sóc sức khoẻ công lập, trạm y tế xã là nơi đầu tiên người dân có thể tiếp cận khi ốm đau. Nhiệm vụ của trạm y tế xã là thực hiện các dịch vụ kỹ thuật chăm sóc sức khoẻ ban đầu, phát hiện sớm và phòng chống dịch bệnh. Chính vì vậy, vai trò của trạm y tế xã là vô cùng lớn.

    Hằng năm, y tế cơ sở phải đảm nhiệm khoảng 75-80% dịch vụ khám chữa bệnh, đồng thời thực hiện những nhiệm vụ khác như tiêm chủng mở rộng, phòng chống các bệnh xã hội, bệnh dịch nguy hiểm... Nhờ những nỗ lực không ngừng của đội ngũ y, bác sĩ, sự đầu tư của Nhà nước mà hệ thống y tế cơ sở ngày càng hoàn thiện và đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

    Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu cho rằng: “Công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân ở nước ta đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các tổ chức quan tâm đến vấn đề sức khoẻ đánh giá cao. Cho đến nay, chúng ta đã có 100% số xã có cán bộ y tế và trạm y tế. Tỷ lệ tiêm chủng mở rộng cho trẻ dưới 5 tuổi đạt 98%; 95% số xã có nữ hộ sinh trung cấp và y sĩ sản nhi”.

    Bên cạnh đó, kết quả chăm sóc sức khỏe ban đầu, cốt lõi là việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em được bảo đảm tốt hơn. Công tác giám sát dịch bệnh ngày càng chặt chẽ, chẩn đoán và điều trị kịp thời khi người dân đến cơ sở y tế, góp phần giảm tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong do nhiều dịch bệnh nguy hiểm, đặc biệt giảm tỷ lệ tử vong sơ sinh, trẻ dưới 1 tuổi và bà mẹ mang thai. Nhiều bệnh thường gặp ở phụ nữ, trẻ em đã được giải quyết ngay từ tuyến cơ sở.

    Do đặc điểm thời tiết, khí hậu nước ta diễn biến thất thường, ngập lụt, ô nhiễm môi trường nên dịch bệnh thường xuyên xảy ra với mức độ phức tạp. Thế nhưng, y tế tuyến dưới vẫn luôn hoàn thành vai trò là điểm tựa vững chắc trong phòng chống dịch bệnh, qua đó giúp nhân dân an tâm lao động sản xuất, góp phần ổn định, phát triển kinh tế - xã hội. Ngay trước Tết Nguyên đán 2009, dịch cúm A/H5N1 đã xảy ra, nhưng ngành y tế phối hợp với các lực lượng chức năng khoanh vùng, khống chế kịp thời. Cán bộ y tế cơ sở tuy còn gặp nhiều khó khăn nhưng luôn bám sát địa bàn, phát hiện sớm và dập dịch ngay từ khi khởi phát nên đã hạn chế nhiều dịch bệnh nguy hiểm. Những đóng góp này rất có ý nghĩa trong việc góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định cuộc sống của nhân dân.

    Thay đổi nhận thức

    Đóng góp vào những thành quả lớn lao mà tuyến y tế cơ sở làm được không thể phủ nhận sự “cống hiến” rất lớn của mạng lưới y tế thôn, bản ở vùng sâu, vùng xa. Đến một số địa phương miền núi bây giờ, việc người dân tìm đến trạm y tế để khám bệnh thay vì mời thầy mo, thầy cúng đã cho thấy phần nào sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Đây cũng chính là thành quả mà các cán bộ ở Trạm y tế xã Bảo Lâm - xã vùng biên giới của huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) làm được.

    Trạm chỉ có 4 người nhưng phải phụ trách 10 thôn với trên 3.000 khẩu. Ở đây, dân cư sống không tập trung, đường sá đi lại khó khăn. Bởi vậy, cán bộ của trạm xác định không thể tổ chức thường xuyên những buổi tuyên truyền một cách độc lập mà phải tiến hành kết hợp với các cuộc họp xã, thôn để tuyên truyền lồng ghép kiến thức về vệ sinh môi trường, sinh đẻ có kế hoạch và các biện pháp phòng chống dịch bệnh... Sự nhiệt tình của cán bộ trạm y tế đã từng bước thay đổi nhận thức của người dân đối với việc đến khám-chữa bệnh tại trạm y tế.


    Bác sĩ Hà Thị Oanh, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Bảo Lâm cho biết, riêng năm 2008, trạm khám chữa bệnh cho trên 3.300 lượt người, điều trị 1.800 lượt người. Nhằm phục vụ công tác khám chữa bệnh kịp thời, thuận lợi, trạm được đầu tư xây dựng 3 phòng chuyên môn là sản, lưu bệnh nhân và phòng dược với đầy đủ thiết bị y tế cơ bản như: nồi hấp, cân trẻ em, ống nghe, tủ thuốc... Nhờ vậy, chất lượng khám -chữa bệnh được nâng lên. Ba năm trở lại đây, trên địa bàn xã không có trường hợp mắc bệnh sốt rét, phong, bại liệt... Trên 80% trẻ trong độ tuổi được tiêm đủ các loại vắc -xin và uống vitamin A. Công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và kế hoạch hoá gia đình được bà con trong xã nhiệt tình hưởng ứng. Nếu như trước đây, hầu hết người dân đều coi việc sinh đẻ của chị em phụ nữ là tự nhiên, không cần thăm khám thì đến nay, trên 70% phụ nữ có thai tự giác đến khám và sinh đẻ tại trạm. Công tác chăm sóc sau sinh cũng đạt tỷ lệ trên 80%. Chị Nông Thị Hảo, 25 tuổi, cho biết: “Trước đây, chị em có thai không đến trạm y tế khám nên không biết phải phòng bệnh cho em bé từ trong bụng mẹ. Nay thì biết rồi, ai cũng đến khám và tiêm phòng. Bác sĩ bảo, làm vậy con sẽ khoẻ mạnh, không bệnh tật”.

    Bên cạnh đó, cán bộ trạm y tế xã cùng cán bộ y tế cộng đồng đã tích cực hướng dẫn cách chăm sóc thai và trẻ sơ sinh cho chị em phụ nữ. Vì vậy, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng của xã chỉ còn 28%.

    Nhận xét về vai trò của trạm y tế xã, ông Ngàn Đức Thiêm, Bí thư Đảng uỷ xã Bảo Lâm khẳng định: “Trong điều kiện làm việc gặp nhiều khó khăn nhưng các thầy thuốc của trạm vẫn từng bước khắc phục, thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân, giữ vững danh hiệu trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia”.

    Ốm đau cứ... đến trạm

    Dù còn nhiều khó khăn nhưng các trạm y tế cơ sở vẫn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. Không chỉ đảm bảo chăm lo sức khỏe cho nhân dân, thông qua việc thăm khám, các cán bộ y tế cơ sở còn góp phần giúp bà con xóa bỏ hủ tục lạc hậu. Trở lại Trạm y tế xã Cảnh Thụy (Yên Dũng – Bắc Giang) những ngày này, chúng tôi bắt gặp niềm vui của nhiều bệnh nhân đang trong quá trình hồi phục sức khoẻ. Cụ Nguyễn Văn Tường, 80 tuổi ở thôn Đông, một trong rất nhiều bệnh nhân điều trị tại đây, xúc động: “Hai tuần trước, khi thấy người khó chịu, kèm theo tiêu chảy, được con cháu đưa đến trạm y tế xã khám và điều trị tôi đã bắt đầu hồi phục”. Trạm trưởng Trạm y tế xã Nguyễn Thế Hậu cho biết, trạm có đủ 13 phòng chức năng, công trình phụ trợ. Tất cả các bác sĩ, y sĩ, kỹ thuật viên đều được đào tạo cơ bản, cập nhật kiến thức cùng với các thiết bị hiện đại như máy siêu âm, điện tim, xét nghiệm đường huyết, nước tiểu, giúp việc chẩn đoán bệnh chính xác, kịp thời hơn. Trong quá trình hoạt động, trạm đã khám, điều trị thành công nhiều trường hợp bệnh phức tạp, nhất là các bệnh về tim mạch, huyết áp, đường hô hấp, tiêu hoá, hạn chế những tai biến đáng tiếc, đồng thời giảm chi phí cho bệnh nhân, nâng tỷ lệ người dân đến khám, điều trị tại trạm gấp 2 lần so 5 năm trước.

    Ông Đàm Đức Xuyên kể: “Tôi bị viêm gan gần một năm, được các thầy thuốc ở trạm điều trị bằng phương pháp Đông – Tây y kết hợp, nay đã gần khỏi. Giờ cứ ốm đau là chúng tôi bảo nhau đến trạm y tế”.

    Vượt qua những khó khăn về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực..., bằng sự nhiệt tình, tận tuỵ của thầy thuốc, tuyến y tế cơ sở đã góp phần quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân. Thế nhưng dù rất cố gắng, nỗ lực nhưng những hạn chế, khiếm khuyết của tuyến dưới là không tránh khỏi, làm cho người bệnh chưa thực sự tin tưởng dẫn đến tình trạng vượt tuyến, quá tải ở tuyến trên, những điều đã được đề cập đến nhiều nhưng vẫn chưa được khắc phục triệt để.

    Bài 2: Y tế cơ sở, trăm bề khó

    Hương Giang

     

Ý kiến bạn đọc

Tiêu điểm

Niềm tin và nghị lực, bài học từ những gương thương binh

Niềm tin và nghị lực, bài học từ những gương thương binh

KTNT - Hằng ngày, qua thông tin đại chúng, chúng ta đã gặp biết bao điển hình tiên tiến xuất sắc trong mọi lĩnh vực của cuộc sống. Họ thuộc mọi tầng...