Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng chia buồn cùng gia đình có người thân thiệt mạng trong cơn bão số 9 tại TP. Vũng Tàu.

Trước bão...

Trước khi bão đổ bộ vài giờ, gió đã mạnh lên cấp 5-6, sóng biển dâng cao, trên bờ biển Nha Trang (Khánh Hoà), hàng chục người hiếu kỳ vẫn tập trung trên bờ biển để xem sóng, xem bão mà không lo bảo vệ nhà cửa của mình.

Những vùng ven biển các huyện Vạn Ninh, Ninh Hoà lác đác vài hộ dân sử dụng bao cát để chằng mái tôn chống bão. Khu vực Tu Bông, nơi họng gió nhưng người dân vẫn trễ nải trong việc chằng chống nhà cửa. Một số nhà dân còn dùng đá đè lên mái tôn, rất nguy hiểm.

Hiện tượng cát bay, cát chạy xảy ra nhưng những nhà ven đồi cát không chịu di dời. Tại các phường Vĩnh Hải, Vịnh Thọ, Xương Huân - nơi có hàng ngàn nhà sát mép nước nhưng số hộ dân dùng bao cát chằng chống nhà cửa rất ít. Thực trạng chủ quan của người dân trước bão không chỉ thể hiện ở Khánh Hoà mà có ở hầu hết các địa phương mà bão số 9 có ảnh hưởng.

Nhận định về nguyên nhân gây thiệt hại của bão, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cho rằng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu còn có thể làm tốt hơn trong việc phòng chống bão, nhất là việc sơ tán dân. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói: "Biết là bão mạnh, song tại sao lãnh đạo tỉnh không quyết liệt chỉ đạo di dời dân cư sơ tán khỏi những căn nhà có thể bị sập, tốc mái sang những nhà kiên cố. Nếu không cứu được nhà phải cứu bằng được người".

Thủ tướng nhấn mạnh: Không thể đổ lỗi cho khách quan, các cấp ủy Đảng, chính quyền tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phải nghiêm túc kiểm điểm rút kinh nghiệm về trách nhiệm trước dân trong công tác chỉ đạo, điều hành thiếu quyết liệt trong việc kêu gọi tàu thuyền về nơi trú ẩn và sơ tán dân khỏi vùng nguy hiểm đến nơi an toàn.

Và khi bão tan...

Tất cả còn lại sau bão là cảnh đổ nát, hoang tàn. Men theo con đường về thị trấn Long Hải (Bà Rịa - Vũng Tàu), nhà cửa hai bên đường hầu như bị sập hoàn toàn.

Theo thông tin từ Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện số người chết do bão số 9 gây ra đã lên đến 52 người, 7 người mất tích, 150 người bị thương đang được cấp cứu tại bệnh viện, gần 7.600 căn nhà bị sập, trên 59 ngàn căn khác bị tốc mái, gần 50 ghe tàu (trên 15CV) đã bị bão nhấn chìm. Gần 1.800 ha cao su bị gãy đổ và hàng ngàn hecta hoa màu khác cũng bị gió bão đánh ngã, 134 trường học, 150 trụ sở cơ quan nhà nước bị sập và tốc mái, 16 ngàn cây xanh đại thụ trong nội thị TP Vũng Tàu bị ngã, 2.500 cây trụ điện, điện thoại bị gãy đổ, 7 chợ bị tốc mái...

Bà Dung Thị Lan ở Phước Hiệp 1 phải lập bàn thờ ở ngoài đường để thờ di ảnh của chồng. Khi đón Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng B (đã dừng chuyến thăm nước ngoài để trực tiếp chỉ đạo khắc phục thiệt hại bão số 9) đến động viên, thăm hỏi, bà không nén được nỗi đau: "Tôi mất tất cả rồi". Thương tâm hơn là nỗi đau của 3 đứa trẻ mồ côi ở tổ 3, ấp Phước Lợi, xã Phước Tỉnh (huyện Long Đất) khi chỉ trong một đêm chúng mất cả cha lẫn mẹ, căn nhà tình thương vừa xây dựng chưa lâu cũng đổ ập trước sức tàn phá của bão. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng không thể cầm lòng khi ôm vai những đứa trẻ, đứng thật lâu trước quan tài 2 người xấu số.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, những gia đình có người chết sẽ được hỗ trợ 5-6 triệu đồng. Đây là số tiền rất cần thiết để giải quyết tại chỗ những khó khăn trước mắt. Đối với những hộ bị mất hết nhà cửa do bão, Thủ tướng yêu cầu tỉnh trợ giúp lương thực, không để dân bị đói. Trung ương sẽ xuất nguồn lương thực dự trữ quốc gia để giúp các hộ nghèo.

Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng và Phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đồng chủ trì cuộc họp giao ban Ban chỉ đạo Phòng, chống lụt bão T.ư tại hai đầu cầu truyền hình Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng cho biết, Chính phủ đã quyết định hỗ trợ nhân dân ở đảo Phú Quý 200 tấn gạo và chuyến tàu chở 30 tấn đầu tiên đã ra tới đảo sáng 6-12.

Tỉnh Bến Tre đã huy động 100% số y, bác sĩ trực cấp cứu; điều trị miễn phí hoàn toàn cho bệnh nhân tại các bệnh viện. Trước mắt, hỗ trợ hai triệu đồng cho mỗi trường hợp tử vong, 3 triệu đồng /nhà sập hoàn toàn, 1 - 1, 5 triệu đồng /nhà tốc mái.

Lỗi của sự chủ quan

Trước hết, Durian là cơn bão có đường đi trái quy luật, khó dự báo tới mức Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia và các cơ quan dự báo khí tượng uy tín trên thế giới không thể báo được đường đi, cường độ của nó...

Thoạt đầu, các cơ quan đưa ra dự báo cho rằng khi chạm vào Khánh Hòa thì bão Durian suy yếu thành áp thấp nhiệt đới. Liền sau đó họ lại thay đổi khi đưa ra cảnh báo: đã mạnh lên thành bão. Bản đồ dự báo bão của hải quân Mỹ, cơ quan khí tượng Nhật, Hồng Kông và Đại học London liên tục điều chỉnh đường đi thay đổi của bão. Lưỡi hái chết chóc của nó chờn vờn dọc miền duyên hải Nam Trung Bộ. Sự thất thường, bất thường của bão Durian là yếu tố gây nên hậu quả thảm khốc.

Nhưng đó chỉ là chuyện của cơn bão. Về sức gió, Durian chỉ là cơn bão thuộc hàng đàn em so với siêu bão Xangsane, cấp gió 8-9 so với cấp 13-14. Thế nhưng khi Xangsane đổ trực diện vào miền Trung, thiệt hại về tính mạng thấp hơn so với Durian. Bởi miền Trung chống bão bằng tất cả sự cảnh giác cao độ.

Còn với Durian, dù nó chưa đổ vào đất liền nhưng đã lấy đi 23 nhân mạng ở Bà Rịa - Vũng Tàu, 16 người mất tích. 5 giờ sáng 5/12, bão vừa chạm vào tỉnh Bến Tre, chưa kịp đi qua hết tỉnh thì đã có 17 người thiệt mạng, nhiều người bị thương.

Gần100 người chết và mất tích, có gì để biện bạch nếu đó không phải là sự chủ quan, khinh suất của cả người dân lẫn chính quyền các cấp?

Có thể người dân và chính quyền các tỉnh miền Tây Nam Bộ - mặc dù đã được khuyến cáo - nhưng vẫn chủ quan vì vùng đất này ít chịu bão tố. Nhưng những gì diễn ra gần đây cho thấy: bão tố ngày càng có những diễn biến bất thường và không tuân theo quy luật. Cơn bão Linda năm 1997 từng để lại hậu quả thảm khốc ở ĐBSCL (cướp đi sinh mạng cả ngàn người) hoàn toàn chưa phải là chuyện cũ.

Mọi sự chủ quan đều là khởi đầu của thảm họa. Với một đất nước hằng năm phải hứng chịu hàng chục cơn bão thì bài học về sự chủ quan luôn phải trả giá rất đắt.

Tố Loan (tổng hợp)