Một góc mô hình VAC của gia đình ông Nguyễn Hữu Long, Bí thư Đảng uỷ xã Nghĩa Phương (Lục Nam-Bắc Giang).

* Tổ chức Đại hội toàn quốc lần thứ V của Hội vào tháng 3 năm 2009.

Thành quả

Mặc dù đối mặt với không ít khó khăn nhưng phong trào xây dựng tổ chức Hội và phát triển kinh tế VAC trên cả nước đều có dấu hiệu khởi sắc. Tại Bắc Giang, có 9/10 huyện và thành phố có tổ chức HLV, 197/229 xã, phường có chi Hội với 30.000 hội viên. Hiện, cả tỉnh có trên 2.000 trang trại đạt giá trị thu nhập trên 50 triệu đồng/năm. Điều này chứng tỏ công tác xây dựng Hội ở Bắc Giang phát triển khá mạnh. Tuy nhiên, theo ông Ngô Xuân Thìn, Phó chủ tịch Thường trực HLV tỉnh: “Năm qua, HLV Bắc Giang cũng gặp khó khăn chung như các tỉnh Hội khác, việc quản lý các cấp Hội còn nhiều vấn đề. Ngoài ra, cây trồng chủ lực là vải thiều lại cho năng suất thấp, ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân và hội viên. Do vậy, tỉnh và HLV đang cố gắng để nâng cao năng suất, chất lượng vải thiều bằng cách thu hoạch rải vụ. Mặt khác, thử tìm những cây trồng mới như: cam Canh, bưởi Diễn, gấc để chuyển dịch cơ cấu cây trồng; đồng thời, tập trung phát triển nuôi trồng thuỷ sản để góp phần cải thiện cuộc sống của bà con nông dân”.

Ông Trần Viết Mỹ, Chủ tịch HLV và trang trại TP. Hồ Chí Minh: Nên chỉ đạo sát hơn với địa phương Tôi đánh giá rất cao những thành tựu mà HLV của ta đạt được trong năm qua. Tuy nhiên, trong báo cáo mới chỉ có thống kê của 39 tỉnh thành, dù đã tổng quan được tình hình phát triển của Hội nhưng vẫn còn nhiều vấn đề chưa tổng hợp được giúp hội viên tham khảo. Chẳng hạn, HLV và trang trại TP. Hồ Chí Minh, trong năm 2007 mở rộng phát triển mạnh trồng rau mầm cho thu nhập cao và có thông tin, tuyên truyền trên website khuyến nông của thành phố về phương pháp trồng, nhưng trong báo cáo không có thông tin này. Để Hội tiếp tục phát triển mạnh, Trung ương Hội nên có những chỉ đạo sát hơn xuống địa phương, nêu rõ nhiệm vụ cho các tỉnh Hội. Ông Nguyễn Công Bá, Chủ tịch HLV Đắc Lắk: Vận động phải đi đôi với hỗ trợ Vào WTO, nhiều nông dân rất lúng túng trong việc xác định phải trồng cây gì, nuôi con gì? Vì vậy, Trung ương Hội nên có định hướng, hướng dẫn cho nông dân chuyển dịch cơ cấu cây trồng - vật nuôi để hội nhập. Ai cũng biết rằng, HLV là tổ chức nghề nghiệp xã hội tự nguyện nhưng chính quyền các cấp cần có quy chế tài chính hỗ trợ ban đầu để tổ chức Hội làm tốt hơn vai trò nòng cốt trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nếu không được hỗ trợ mà chỉ đi vận động suông thì rất khó. Ông Nguyễn Tuấn Hùng, Chủ tịch HLV Vĩnh Phúc: Hội cần tích cực đổi mới nội dung hoạt động Để nghề làm vườn và kinh tế VAC phát triển, theo tôi, ngoài việc các ngành chức năng cần liên kết để quy hoạch từng vùng sản xuất cụ thể, nhằm khai thác tốt tiềm năng, các chi Hội cần đẩy mạnh công tác củng cố xây dựng và từng bước hoàn thiện hệ thống tổ chức Hội từ tỉnh đến cơ sở. Tích cực đổi mới nội dung phương thức hoạt động của Hội để thu hút ngày càng nhiều người làm vườn và kinh tế trang trại tham gia.

Ông Trần Văn Thu, Chủ tịch HLV Phú Yên, cho biết: “Với 10.355 hội viên của 252 chi Hội, năm qua, HLV Phú Yên được đánh giá là có phong trào phát triển khá mạnh. Hiện, tỉnh đã có 41.231ha vườn được cải tạo, 114,9ha ao nuôi thuỷ sản, 41 loại cây ăn quả, chủ yếu là các giống đặc sản được đưa vào trồng đại trà tại các trang trại của hội viên... Những trang trại đạt thu nhập 50 triệu đồng/năm xuất hiện ngày càng nhiều. Bây giờ là lúc tính đến những trang trại thu nhập hàng trăm triệu đồng, thậm chí trên 1 tỷ đồng”. Tiếng là vùng đất khó nhưng Phú Yên cũng hội tụ đầy đủ các mô hình, từ chăn nuôi dê, bò, lợn năng suất cao đến vườn cây ăn quả, nuôi trồng thuỷ sản... Ông Thu đề nghị Trung ương Hội quan tâm và giúp đỡ tỉnh Hội hơn nữa trong công tác đào tạo nghề cho nông dân.

Năm 2007, công tác tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho nông dân và hội viên đạt được nhiều kết quả khả quan, 3.865 buổi với 307.945 lượt người tham gia, 5 lớp đào tạo dạy nghề cho 468 hội viên, 766 buổi tham quan mô hình cho 29.583 lượt người ở 39 tỉnh thành. Một số tỉnh Hội còn in ấn tài liệu để phát cho nông dân, tổ chức cung ứng các dịch vụ như: tỉnh Hội Hà Giang đã nhập 554 bộ dao, cưa, kéo tỉa cây ăn quả và cung cấp cây giống cho hội viên.

Vẫn còn những vướng mắc

Ở bất kỳ phong trào nào, nếu tổ chức lỏng lẻo thì trước sau cũng chỉ dừng lại ở hô hào, hình thức. Chính vì vậy, tất cả các uỷ viên Ban chấp hành đều chung quan điểm: Củng cố, nâng cao vai trò của Hội là nhiệm vụ hàng đầu. Làm thế nào để hoạt động Hội không chỉ mở rộng phạm vi ảnh hưởng mà còn thực sự hiệu quả? Bởi trên thực tế, rất nhiều chi Hội được thành lập, nhưng đến nay vẫn chỉ dừng ở danh nghĩa, chưa có tầm ảnh hưởng hoặc tác động đáng kể đến bộ mặt kinh tế của địa phương.

Phó chủ tịch Thường trực Trung ương HLV Việt Nam Ngô Thế Dân thừa nhận: “Có một thực tế là tổ chức hoạt động Hội ở cấp tỉnh phát triển không đồng đều. Hiện vẫn còn 3 tỉnh chưa có tổ chức HLV sau khi tách tỉnh là Điện Biên, Lai Châu, Đắk Nông; có tỉnh đã có Ban chấp hành Hội lâm thời nhưng không hoạt động là Quảng Ninh, Hoà Bình; còn khoảng 10 địa phương hoạt động Hội ở cấp tỉnh yếu... Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ Hội ngày càng mai một và bất cập trước tình hình, nhiệm vụ mới của Hội, nhận thức về vị trí, vai trò HLV của lãnh đạo một số địa phương chưa tương xứng với yêu cầu. Cơ sở vật chất kỹ thuật của nhiều HLV cấp tỉnh rất thiếu thốn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự trì trệ trong hoạt động Hội”.

Ông Nguyễn Hồng Sơn, Chủ tịch HLV Nghệ An cho rằng: “Trung ương Hội cần coi việc tổ chức, quản lý các cấp Hội là việc cần làm trước khi đưa ra vấn đề phát triển kinh tế VAC cho hội viên. Nhiều năm qua, HLV Nghệ An cũng đi theo hướng này và đã đạt được kết quả tốt, từ đó thúc đẩy kinh tế VAC phát triển. Từ năm 2004, Hội đã có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động cụ thể đến từng cấp Hội, tạo điều kiện cho các cấp Hội hoạt động. Vì thế, tôi mong Trung ương Hội nên có chỉ đạo cụ thể đến từng cấp Hội, không nên để các cấp Hội rơi tự do như hiện nay”.

Đại hội V đúng lộ trình

Tại Hội nghị, các uỷ viên BCH đã thống nhất tổ chức Đại hội lần thứ V của Hội đúng quy định của Điều lệ Hội (quý I năm 2009). Yêu cầu Văn phòng T.Ư Hội có văn bản nhắc nhở các tỉnh Hội, đơn vị trực thuộc báo cáo mỗi quý 1 lần, coi đây là một chỉ tiêu đánh giá thi đua. Đề nghị lãnh đạo Hội chú trọng mở rộng, nâng cao mối quan hệ với các cơ quan Đảng, Chính phủ, nhất là góp ý với Đảng và Chính phủ về vấn đề Tam nông (xây dựng nông nghiệp hiện đại, bền vững; xây dựng nông thôn ổn định, giàu đẹp, tiến bộ; nâng cao đời sống nông dân). Mở rộng quan hệ trong và ngoài nước. Bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ Hội.

Dương Thanh