Chủ tịch Nguyễn Ngọc Trìu trò chuyện với các chủ trang trại.

Thành quả đạt được

Thực hiện Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 của Chính phủ và Nghị quyết số 07/NQ-TU ngày 02/06/1999 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về khuyến khích phát triển kinh tế trang trại (KTTT), những năm qua, KTTT của Thanh Hoá đã có sự phát triển nhanh về số lượng, đa dạng về hình thức tổ chức sản xuất, từ đó phát huy được lợi thế của từng vùng, miền, góp phần tạo sự chuyển biến từ nền nông nghiệp tự túc, tự cấp sang sản xuất hàng hoá, quy mô lớn. Đến nay, toàn tỉnh có 3.384 trang trại (TT), hầu hết đều được quy hoạch phát triển những cây - con có nhiều lợi thế như: trồng mía nguyên liệu, trồng rừng, cây công nghiệp, cây ăn quả, chăn nuôi bò sữa, bò thịt, nuôi lợn ngoại, lợn hướng nạc, nuôi tôm…, cung cấp khối lượng hàng hoá đáng kể cho các nhà máy chế biến nông sản, thực phẩm.

Không những phát triển nhanh, KTTT ở Thanh Hoá còn có nhiều loại hình đa dạng, phong phú. Trong đó, TT trồng cây hàng năm chiếm 39,5%, (1.337TT), 187 TT trồng cây lâu năm (5,5%); 352 TT lâm nghiệp (10,4%); 714 TT chăn nuôi (21,1%); 550 TT nuôi trồng thuỷ sản (16,3%) và 244 TT kinh doanh tổng hợp (7,2%). Trong quá trình phát triển, các loại hình TT chuyển dịch theo hướng tăng số lượng các TT chăn nuôi, TT tổng hợp, TT trồng cây hàng năm ở những vùng sản xuất nguyên liệu gắn với khu công nghiệp chế biến như mía đường, sắn, cao su.

KTTT phát triển đã khai thác triệt để diện tích mặt nước, đất hoang hoá, đất ven sông, ven biển, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo ra những vùng sản xuất tập trung, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng - vật nuôi, cơ cấu mùa vụ, tạo điều kiện cho các khu công nghiệp chế biến nông lâm - thuỷ sản phát triển. Với 121.423,5ha đất hoang hoá đã được các chủ TT cải tạo, lựa chọn mô hình sản xuất hợp lý, không những góp phần phủ xanh đất trống đồi núi trọc mà còn tạo ra khối lượng nông sản đa dạng, thu hút 12.482 lao động có thu nhập ổn định.

KTTT phát triển đã góp phần đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, giúp nông dân từ bỏ kiểu làm ăn manh mún, vươn tới sản xuất hàng hoá gắn với nhu cầu thị trường; đồng thời đẩy nhanh tiến trình hợp tác trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn. Ước tính, tổng thu nhập của các TT đạt 376,586 tỷ đồng/năm, bình quân 111,3 triệu đồng/TT; giá trị sản phẩm và hàng hoá dịch vụ bán ra của các TT đạt 339,186 tỷ đồng, thu nhập trước thuế 40,6 triệu đồng/TT. Điển hình là TT của gia đình ông Trần An ở thị trấn Sao Vàng (Thọ Xuân), với 22ha mặt nước nuôi trồng thuỷ sản, 3,5ha đất trồng cây lâm nghiệp, cây ăn quả, mía…; mỗi năm thu lãi tới 400 triệu đồng; TT của ông Nguyễn Văn Khoa ở Phú Lộc (Hậu Lộc) rộng 1,15ha, nhờ mạnh dạn đầu tư nuôi lợn thịt, cá, ba ba, ếch mà doanh thu đạt 300 triệu đồng/năm.

Và những trăn trở

Bên cạnh những thành công nhất định, Hội nghị cũng ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp cũng như trăn trở của các chủ TT. Bà Nguyễn Thị Xuân, chủ TT ở huyện Thạch Thành bức xúc: “Gia đình tôi phát triển theo hướng trồng cây công nghiệp ngắn ngày, chủ yếu là mía nguyên liệu cung cấp cho Nhà máy Đường Việt - Đài. Điều mà tôi băn khoăn nhất hiện nay là chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài, hợp đồng chỉ được huyện ký 3 năm để thu hoa lợi, không có ưu tiên trong vay vốn. Thực tế này khiến chúng tôi không dám đầu tư làm ăn lớn”.

Ông Nguyễn Hữu Nhân ở xã Đông Hoàng (huyện Đông Sơn) cho biết: “ Nhà nước và chính quyền địa phương đã vận động nhân dân phát triển KTTT song chưa có định hướng cụ thể. Hầu hết các chủ TT đều tự mày mò, tự túc về vốn, kiến thức và kinh nghiệm. Chính vì vậy, khi thực hiện đã nảy sinh nhiều bất cập như chăn nuôi gây ô nhiễm môi trường, số lợn nuôi càng nhiều thì chi phí càng cao, song đầu ra không ổn định nên khi đến thời điểm xuất chuồng dễ bị lỗ. Gia đình tôi nuôi 300 con lợn, chi phí thức ăn lên tới 15 triệu đồng/tháng, trong khi nguồn vốn vay ngân hàng lại rất hạn chế”.

Ông Phạm Văn Minh, chủ TT ở huyện Bá Thước có trên 30ha đất, phát triển theo hướng tổng hợp, chăn nuôi bò, dê, trồng luồng, mỗi năm thu lãi 100 triệu đồng. Ông nêu quan điểm của mình về phát triển KTTT, đó là làm TT phải nghĩ đến việc thoát nghèo, làm giàu chính đáng và tạo công ăn việc làm cho nhiều người, làm sao để TT sản xuất ra nhiều sản phẩm hàng hoá. Còn khó khăn trước mắt về vốn và đất đai chỉ là do những quy định chồng chéo, sẽ giải quyết được. Hầu hết các ý kiến đều tập trung vào những vấn đề bất cập hiện nay, đó là vốn, quyền sử dụng đất, thời gian thuê đất, cơ chế chính sách của Nhà nước. Song tất cả các chủ TT đều khẳng định ý chí vươn lên làm giàu và tìm giải pháp tốt hơn để phát triển TT theo hướng bền vững và quy mô lớn. Đặc biệt, các chủ TT mong muốn các cấp Hội Làm vườn mở thêm nhiều lớp tập huấn kỹ thuật...

Trả lời những thắc mắc của các chủ TT về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Bùi Huy Hiền, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Thanh Hoá cho biết: “Nhà nước đã có những quy định cụ thể về quyền sử dụng đất, trong đó nhấn mạnh việc cấp GCNQSDĐ cho TT. Do vậy, những chủ trang trại còn vướng mắc về việc sử dụng đất cho phát triển KTTT, cần phối hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền để hoàn tất thủ tục, nghiêm cấm việc lợi dụng hình thức KTTT để bao chiếm, tích tụ đất đai không vì mục đích sản xuất. Sắp tới Sở sẽ cùng với các ngành liên quan rà soát lại để những TT nào có đủ thủ tục sẽ tiến hành cấp GCNQSDĐ”.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Trìu, Chủ tịch HLV Việt Nam đã nhiệt liệt biểu dương những điển hình làm KTTT giỏi và mong Hội Làm vườn và Trang trại Thanh Hoá phối hợp chặt chẽ với Ban chủ nhiệm CLB trang trại và cùng với hội viên trao đổi kinh nghiệm, phát huy cái hay, khắc phục hạn chế, phản ánh yêu cầu, nguyện vọng của các chủ TT lên các cấp chính quyền, để từng bước tháo gỡ khó khăn.

Hội nghị đã bầu ra Ban chủ nhiệm CLB TT gồm 9 đồng chí, ông Nguyễn Hồng Phong, Giám đốc Công ty phân bón Tiến Nông được bầu làm Chủ nhiệm. Sau hai ngày tổ chức hội nghị và giao lưu, nhiều chủ TT đã được mở rộng kiến thức, chia sẻ những kinh nghiệm hay, cách làm mới...

Nguyễn Dũng - Đình Thành