Chủ tịch Nguyễn Ngọc Trìu (ngoài cùng bên trái) thăm vườn cam, quýt của gia đình anh Vũ Duy Thiệu xã Ỷ La (Thị xã Tuyên Quang).

Chặng đường nhiều gian khó

14 năm gắn bó với Hội, ông Lê Quang Đôn, Chủ tịch HLV tỉnh Tuyên Quang có rất nhiều kỷ niệm, từ những ngày đầu gian khó, thiếu thốn đủ bề nhưng vẫn hăng hái đi khắp các địa phương xây dựng mô hình. Khi mới thành lập, HLV tỉnh chỉ có 1 chi Hội ở thị xã với 30 hội viên, đội ngũ cán bộ chủ yếu là kiêm nhiệm, chưa có trụ sở, tài chính để hoạt động. Năm 1995, Tỉnh uỷ bố trí cho một cán bộ chuyên trách và phòng làm việc tại Sở Nông nghiệp và PTNT. Năm 2000, Hội được bổ sung thêm 4 cán bộ chuyên trách. Hơn 10 năm xây dựng và hoạt động, mặc dù gặp nhiều khó khăn về mọi mặt nhưng nhờ được sự quan tâm của Trung ương HLV Việt Nam và các cấp chính quyền ở địa phương, HLV Tuyên Quang đã làm tốt sứ mệnh của tổ chức chuyên chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho nông dân, hội viên kết hợp với việc xây dựng mô hình VAC phù hợp với từng vùng sinh thái. Vị thế của Hội từng bước được tăng lên.

Đến nay, tổ chức Hội đã có ở 6/6 huyện - thị, 70/145 xã - phường, 142 thôn - bản, thu hút 2.500 hội viên tham gia. Hội viên không chỉ là nông dân mà còn có cựu chiến binh, công nhân viên nghỉ hưu hoặc những cán bộ say mê và yêu thích làm vườn. Đã xuất hiện nhiều hội viên làm giàu từ kinh tế VAC như: ông Nguyễn Xuân Hùng (thị trấn Sơn Dương, huyện Sơn Dương) thu nhập 165 triệu đồng /năm, ông Dương Cao Long (thôn Minh Phú, xã Yên Phú, huyện Hàm Yên) thu 70 triệu đồng /năm,...

Công tác tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật luôn được tỉnh Hội coi là nhiệm vụ hàng đầu. Đến nay, Hội đã đào tạo được 11 giáo viên VAC cấp tỉnh và 35 giáo viên VAC cấp huyện, trở thành lực lượng nòng cốt trong việc đưa tiến bộ kỹ thuật đến với hội viên, nông dân. Chương trình khuyến viên được triển khai ở 6 huyện - thị và 12 chi Hội với hàng ngàn hội viên tham gia. Chương trình đã cung cấp trên 4 vạn cây giống, hàng nghìn con gia súc - gia cầm, trên 1.100 cây ăn quả,... Hội đã mở được 3 lớp dạy nghề trồng hoa và nấm cho 125 lượt hội viên.

HLV Tuyên Quang cũng là đơn vị thực hiện rất tốt mô hình làm biôga, tận dụng vật thải trong chăn nuôi. Từ 15 mô hình điểm ban đầu, đến nay đã có trên 100 hầm biôga được xây dựng. Năm 1999, để tạo nền tảng cho kinh tế trang trại phát triển, tỉnh Hội đã mạnh dạn tập hợp những chủ trang trại có thu nhập từ 60 triệu đồng /năm trở lên thành lập Câu lạc bộ trang trại với 50 thành viên. Đây là một trong những CLB trang trại đầu tiên của cả nước, là nơi để các chủ trang trại giao lưu, học tập kinh nghiệm và liên kết tiêu thụ hàng hoá.

Đánh giá về hoạt động của HLV Tuyên Quang, Chủ tịch Trung ương HLV Việt Nam Nguyễn Ngọc Trìu cho rằng: “Phong trào phát triển kinh tế VAC do HLV Tuyên Quang khởi xướng, hướng dẫn và chỉ đạo đã góp phần khai thác tốt các lợi thế của địa phương. HLV đã phát triển đúng hướng, nghĩa là tôn trọng chất lượng hơn là số lượng của mô hình. Để đáp ứng sự phát triển trong tình hình mới, Hội cần xây dựng thêm nhiều mô hình điểm đạt hiệu quả kinh tế cao, làm nền tảng giúp bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng - vật nuôi hợp lý”.

Biến vùng đất dốc thành "vàng"

Tuyên Quang có tới 70% là diện tích đất dốc, rất phù hợp với mô hình kinh tế VAC theo phương thức nông - lâm kết hợp. Nhiều năm qua, tỉnh xác định đây là thế mạnh để hình thành các vùng sản xuất hàng hoá, trong đó VAC là khâu đột phá để khai thác hiệu quả tiềm năng này. Phong trào cải tạo vườn tạp của HLV đã biến 2.000ha đồi trọc, hoang hoá thành những vùng cây ăn quả ngút ngàn với nhiều vùng sản xuất hàng hoá tập trung như: cam Hàm Yên, nhãn - vải Yên Sơn, hồng Sơn Dương, … và các vùng cây công nghiệp như cheè, lạc, đậu tương...

Để khai thác hiệu quả các vùng đất dốc, tỉnh đã giao cho HLV xây dựng đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng - vật nuôi, sản xuất theo hướng hàng hoá cho 10 xã, giúp bà con hướng làm giàu có quy mô và tổ chức. Cụ thể là cơ cấu lại diện tích đất rừng, nâng rừng sản xuất lên 58%, giảm rừng phòng hộ, còn lại sẽ giao đất cho nông dân phát triển trang trại. Chuyển 400ha đất cấy lúa ở vùng trũng kém hiệu quả sang nuôi cá.

ông Đỗ Văn Chiến, Phó chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: “Tuyên Quang có đến 70% dân số làm nông nghiệp nên chúng tôi xác định phải phát triển cả bề rộng lẫn chiều sâu, điều quan trọng là chuyển hướng sản xuất đơn thuần sang sản xuất nông nghiệp hàng hoá, chú trọng phát triển các cây - con có giá trị kinh tế cao. Nhiều năm qua, HLV đã làm tốt vai trò xây dựng và phát triển kinh tế VAC, cải tạo vườn tạp. Thời gian tới, Hội cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, xây dựng những mô hình VAC có giá trị kinh tế cao, góp phần làm thay đổi bộ mặt nông nghiệp - nông thôn của tỉnh nhà”.

                                                                                                                            Dương Thanh