Gia đình bà Bế Thị Liên ở bản Nà Hoàng có thu 24 triệu đồng/năm từ chăn nuôi lợn nái.

Hơn 6000 điểm sáng...

Chúng tôi cùng ông Bế Biền (Thường trực HLV tỉnh) đến bản Nà Hoàng (xã Hoà Chung, thị xã Cao Bằng). Địa bàn tuy ven thị nhưng đường rừng đi sâu hút và mấy lần phải leo dốc đứng. Khu đất rộng 1ha của bà Bế Thị Liên được hình thành theo mô hình VACR, gồm: vườn trước nhà 2.400m2 trồng đào, mận, mác mật; 400m2 ao thả cá; chuồng trại quanh vườn nuôi lợn, gà, vịt; và khu rừng 0, 7ha trồng thông - keo đã khép tán.

Bà Liên kể: “Lúc đầu tôi chỉ có căn lều lọt thỏm giữa khu đồi dốc, cây tạp hoang sơ. Nhờ HLV tập huấn cách làm kinh tế VAC, hai mẹ con tôi tần tảo nhiều năm gây dựng cơ ngơi này. Tính ra thu nhập khoảng 50 triệu đồng /năm nên có tiền gửi tiết kiệm, sắm tivi, xe máy và chăm lo con ăn học...”.

ông Nguyễn Văn Bách, Chủ tịch UBND xã Hoà Chung vừa nghỉ hưu năm 2004 cũng là người làm VAC có hiệu quả. ông Bách cho biết: “Ngày trước chủ lực là lúa - ngô, nhưng bây giờ dân xã tôi thu nhập chính từ kinh tế VAC. Nhà tôi tính riêng tiền lãi từ cá, lợn nái và bưởi đã có khoảng 20 triệu đồng /năm. Tuy nhiên bà con rất cần được hỗ trợ giống và tư vấn kỹ thuật”.

Địa thế Cao Bằng chủ yếu là rừng núi cao. Tập quán canh tác của bà con còn lạc hậu. Với thực tế đó, mô hình kinh tế gia trại của bà Liên, ông Bách và trên 6.000 hội viên HLV đang là những “hạt giống đỏ” trong phong trào “cầm tay chỉ việc” ở vùng biên có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, là cầu nối đưa tiến bộ kỹ thuật và làm sáng lên hướng làm giàu từ vườn rừng, đất dốc, đặc thù ở Cao Bằng.

Bà Nguyễn Thị Nương, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ Cao Bằng: Hội cần nâng cao chất lượng hoạt động Chúng tôi luôn ủng hộ và mong các tổ chức Hội, trong đó có HLV tiếp tục vận động nhân dân tham gia vào sự nghiệp phát triển tỉnh Cao Bằng. Thời gian qua, hoạt động của các cấp HLV đạt được nhiều kết quả tích cực. Đó là bước đệm giúp cho Hội sẽ chủ động tốt hơn vai trò của mình trong quá trình phát triển các mô hình kinh tế VAC, VACR trên địa bàn. Tôi cho rằng, trước mắt Hội cần củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng cán bộ, hội viên có đủ khả năng tiếp cận tiến bộ kỹ thuật và kịp thời đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế VAC. Để phát huy thế mạnh đất đồi rừng, HLV các cấp cần năng động và đổi mới tư duy, thúc đẩy phong trào VAC hướng tới sản xuất hàng hoá, chọn lựa cây - con giống và mô hình làm ăn phù hợp với thị trường. Tỉnh Hội chủ động có kế hoạch phối hợp với các cơ quan liên quan và doanh nghiệp, nhất là các đơn vị giống, phân bón, thức ăn chăn nuôi... nhằm hỗ trợ dịch vụ cho bà con trong tỉnh phát triển kinh tế trang trại, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Cao Bằng nhiệm kỳ 2006 - 2010.

Và cái khó cần vượt qua

Theo ông Nông Hồng Hương, Chủ tịch HLV Cao Bằng, tổ chức Hội đến nay đã mở rộng tới 101 trên tổng số 189 xã - phường trên địa bàn với 366 chi hội và 6.135 hội viên. Tính riêng trong năm 2005, Hội đã phối hợp với các ngành mở 75 lớp tuyên truyền về kinh tế VAC cho gần 3.000 lượt hội viên, nông dân, tổ chức 87 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật chăm sóc cây trồng - vật nuôi cho hơn 4.000 lượt người. Để tiếp tục phát triển phong trào VAC, Hội đã cung ứng 8.000 cây ăn quả các loại, 15.000 con giống gia cầm và 70 vạn cá giống, chủ yếu tập trung ở các huyện Thạch An, Trùng Khánh và thị xã Cao Bằng; đồng thời luân chuyển gần 100 triệu đồng vốn vay phát triển VAC dinh dưỡng cho hơn 1.000 hộ ở các huyện Hà Quảng, Thạch An, Hoà An, góp phần tăng thu nhập, giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng và thực hiện xoá đói giảm nghèo tại địa phương.

Tuy nhiên, ông Hương cho biết: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là đội ngũ cán bộ Hội các cấp và cơ chế hoạt động chưa ổn định. HLV Cao Bằng ra đời năm 1991 sau Chủ trương số 06/CT-TU ngày 7/8/1990 của Tỉnh uỷ về phát triển kinh tế vườn. Trong 15 năm qua, có 8 năm HLV được tỉnh chủ trương sáp nhập vào Hội Nông dân cùng cấp và từ tháng 8/2005 lại tách ra độc lập. Nhưng đến giờ các ban ngành của tỉnh vẫn chưa hướng dẫn cơ chế cụ thể cho HLV từ tỉnh, huyện, xã đến các xóm bản sau chia tách...".

Được biết, tỉnh Cao Bằng hiện đang củng cố lại tổ chức các hội, liên hiệp hội. Đầu tháng 5/2006, sau cuộc “tổng duyệt tình hình” với đại diện các hội, lãnh đạo tỉnh mới có ý kiến sẽ ban hành riêng chỉ thị về hội nhằm giúp các cơ quan có trách nhiệm “nhập cuộc” với hoạt động hội... Thiết nghĩ, các cơ quan có trách nhiệm ở Cao Bằng cần sớm thống nhất việc kiện toàn khung pháp lý, điều kiện để các hội hoạt động hiệu quả, nhất là HLV. Bởi, thực tế nhiều năm qua đã khẳng định HLV là tổ chức xã hội - nghề nghiệp có đông đảo hội viên, luôn hỗ trợ tích cực nông dân phát huy hiệu quả những mô hình kinh tế VAC, VACR..., góp phần tích cực vào quá trình xoá đói nghèo và phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp trên địa bàn một tỉnh vùng cao biên giới.

Lưu Anh Đoàn