Sau khi điều tra, ngày 24/12/2009, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao (VKSNDTC) đã có kháng nghị, đề nghị hủy bản án đã tuyên và giao hồ sơ vụ án cho tòa án cấp sơ thẩm xét xử lại theo đúng quy định của pháp luật.

Cấp sổ đỏ trái quy định của pháp luật

Ngày 24/12/2009, Phó viện trưởng VKSNDTC Nguyễn Thị Thủy Khiêm đã ký Quyết định 43/QĐ/KNGĐT-V12 về việc kháng nghị bản án hành chính phúc thẩm số 11/2009/HCPT của TANDTC tại Hà Nội.

Kháng nghị nhận định, nguồn gốc mảnh đất mà ông Nguyễn Đông, bà Nguyễn Thị Bắc đứng tên có 34m2 nhà trên diện tích 556,3m2 đất là do năm 1958, gia đình ông Trà và vợ hai ông Trà bán cho vợ chồng ông Phạm Tiến Dũng (đã chết năm 1991) và bà Ngô Thị Rào. Ngày 20/9/1974, ông Dũng có viết giấy cho ông Nguyễn Văn San, giấy này trong hồ sơ chỉ thể hiện là giấy biên nhận tiền. Năm 1979, ông San bán lại cho ông Nguyễn Văn Nhân, ông Nhân chết để lại cho con ông là ông Đông, bà Bắc và kê khai từ năm 1992.

Theo kháng nghị, giả sử giấy biên nhận tiền là có thật đi chăng nữa thì giấy tờ này cũng không hợp pháp. Vì tại thời điểm này, ông Dũng và bà Rào đang tồn tại quan hệ hôn nhân, theo quy định tại Điều 15 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1959 vẫn có hiệu lực thì vợ và chồng đều có quyền sở hữu, hưởng thụ và sử dụng ngang nhau đối với tài sản có trước, sau khi cưới. Nghĩa là, ông Dũng không có toàn quyền định đoạt mảnh đất nêu trên. Hơn nữa, giấy biên nhận không có người làm chứng và không có xác nhận của chính quyền địa phương nên có thể khẳng định đây là giấy tờ mua bán không hợp pháp.

Tài liệu giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất mà ông Đông, bà Bắc xuất trình trong hồ sơ xin cấp sổ đỏ sở hữu nhà và sử dụng đất là không có giá trị pháp lý. Bởi, ông San không phải là chủ sở hữu nhà, chủ sử dụng thửa đất; giấy chuyển nhượng không có xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và chưa sang tên trước bạ nên giấy chuyển nhượng đất giữa ông San và ông Nhân không có tính pháp lý. Hơn nữa, ông Đông và bà Bắc chưa bao giờ quản lý, sử dụng mảnh đất trên và cũng không xuất trình được giấy tờ chứng minh là đã được ông Nhân cho sử dụng.

Kháng nghị khẳng định, Quyết định 1263/QĐ-UB ngày 05/3/2001 của UBND TP. Hà Nội cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, sở hữu nhà cho ông Đông, bà Bắc là trái với quy định của pháp luật, cấp cho người không đủ điều kiện được xét cấp.

Có nhiều sai phạm

Khi thực hiện trình tự, thủ tục xét cấp sổ đỏ cho ông Đông và bà Bắc, UBND thị trấn Văn Điển, UBND huyện Thanh Trì và Sở Địa chính (nay là Sở Tài nguyên và Môi trường) TP.Hà Nội đã có nhiều sai phạm là khẳng định trong kháng nghị của VKSNDTC.

Thứ nhất, việc xác định hiện trạng đất ở của UBND thị trấn Văn Điển thể hiện trên bản đồ địa chính năm 1989 có một số điểm không chính xác. Bởi, mục đích sử dụng đất ghi trong tờ bản đồ và sổ địa chính là đất ở nhưng thực tế là đất ao từ năm 1958 đến nay. Ngoài ra, theo hồ sơ địa chính thì thửa mà ông Đông, bà Bắc kê khai có mâu thuẫn về số thửa và diện tích đất giữa bản đồ và sổ địa chính. Thêm vào đó, trong hồ sơ đăng ký kê khai xin cấp sổ đỏ của ông Đông, bà Bắc không có biên bản xác định ranh giới QSDĐ với các chủ hộ liền kề.

Việc Tòa án cấp phúc thẩm nhận định: Tuy có một số thiếu sót như không có biên bản xác định ranh giới quyền sử dụng đất của các hộ liền kề, nhưng những thiếu sót này không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích đi khởi kiện là đã phủ nhận sự vi phạm của chính quyền địa phương trong quá trình quản lý và cấp GCNQSDĐ, gây thiệt hại lớn đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện.

Thứ hai, việc công khai kết quả phân loại các hồ sơ trước khi báo cáo UBND cấp huyện hoặc Sở Địa chính. Theo kháng nghị, UBND thị trấn Văn Điển đã làm không đúng nguyên tắc, bởi theo khoản 3 Điều 10 Quyết định số 69/1999/QĐ-UB của UBND TP. Hà Nội thì: “Các hồ sơ trước khi báo cáo UBND cấp quận hoặc chuyển Sở Địa chính nhà đất, UBND cấp phường phải niêm yết công khai kết quả phân loại tại trụ sở UBND phường trong thời hạn 10 ngày và thông báo cho nhân dân trong địa phương biết, nhưng thực tế UBND thị trấn Văn Điển lại công khai kết quả tại trụ sở dân phòng.

Kháng nghị đề nghị Hội đồng thẩm phán TANDTC xử hủy bản án hành chính phúc thẩm số 11/2009/HCPT ngày 19/01/2009 của Tòa phúc thẩm TANDTC tại Hà Nội, bản án chính sơ thẩm số 01/2008/HCST ngày 14/08/2008 của TAND TP. Hà Nội, giao hồ sơ vụ án cho tòa án cấp sơ thẩm xét xử lại theo đúng quy định của pháp luật.

Duy Phong