Phó chủ tịch Trung ương HLV Việt Nam Phí Văn Hà (ngoài cùng bên trái) thăm mô hình VAC ở Chùa Ngô.

Vườn hoang thành “rừng xanh”

10 năm trước, chùa Ngô chỉ là ngôi chùa nằm lẫn trong đám cỏ dại cao ngút đầu người; khu vườn rộng gần 1ha chỉ lác đác vài cây sung, cây nhãn. Chùa Ngô đang đứng trước nguy cơ biến mất do một số kẻ có ý định chiếm đất chùa thì sư thầy Thích Đàm Yên được cử về đây trụ trì (1995). Chùa Ngô “hồi sinh” từ đó. Thời điểm ấy, phong trào phát triển kinh tế VAC do Hội Làm vườn Việt Nam phát động dấy lên ở khắp mọi nơi, nhiều triệu phú từ VAC xuất hiện. Nhìn khu vườn hoang chỉ toàn cỏ dại, sư thầy Đàm Yên đã quyết định thực hiện “cuộc cách mạng” biến vườn tạp thành trang trại vườn chùa.

ý định ban đầu của thầy Đàm Yên và những người tham gia cải tạo vườn là làm cho cảnh quan chùa bớt trống vắng. Năm 1997, sư thầy Đàm Yên cùng Ban quản lý di tích địa phương bắt đầu quy hoạch khu đất để trồng cây ăn quả, cây cảnh và cây xanh tạo bóng mát.

Chùa Ngô rộng trên 1ha, hiện sử dụng 3.000m2 xây dựng chùa và các hạng mục khác, còn 7.000m2 là vườn cây ăn trái. Diện tích vườn cây tuy không lớn nhưng cũng trồng được 560 gốc cam Canh, 150 gốc vải thiều Thanh Hà, 100 gốc nhãn lồng Hưng Yên, 150 gốc hồng Nhân Hậu. Tuy nhiên, để có kết quả này, sư thầy và cả tăng ni, phật tử trải qua rất nhiều khó khăn. Lúc đầu do không có kinh nghiệm sản xuất nên cây chết gần hết. Thế là, ngoài những giờ tụng kinh niệm phật, sư thầy Đàm Yên ngày đêm nghiên cứu sách khoa học kỹ thuật; thiếu vốn, nhà chùa xin mua chịu cây giống hoặc vay của các tăng ni, phật tử. “Suốt 3 năm chăm sóc, 150 gốc hồng Nhân Hậu và 150 gốc vải thiều “dở chứng” không chịu cho quả. Không còn cách nào khác, thầy bàn với mọi người tìm cây khác trồng thay thế” -sư thầy Đàm Yên tâm sự. Nhà chùa quyết định chuyển sang trồng 150 gốc bưởi Diễn và 100 gốc xoài. Từ năm 2001 đến nay, trừ chi phí, nhà chùa thu 100 triệu đồng /năm từ bán quả và cây giống.

Đến thăm chùa Ngô, ông Phí Văn Hà, Phó chủ tịch Trung ương HLV Việt Nam đánh giá: “Phát triển VAC, cải tạo vườn tạp trong dân cư đã là một cách làm hiệu quả nhưng để có mô hình “VAC chùa” như chùa Ngô thì không phải ở đâu cũng làm được. Mô hình vừa tạo cảnh quan thanh tịch, thoáng mát cho chùa, vừa đem lại giá trị thu nhập cao”.

Phát triển kinh tế để làm từ thiện

Với lợi nhuận thu được hàng năm, ngoài việc tu bổ chùa, nhà chùa còn sử dụng để làm từ thiện. Nhiều em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn quanh vùng được nhà chùa giúp đỡ để các em có điều kiện đến trường, giúp phật tử có việc làm và chỗ ăn ở tại chùa. Sư thầy Đàm Yên cho hay: “Nhà chùa đã tạo điều kiện cho 6 phật tử học trung cấp y, khi ra trường, kết hợp với những cây thuốc trồng tại chùa, họ có thể chữa bệnh cho bà con quanh vùng”.

Ngoài ra, nhà chùa còn giúp cải tạo 2 mô hình VAC ở xã Cộng Hoà (Hoài Đức - Hà Tây), rộng 4.000m2, chủ yếu trồng cam Canh và ở Đại Lải (thị xã Phúc Yên - Vĩnh Phúc).

Nhà chùa cũng đã thành lập Chi hội VAC chùa Ngô tập hợp những người có tâm huyết và ưa thích nghề vườn để cùng nhau học hỏi kỹ thuật, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế vườn, giúp đỡ hội viên và nhân dân trong vùng cùng phát triển kinh tế VAC, trang trại VAC. Thời gian tới, nhà chùa sẽ tiếp tục cải tạo vườn sao cho cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện sinh thái vùng và sẽ cố gắng mở rộng quy mô vườn, giúp đỡ các nhà chùa khác cùng phát triển kinh tế vườn.

Sư thầy Đàm Yên rất mong HLV Việt Nam hỗ trợ về cây giống và tiến bộ kỹ thuật để giúp cho mô hình VAC ở chùa Ngô nói riêng và các nhà chùa trong cả nước nói chung cùng phát triển.

Vân Nhi