Mô hình VAC của anh Nguyễn Đăng An, xã Hà Linh (Hương Khê) cho thu nhập 100 triệu đồng/năm.

Đất khó thử “vàng”…

Thôn Khe Mây, xã Hương Đô (Hương Khê - Hà Tĩnh) vốn là vùng đất nghèo đói, heo hút. Năm 1993, 86 hộ dân của các xã Hương Đô, Hương Trạch, Phúc Trạch (Hương Khê) đến Khe Mây khai hoang, xây dựng cuộc sống mới. Ban đầu, họ thực hiện phương châm khai hoang đến đâu, trồng rau màu đến đó. Nhận thấy khí hậu, thổ nhưỡng vùng này thích hợp với cây cam, Hội Làm vườn (HLV) tỉnh Hà Tĩnh đã hướng bà con tập trung phát triển theo hướng hàng hoá, góp phần xây dựng thương hiệu “cam Khe Mây”.

Trong hơn 10 năm, cam đã trở thành cây trồng “chủ lực” ở Khe Mây với hơn 185ha. ông Đinh Ngọc Oánh, một điển hình làm giàu từ cam ở Khe Mây cho hay: “Trồng cam phải có kinh nghiệm, nắm chắc kỹ thuật, điều chỉnh cho ra hoa, đậu quả theo ý muốn… mới thành công. Gia đình tôi hiện có 5ha cam, thu lãi 130 triệu đồng/năm”…

Không phải ngẫu nhiên mà ông Nguyễn Xuân Tình, Chủ tịch HLV Hà Tĩnh lại kể cho chúng tôi nghe câu chuyện trồng cam của bà con ở Khe Mây, bởi theo ông, đó là một trong những minh chứng cho sự vượt khó của người làm vườn nơi đây. Mấy năm nay, để mở rộng diện tích cam, nhiều hộ đã tích lũy vốn, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, dần đưa "cam Khe Mây" ra thị trường. Trong buổi trò chuyện, ông Tình còn đưa ra nhiều ví dụ trong số hàng chục ngàn hội viên HLV của tỉnh để giải thích cho lời tự hào ban đầu: “Hà Tĩnh là nơi tụ hội của những người không cam phận đói nghèo”. Điển hình như anh Trần Quý Lộc ở thị trấn Kỳ Anh (huyện Kỳ Anh). Đầu những năm 1990, vay được ít vốn, Lộc lên Ba Lầy, Truông Cổ Lai (Kỳ Anh) nhận 40ha đất trống đồi trọc xây dựng mô hình kinh tế VAC. Anh thuê máy cày xới đất rồi vãi hạt giống để cây nhanh phát triển. Kết quả thật khả quan, cây mọc um tùm, 40ha rừng dần xanh tốt. Ngoài hàng chục vạn cây keo, bạch đàn, Lộc còn có 9 vạn cây dó bầu. Nguồn lợi từ bán cây, chỉ tính bằng giá gỗ băm dăm làm nguyên liệu giấy, Lộc đã có bạc tỷ. Có tiền, Lộc tiếp tục cải tạo khe suối thành 1.700m2 ao, hồ nuôi ba ba, cá và vịt. Tận dụng đồi cỏ tự nhiên, anh trồng cỏ voi nuôi bò. Trong chuồng nhà anh lúc nào cũng có gần trăm con bò. Ngoài ra, Lộc còn nuôi hàng trăm con lợn siêu nạc. Sau 15 năm kiên trì phát triển kinh tế theo mô hình VAC, gia đình anh Lộc đã trở thành tỷ phú với tài sản lên đến 3, 5 tỷ đồng.

Mỗi mô hình hay là một “khóa học”

“Những câu chuyện làm giàu từ gian khó như theế“,tôi thuộc làu bởi đã hàng chục lần đưa hội viên đến tham quant, học tập. Chúng tôi quan niệm, mỗi mô hình hay là một “khóa học” hấp dẫn hơn rất nhiều lý thuyết trong sách vở. Từ mô hình của vợ chồng anh Lộc, hàng ngàn hội viên đã phát triển kinh tế theo mô hình VACR, góp phần tăng diện tích rừng trồng mới của tỉnh lên gần 8.000ha, phục hoá trên 25.000ha đất hoang hoá... Hà Tĩnh là địa phương vừa có đồi núi, vừa giáp biển nên chúng tôi khuyến khích bà con áp dụng nhiều mô hình kinh tế theo hướng đa cây, đa con, lấy ngắn nuôi dài. ở vùng đồi núi thì phát triển VACR, chăn nuôi đại gia súc, cây công nghiệp; vùng biển nuôi trồng thuỷ hải sản, lúa + rau màu, làm VAC… Nhờ đó, thu nhập bình quân của hội viên năm 2007 đạt 20-40 triệu đồng/hộ/năm”, ông Tình cho biết.

Mới đây, tại Hội nghị Ban chấp hành tổng kết hoạt động Hội năm 2007, ông Trần Minh Kỳ, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hà Tĩnh nhận xét: "Hội Làm vườn Hà Tĩnh ngày càng có vị trí, vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, làm giàu cho nông dân, đặc biệt là giúp hội viên khai thác tiềm năng, thế mạnh để phát triển sản xuất, chế biến sản phẩm và tiêu thụ hàng hoá. Tuy nhiên, tỉnh Hội cần tiếp tục phối hợp với các ban ngành liên quan tổ chức chỉ đạo và vận động hội viên thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế VAC, cải tạo vườn tạp ở từng vùng sinh thái, chú trọng vùng bãi ngang ở Thạch Hà, Cẩm Xuyên... Chăm lo quyền lợi cho hội viên, xây dựng tổ chức Hội vững mạnh, tổ chức dịch vụ kỹ thuật phục vụ hội viên…, hướng tới sản xuất hàng hoá, phát triển kinh tế hộ bền vững". Cũng theo ông Tình, để thực hiện tốt hơn Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ IV (2006 - 2011), tỉnh Hội đang triển khai đề án thành lập Trung tâm Tư vấn dịch vụ nghề vườn nhằm giúp hội viên thích nghi với xu thế hội nhập.

Ông Tình tiết lộ: “Hiện, chúng tôi đang tiếp tục triển khai kế hoạch năm 2008, kiện toàn tổ chức, đẩy mạnh việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nhân rộng điển hình; đồng thời tập trung tổng kết đề tài điều tra thực trạng kinh tế VAC ở địa phương để xây dựng đề cương dự án cho kế hoạch năm 2009… nhằm tăng tỷ trọng kinh tế vườn trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh”.

Minh Huệ